ၿမိဳ႕နယ္အင္ဂ်င္နီယာမွဴးက ေငြေပးသည့္ေနရာမ်ားသာ မီးေပးသည့္အတြက္ ၿမိဳ႕ခံမ်ားမေက်နပ္ျဖစ္ေန

ဉာဏ္ေမာင္

ၿမိဳ႕နယ္အင္ဂ်င္နီယာမွဴးက ေငြေပးထားသည့္ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားႏွင့္ ရပ္ကြက္မ်ားကိုသာ မီးပံုမွန္ေပးၿပီး အျခားၿမိဳ႕ေပၚ ရပ္ကြက္မ်ားကို ပံုမွန္မေပးသည့္အတြက္ ၿမိဳ႕ခံမ်ားက မေက်မနပ္ျဖစ္ေနသည္။

မေကြးတိုင္း၊ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္ လွ်ပ္စစ္အင္ဂ်င္နီယာမွဴး ဦးေက်ာ္စြာက ၿမိဳ႕ေပၚရွိေငြေပးထားသည့္ Country စားေသာက္ဆိုင္၊ Lucky စားေသာက္ဆိုင္၊ သိန္းလွစားေသာက္ဆိုင္မ်ားႏွင့္ အျခားရပ္ကြပ္မ်ားတြင္ တလလွ်င္ေငြ က်ပ္ ၂၅၀၀၀ မွ ၅၀၀၀၀ အထိ ေတာင္းယူၿပီး ပံုမွန္မီးေပးေနသည့္အတြက္ျဖစ္သည္။

“ဆိပ္သာကြန္းေထာက္ ၊ေညာင္လွ၊ စစ္တေပြတို႔ သူေဌးကုန္းၿမိဳ႕စြန္ရပ္ကြက္ေတြက်ေတာ့ တလကို ငါးေသာင္းယူထားၿပီး မီးေပးထားတယ္၊ အဲဒီဘက္ေတြကို ၁၂ နာရီ ၁၆ နာရီ အဲလိုေပးထားတာ၊ ေငြမေပးတဲ့ ရပ္ကြက္ေတြက်ေတာ့ တေန႔မွ ၈ နာရီေလာက္ေတာင္ မလာဘူး၊ အလွဴအတမ္းရွိလို႔ မီးသံုးခ်င္ရင္ သံုးေသာင္းေပးရင္ ၂၄ နာရီရတယ္” ဟု ၿမိဳ႕ခံတဦးက ေျပာသည္။

ယခင္လွ်ပ္စစ္အင္ဂ်င္နီယာမွဴး လက္ထက္တြင္ ယင္းကဲ့သို႔ ေငြေၾကးေတာင္းယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ရရွိသည့္အထဲမွ ဝန္ထမ္းမ်ားကိုလည္း အသံုးစရိတ္အျဖစ္ ခြဲေဝေပးျခင္းမ်ားရွိခဲ့ၿပီး ယခုေျပာင္းလာသည့္ ဦးေက်ာ္စြာလက္ထက္တြင္မႈ မည္သူ႔ကိုမွ် ခြဲေဝေပးျခင္းမရွိေၾကာင္း ဝန္ထမ္းတဦးက ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ စက္မႈဇုန္မ်ားတြင္လည္း ေငြေၾကးအေပးအယူလုပ္ကာ မီးျဖန္႔ေဝေပးျခင္းမ်ားလည္း ျပဳလုပ္ေနၿပီး အခ်ဳိ႕စက္႐ံု လုပ္ငန္းရွင္မ်ားထံမွ ထြက္ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို ေတာင္းယူမႈမ်ားရွိသည္ဟု ေဒသခံက ေျပာသည္။

“စက္မႈဇုန္မွာလဲ အေပးအယူေတြလုပ္ထားေတာ့ မီးမွန္တယ္ေလ၊ ဆီစက္ဆိုရင္ ဆီေတြေတာင္းယူတယ္၊ အဲလိုဆိုေတာ့ ေငြေပးတဲ့ေနရာပဲ မီးလာတာေပါ့၊ မီးပိတ္ဖို႔ ဝန္ထမ္းေတြက သြားပိတ္မယ္ဆိုရင္ သူက မပိတ္နဲ႔ ေျပာတာ၊ ေငြယူထားတဲ့ ေနရာေတြျဖစ္ေနလို႔” ဟု ေျပာသည္။

အဆုိပါ ဦးေက်ာ္စြာဆိုသူသည့္ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕သို႔ ၿပီးခ့ဲသည့္ တႏွစ္ခန္႔က ေျပာင္းေရႊ႕လာသူျဖစ္ၿပီး လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈမ်ားကို ယခု ပိုမိုလုပ္ေဆာင္ေနလွ်က္ရွိကာ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕ေပၚတြင္ သံုးရက္မွ နာရီ ၂၀ ခန္႔သာ မီးရရွိေနသည္ဟု ၿမိဳ႕ခံမ်ားက ေျပာဆိုေနလွ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဒီမိုကရက္တစ္အင္အားစု (FDB) ဒုတိယအႀကိမ္ညီလာခံက်င္းပၿပီး ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားခ်မွတ္

႐ိုးမ ၃

ျမန္မာႏိုင္ငံဒီမိုကရက္တစ္အင္အားစု (FDB) ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ညီလာခံကို ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္တေနရာတြင္ ယခုလ (၁၈) ရက္ေန႔မွစတင္ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အတြင္းေရးမွဴးအဖြဲ႔အား ျပန္လည္ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ကာ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့ၾကသည္။

ပထမအႀကိမ္ညီလာခံတြင္ အတြင္းေရးမွဴးအဖဲြ႔ ၉ ဦးသာရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအႀကိမ္တြင္မႈ အလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔ စြာ လုပ္ေဆာင္သြားရန္အတြက္ ၁၁ ဦးထိ တိုးခ်ဲ႕ဖြဲ႔စည္းလိုက္ေၾကာင္း (FDB) ဒုတိယ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေငြလင္းက ေျပာသည္။

“၂၀၀၉၊ ၂၀၁၀ ဟာ အေရးႀကီးကာလကို ေရာက္လာတာျဖစ္တဲ့အတြက္ အလုပ္ပိုလုပ္ႏိုင္ဖို႔ အခုလို တိုးခ်ဲ႕လိုက္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္၊ အေျပာင္းအလဲေတြရွိတယ္ဆုိေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ တခ်ဳိ႕ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းေတြက လက္ရွိေနရာေတြမွာ ျပန္တာဝန္ယူရတာ ေတြရွိတယ္၊ က်ေနာ္တို႔ ေရြးခ်ယ္တာက ပထမသက္တမ္းၿပီးသြားတဲ့အခါမွာ အားလံုးႏႈတ္ထြက္ၾကတယ္၊ ၿပီးေတာ့မွ ျပန္လည္အေရြးခ်ယ္ခံရတာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။

(FDB) အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴခ်ဳပ္အျဖစ္ ေဒါက္တာႏိုင္ေအာင္၊ ဒုတိယ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေငြလင္း၊ ဦးေက်ာ္ထက္၊ အတြင္းေရးမွဴးအဖြဲ႔ဝင္မ်ားအျဖစ္ ႏိုင္ငံျခားေရးေကာ္မတီမွ အတြင္းေရးမွဴး မခင္ဥမၼာ၊ ဒုတိယအတြင္ေရးမွဴး ကိုစိုးေအာင္၊ ကိုသြင္လင္းေအာင္၊ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းေကာ္မတီတြင္ အတြင္းေရးမွဴး ကိုမင္းႏုိင္၊ ဒုတိယအတြင္းေရးမွဴး ကိုတိတ္ႏိုင္၊ ကိုျမင့္ဟိန္း၊ သတင္းျပန္ၾကားေရးႏွင့္ မွတ္တမ္းေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴး ကိုတိုးတုိးထြန္း၊ ဒုတိယအတြင္းေရးမွဴး မႏိုးႏိုးထက္စံအား ျပန္လည္ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္လိုက္သည္။

၎တို႔အား တက္ေရာက္လာၾကသည့္ ညီလာခံကိုယ္စားလွယ္မ်ားအားလံုး သေဘာတူေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး (FDB) အဖြဲ႔၏ မဟာဗ်ဴဟာ (၄) ရပ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္အတြက္ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ (၉) ခုအား ခ်မွတ္ခဲ့ေၾကာင္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တို႔ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ေတြက အႏွစ္သာရအားျဖင့္ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ပိုမိုလုပ္ကိုင္စြမ္းရွိေသာ ယေန႔ကာလ စိန္ေခၚခ်က္မ်ားကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔၊ အေရးေတာ္ပံုႀကီး ျဖစ္ေပၚလာဖို႔ အင္မတန္အင္အားႀကီးတဲ့ ႏိုင္ငံေရးတပ္ေပါင္းစုႀကီး ရွိဖို႔လို႔တယ္၊ အဲဒါကို အထဲေရာအျပင္ေရာ ျပင္ဆင္သြားဖို႔၊ လူထုတိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေပၚလာဖို႔ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္သြားဖုိ႔နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာမိသားစုအသိုင္းအဝိုင္းရဲ႕ စာနာမႈ ေထာက္ခံမႈေတြကို ရွာေဖြသြားၾကဖို႔ အဲဒါေတြက မဟာဗ်ဴဟာ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြပါ” ဟု ေျပာသည္။

၎လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ (၉) ခုအား ခ်မွတ္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ညီလာခံတြင္ ျပည္တြင္းျပည္ပႏွင့္ အဘက္ဘက္မွ အေျခအေနမ်ားကို သံုးသပ္၍ လက္ေတြ႕က်သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ကို အင္အားေတာင့္ေတာင့္တင္းတင္းျဖင့္ လုပ္ႏိုင္ပါက ပိုမိုပီျပင္လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးေငြလင္းက ဆက္ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဒီမိုကရက္တစ္အင္အားစု (FDB) စတင္တည္ေထာင္ခ်ိန္မွစ၍ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့မႈ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ “က်ေနာ္တို႔ သံုးသပ္မိတာက ယခင္ကထက္ ယေန႔ လုပ္ကိုင္ႏိုင္တာက ေတာ္လွန္ေရးကာလမွာ တစံုတရာ ေက်ပြန္မႈအပိုင္း ပါဝင္လာၿပီလုိ႔ ေျပာရင္ရပါတယ္၊ ေနာက္တခုက မဟာမိတ္ေတြၾကားမွာ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရး ၊ အႀကံေပး ေဆာင္ရြက္မႈေတြၾကားထဲမွာ ျပန္လည္ယံုၾကည္မႈေတြရၿပီး ပိုမို အားေကာင္းေအာင္ လုပ္ေဆာင္လာႏိုင္တယ္” ဟု ေျပာသည္။

၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲအေျခႏွင့္ပတ္သက္၍ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ စစ္အစိုးရ၏ ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒသည္ ျပည္သူလူထုအတြက္ အာမခံခ်က္မရွိသည့္အတြက္ အသက္မဝင္ေအာင္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ရမည္ျဖစ္ၿပီး ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားအားလံုး လႊတ္ေပးျခင္း၊ လြတ္ေတာ္ေခၚယူေပးျခင္းႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးမလုပ္ပါက စစ္အစိုးရ၏ ေရြးေကာက္ပြဲကို လက္ခံမည္မဟုတ္ေၾကာင္းကို လူထုအတြင္း စည္း႐ံုးလႈံေဆာ္မႈမ်ား၊ လူထုလႈပ္ရွားမႈမ်ား ဆက္ေဖာ္ေဆာင္သြားမည္ဟု ေျပာသည္။

“အဓိကကေတာ့ ၂၀၁၀ မတိုင္ခင္ NLD၊ CRPP ေထာက္ျပတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ (၄) ခု ေပါက္ေျမာက္လာေအာင္ လူထုတိုက္ပြဲနဲ႔ တြန္းတင္ရမယ္၊ စစ္အစိုးရက ဂန္ဘာရီကို ေနာက္ဆံုးေျပာတဲ့စကားမွာပင္ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္လုပ္မယ္ဆိုေတာ့ ၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ပါတီကို ဖ်က္လိုက္သလိုျဖစ္တယ္၊ အဲဒါကို ကာကြယ္တဲ့နည္းနဲ႔ လူထုနဲ႔အတူ လႈပ္ရွားမႈေတြလုပ္မယ္၊ ၂၀၁၀ မတိုင္ခင္ လႈပ္ရွားမႈႀကီးေတြ ျဖစ္ေအာင္လုပ္မယ္၊ အေျခေနမရလို႔ ၂၀၁၀ ျဖစ္သြားရင္လဲ စစ္အစိုးရရဲ႕ လိမ္ညာထားတဲ့ အရပ္သားတပိုင္းအစိုးရရဲ႕က်ေနာ္တို႔ကို ဖိႏွိပ္ထားတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုကို အေကာင္ထည္ေဖာ္တဲ့ အစိုးရျဖစ္တဲ့အတြက္ အာမခံခ်က္မရွိတာကို ေထာက္ျပၿပီး ဆက္လုပ္မဲ့ စီမံခ်က္ေတြရွိပါတယ္” ဟု ဆက္လက္ေျပာသည္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္းေရးအတြင္း ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑ႏွင့္ပတ္သက္၍ “စက္တင္ဘာလႈပ္ရွားမႈက အင္မတန္ျမန္ဆန္တဲ့အတြက္ NLD၊ CRPP တို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္မႈနည္းသြားၿပီး အဆင္သင့္မျဖစ္တဲ့အတြက္ ဦးေဆာင္ႏိုင္လိုက္ျခင္းမရွိျဖစ္သြားတယ္၊ ယေန႔အခ်ိန္မွာ လႈပ္ရွားမႈေပၚလာရင္ ေသေသခ်ာခ်ာ ဦးေဆာင္ႏိုင္မယ္ထင္တယ္၊ အတြင္းအင္အားစုေတြက ဦးေဆာင္တာဝန္ယူႏိုင္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔က ပံ့ပိုးကူညီ စည္း႐ံုးလႈံေဆာ္မႈေတြကို ဟန္ခ်က္ညီညီ လုပ္ကိုင္သြားမွာျဖစ္တယ္၊ လႈပ္ရွားမႈအျမင့္ဆံုးအခ်ိန္မွာ ၾကားျဖတ္အစိုးရဖြဲ႔ႏိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔အထိ ကူညီဝန္းရံ သြားေပးမယ္” ဟု ဆက္လက္ေျပာဆိုသည္။

မုန္းတိုင္းသင့္ေဒသ လယ္သမားမ်ားထံမွ လက္တြန္းစက္ဖိုး ေတာင္းယူေနသည့္အတြက္ အခက္ႀကံဳေနရ

႐ုိးမ ၃

နာဂစ္မုန္တိုင္းသင့္ေဒက လယ္သမားေတြကို ထုတ္ေပးထားသည့္ လက္တြန္းစက္မ်ား က်သင့္ေငြကို ယခင္က သံုးႏွစ္အထိ အရစ္က်ေပးဆပ္ရမည္ဟုေျပာၿပီး ယခုအခါ ျပန္လည္ေတာင္းယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည့္အတြက္ ေဒသခံလယ္သမားမ်ား အခက္ႀကံဳေနရသည္။

ဘိုကေလးၿမိဳ႕နယ္အတြင္းက မဂူအုပ္စုမွာ စက္ပိုင္ရွင္မ်ားအသင္းက ထုတ္ေပးထားသည့္ လက္တြန္းစက္မ်ားအတြက္ ပထမအရစ္အေနျဖင့္ ၇ သိန္းခြဲ ေပးရမည္ျဖစ္ၿပီး ယခင္လကတည္းက ေက်းရြာဥကၠ႒မ်ားက လာေရာက္ေတာင္းယူ ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေဒသခံလယ္သမားတဦး ေျပာသည္။

“နာဂစ္ၿပီးေတာ့ ကၽြဲႏြားေတြကလည္းမရွိေတာ့ စက္ပိုင္ရွင္မ်ားအသင္းက ေပးတယ္ဆိုေတာ့ စာခ်ဳပ္ေတြနဲ႔၊ သံုးရစ္ သံုးႏွစ္ေပးရမယ္ေပါ့၊ အားလံုးေပါင္း ၁၂ သိန္းခဲြေလာက္က်မယ္ေပါ့၊ ပထမအရစ္ကို ၄ သိန္းေလာက္ေပးရမယ္ဆိုလို႔၊ အခုက်ေတာ့ ႏွစ္ရစ္နဲ႔အၿပီးဆိုၿပီး ပထမအရစ္ကို ၇ သိန္းခြဲေတာင္းတယ္၊ လယ္ ၇ ဧကမွာ စပါးက ၅၀ ေက်ာ္ပဲထြက္ေတာ့ ေငြေလးတသိန္းေလာက္နဲ႔ ဘယ္လိုေပးလို႔ရမွာလဲ၊ အဲလုိေတြျဖစ္ေနတာ” ဟု ေဒသခံလယ္သမားတဦးက ေျပာသည္။

နာဂစ္မုန္တိုင္းတိုက္ခတ္ၿပီးေနာက္ စက္မႈလယ္ယာႏွင့္ အျခားက လယ္သမားမ်ားအတြက္ စက္မ်ားကို အခမဲ့ေပးေဝေနၿပီး မဂူအုပ္စုအတြင္းမွ လယ္သမားမ်ားမွာမူ ယခုကဲ့သို႔ အရစ္က်ေပးေနရသည့္အတြက္ ဒုကၡေရာက္တာခ်င္းအတူတူ မိမိတို႔အေနျဖင့္ ပိုၿပီးကံဆိုးေနရသည္ဟု အဆိုပါလယ္သမားက ဆက္ေျပာသည္။

“အျခားဌာနက ေပးတဲ့ဟာေတြက အလကားေပးတာ၊ စက္ပိုင္ရွင္မ်ားအသင္းကေပးတာက သံုးရစ္ကေန ႏွစ္ရစ္ျဖစ္သြားတယ္၊ အဲဒီအခါက်ေတာ့ လယ္သမားေတြကို သက္သက္နစ္နာေအာင္ လုပ္တာ၊ နာဂစ္ေဒသမွာ ေဝတာခ်င္းအတူတူ အဘတို႔က်မွ ဒီလိုျဖစ္တယ္ဆိုေတာ့၊ ဥကၠ႒ေတြကို ေမးၾကည့္ေတာ့လည္း ေဒါင္ဖန္းကုမၸဏီက ေတာင္းခိုင္းလို႔ဆိုၿပီး ေျပာတယ္” ဟု ေျပာသည္။

မဂူေက်းရြာအုပ္စုအတြင္း စက္ပိုင္ရွင္မ်ားအသင္းမွာ တာဝန္ယူထုတ္ေပးထားသည့္ စက္အလံုးေပါင္း ၄၀ ခန္႔ရွိၿပီး ဘိုကေလးတၿမိဳ႕နယ္လံုးအေနျဖင့္ အလံုး ၇၀၀ ေက်ာ္ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။

ေဒသခံလယ္သမားမ်ားမွာ မိုးစပါးကအထြက္နည္းၿပီး ကုန္က်စရိတ္ပိုမ်ားသည့္ ေႏြစပါးမွာလဲ မႈိလိုက္ေနသျဖင့္ ေမွ်ာ္လင့္၍မရႏိုင္ေၾကာင္း ေဒသခံလယ္သမားတဦးက ေျပာသည္။

“မိုးစပါးတုန္းကလဲ ေစ်းမေကာင္းတာနဲ႔၊ ၿပီးေတာ့ စပါးကလဲ မရဘူးေလ၊ ေနာက္ထပ္ သံုးႏွစ္ေလာက္အထိေတာ့ ေျမေတြမေကာင္းေသးဘူး၊ ဆားေပါက္ထားတာ၊ ေႏြစပါးက အခု မိႈေတြက်ေနတယ္၊ ကေမာက္ကနီတို႔၊ ဥသွ်စ္တို႔၊ စက္ဆန္းဘက္ရြာေတြမွာ ေတာ္ေတာ္ဆိုးတယ္” ဟု ေျပာသည္။

ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေသေသခ်ာခ်ာ ျပန္မလုပ္ႏုိင္ခင္ ယခုကဲ့သို႔ လက္တြန္းစက္အတြက္ ေငြေတာင္းယူေနျခင္းေၾကာင့္ လယ္သမားမ်ားအေနျဖင့္ လာေရာက္ေတာင္းတုိင္း ေပကပ္ေနရေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာသည္။

မီးသတ္ကားဝယ္ရန္ အေၾကာင္းျပၿပီး ေငြေၾကး မတန္တဆေကာက္ခံေန

႐ုိးမ ၃

ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕တြင္ မီးသတ္ကားဝယ္ရန္အတြက္ ရပ္ကြက္အလိုက္ ေငြေၾကးေကာက္ခံမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနၿပီး ေပးေဆာင္ျခင္းမရွိသည့္ အိမ္မ်ားကို ဧည့္စာရင္း မလုပ္ေပးသည့္အတြက္ ၿမိဳ႕ခံလူထုအေနျဖင့္ မေက်မနပ္ျဖစ္ေနၾကသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္လ (၁၉) ရက္ေန႔မွစတင္ကာ (ရယက)လူႀကီးမ်ား ဦးစီး၍ ရပ္ကြက္အလိုက္ ၅,၀၀၀ မွ ၃၀,၀၀၀ က်ပ္အထိ ေတာင္းယူေနေၾကာင္း ၿမိဳ႕ခံတဦးက ေျပာသည္။

“ႏွစ္ကုန္ပိုင္းက မီးေလာင္တဲ့ ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မီးသတ္ကားခ ေတာင္းတယ္၊ ရပ္ကြက္အလုိက္ ၿမိဳ႕ထဲမွာဆိုတမ်ဳိး၊ ပ်ံက်ရပ္ကြက္ေတြမွာ တမ်ဳိး ေကာက္တယ္၊ စီးပြားေရးေကာင္းတဲ့သူနဲ႔ မေကာင္းတဲ့သူ ၾကည့္တယ္၊ ေကာင္းတယ္သူဆိုရင္ သံုးေသာင္းကေန တေသာင္းေတာင္းတယ္၊ နည္းနည္းအဆင္ေျပရင္ ငါးေထာင္၊ သမီးတို႔ ဒိုက္ဝန္းရပ္ကြက္ဘက္က ငါးေထာင္ေပးရတယ္” ဟု ေျပာသည္။

ယင္းကဲ့သို႔ ေငြေၾကးေကာက္ခံရျခင္းသည္ ၿမိဳ႕နယ္(မယက)ႏွင့္ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔တို႔မွ ၫႊန္ၾကားခ်က္ျဖင့္ ေကာက္ယူျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း (ရယက) လူႀကီးမ်ားက ေျပာဆိုၿပီး မေပးသည့္အိမ္မ်ားကို ဧည့္စားရင္း မလုပ္ေပးရန္ ေျပာသည္ဟု ဆိုသည္။

“မေပးတဲ့ အိမ္ဆိုရင္ ဧည့္သည္လာလို႔ရွိရင္ ဧည့္စာရင္းမလုပ္ေပးဘူး၊ ဧည့္သည္တခုခုျဖစ္ရင္လဲ ဘာမွ တာဝန္ယူ မေျဖရွင္းေပးဘူးလို႔ ေျပာတယ္၊ သူတို႔က မရရေအာင္ေကာက္ေနတယ္၊ အနည္းဆံုး တေထာင္ေတာ့ ရေအာင္ေတာင္းယူသြားတယ္” ဟု ေျပာသည္။

အဆိုပါ ေကာက္ခံရသည့္ ေငြျဖင့္ မီးသတ္ကားဝယ္ယူကာ ရပ္ကြက္ ၃ ခုလွ်င္ တစီးႏႈန္း ထားရွိမည္ျဖစ္ၿပီး ေရစုတ္စက္ထားမည့္ ရပ္ကြက္အေနျဖင့္ သိန္း (၂၀) ပိုထည့္ရမည္ဟု ေျပာဆိုေၾကာင္းလည္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။

အျခားတစ္ဖက္ကေန ရွာၾကည့္ပါဦး

၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို (နအဖ)သတင္းစာေတြက “ဒိတ္ေအာက္သြားၿပီ”လို႔ ေရးသည္။ ယခု (ကို)ေအာင္သူၿငိမ္းက “ခံစစ္ေသ”လို႔ ေရးသည္။ မာနယ္ပေလာက်ဆံုးသြားတာကိုပင္ သင္ခန္းစာယူဖို႔ ေျပာေနသည္။ ေရးတဲ့သူသာကြဲသည္၊ အာေဘာ္က အတူတူပင္ျဖစ္သည္။ အႏွစ္သာရက ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို စြန္႔လႊတ္ခုိင္းၾကတာျဖစ္သည္။

ဒိတ္ေအာက္တယ္လို႔ေျပာေျပာ၊ ခံစစ္ေသလို႔ပဲဆိုဆို ယခုလိုေျပာေနေရးေနၾကရတာကပင္ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္၏ အသက္ဓါတ္နဲ႔ သန္စြမ္းခုိင္မာမႈကို အသိအမွတ္ျပဳေနရတာပဲမဟုတ္ပါလား။ ေျပာေနၾကသလိုသာ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို လြယ္လြယ္နဲ႔ ဖ်က္သိမ္းႏုိင္ခဲ့ရင္ (နဝတ-နအဖ)စစ္အစုိးရ လက္ခေမာင္းခတ္ေနခဲ့မွာ ၾကာလွေပါ့။ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေမလ (၂၇) ရက္ေနာက္ပိုင္းကစၿပီး ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ ကိုဖ်က္သိမ္းဖို႔ (နဝတ-နအဖ)စစ္အစုိးရက မီးကုန္ယမ္းကုန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့တာပါ။ ဘာျဖစ္ခဲ့ပါသလဲ။ တည္ရွိေနတဲ့ ျပႆနာေျပလည္မသြားတဲ့အျပင္ ျပႆနာသစ္ေတြသာ တရစ္ၿပီးတရစ္ ထပ္တက္လာခဲ့တယ္မဟုတ္ပါလား။ နက္႐ႈိင္းက်ယ္ျပန္႔လာေနခဲ့တယ္မဟုတ္ပါလား။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ျပႆနာအားလံုးကို ေက်ာ္လႊားႏုိင္ပါ့မလား။

“၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲသည္သာ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး၏ ဗဟုိခ်က္မ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံျပႆနာမ်ား ေျပလည္သြားဖြယ္ရာ လမ္းေၾကာင္းအျဖစ္ မျမင္မိေသးပါ” ဟု ေအာင္သူၿငိမ္းက ဖြင့္ဟဝန္ခံထားသည္။

ဘာေၾကာင့္ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကိုမွ တဖက္သတ္ စြန္႔လႊတ္ခုိင္းေနၾကရတာလဲ။ လမ္းျပေျမပံုကို စြန္႔လႊတ္ပါလို႔ ေျပာၾကပါလား။ (NLD) က အေလ်ာ့မေပးလို႔၊ အေလ်ာ့ေပးလိုက္ရင္ ျပႆနာေျပလည္သြားလိမ့္မယ္လို႔ စဥ္းစားတာဟာ မူမဲ့တဲ့ စဥ္းစားနည္းျဖစ္သည္။ အညံ့ခံအေလ်ာ့ေပးျခင္းျဖစ္သည္။

ျပႆနာမွန္သမွ် ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး စားပြဲဝိုင္းေပၚတြင္ တင္ၿပီး အေပးအယူ အေလ်ာ့အတင္း ျပဳလုပ္ၾကရမည္သာျဖစ္သည္။ စားပြဲဝိုင္းေပၚမေရာက္ခင္ ႀကိဳတင္အေလ်ာ့ေပးခုိင္းေနျခင္း၊ စြန္႔လႊတ္ခုိင္းေနျခင္းမ်ားမွာ တရားမွ်တမႈမရွိပါ။ နည္းလမ္းမက်ပါ။ ပိတ္ ၄ ပိတ္ စြန္႔လႊတ္ေၾကာင္းေၾကညာလွ်င္ ေတြ႔မည္ဟုေျပာျခင္းမွာ အက်ပ္ကိုင္ျခင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာကိုလွည့္စားျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။

မာနယ္ပေလာစခန္းနဲ႔ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ဟာ အႏွစ္သာရအရ မတူညီတဲ့ ကိစၥ ၂ ရပ္၊ အေျခအေန ၂ ရပ္ ျဖစ္ပါသည္။ ဒါကို မ်ဥ္းၿပိဳင္ထားၿပီး သံုးသပ္လို႔မရပါ၊ ေကာက္ခ်က္ဆြဲလို႔မရႏုိင္ပါ။ မာနယ္ပေလာသည္ စစ္ေရးအေျခခံစခန္းတခုသာ ျဖစ္ပါသည္။ ဆံုးရံႈးသြားတဲ့ မာနယ္ပေလာစခန္း ျပန္ေပးပါလို႔ ဘယ္သူကမွ ေတာင္းဆိုတာမၾကားမိပါ။ ထို႔အတူ ႏုိင္ငံတကာကလည္း ျပန္ေပးပါလို႔ ေျပာသံမၾကားပါ။ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ဆိုသည္မွာ (နဝတ-နအဖ) စစ္အစိုုးရ၏ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားအရ က်င္းပေပးခဲ့သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွ ရရွိလာသည့္ တရားဝင္ရလဒ္ျဖစ္ပါသည္။ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ဟာ (NLD) တဖြဲ႔ထဲနဲ႔ပဲ သက္ဆိုင္ေနတဲ့ ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လူထုဆီက တစံုတရာ မဲအေရအတြက္ရခဲ့တဲ့ ပါတီေတြနဲ႔လည္း သက္ဆိုင္ပါသည္။ (NLD) ကို လူထုမဲေတြ စုပံုေပးခဲ့တာ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတာ ေမးစရာလိုေသးလို႔လား။

(NLD) ကို အားမလိုအားမရ ျဖစ္ရတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္ဆိုတာကို လက္ခံပါသည္။

ဘယ္လိုပဲ အရည္ဆန္ၿပီး ေျပာင္းေရႊ႕ေနပါေစ ႏွစ္ ၂၀ လံုးလံုး ႏုိင္ငံေရးအာဏာသည္ (န၀တ-နအဖ) စစ္အစုိးရလက္ထဲတြင္သာ ရွိေနပါသည္။ ဘယ္ကိုမွ် ေျပာင္းေ႐ႊ႕မသြားပါ။ ယင္းအာဏာျဖင့္ အတိုက္အခံဟူသမွ်၊ လႈပ္ရွားမႈမွန္သမွ်ကုိ ဖိႏွိပ္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ ေခ်မႈန္းေနျခင္းျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးတိုက္ပြဲ အဓိကမ်က္ႏွာစာသည္ ၁၉၉၀ မတိုင္ခင္က ေတာတြင္းမွာ (လက္နက္ကိုင္တုိက္ပြဲ) တည္ရွိေနခဲ့ေသာ္လည္း ၁၉၉၀ ေမလ (၂၇) ရက္ေနာက္ပိုင္းမွာ ၿမိဳ႕ေပၚေရာက္လာပါသည္။ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲရလဒ္သည္ (န၀တ-နအဖ) စစ္အစိုးရအဖို႔ အဓိကထား တိုက္ဖ်က္ပစ္ရမည့္ အခ်က္အခ်ာကိစၥ ျဖစ္လာပါသည္။ သုိ႔အတြက္ (န၀တ-နအဖ) စစ္အစုိးရအေနျဖင့္ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္တုိက္ဖ်က္ေရးကို အဓိကထား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါသည္။ ဒီကေန႔အထိ လုပ္ေဆာင္ေနဆဲျဖစ္ပါသည္။

သို႔ပါ၍ က်ေနာ္တို႔အေနျဖင့္ (နအဖ) စစ္အစိုးရနဲ႔ ႏွစ္ကိုယ္တစ္္စိတ္လုပ္ၿပီး ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ ဖ်က္သိမ္းေရးဘက္တြင္ ပါဝင္မလား၊ သို႔တည္းမဟုတ္ (NLD) ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားမႈဘက္မွ တစိတ္တည္းတဝမ္းတည္းေနၿပီး ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို ခုခံကာကြယ္မလားဆိုတာ ေရြးခ်ယ္ၾကရပါလိမ့္မည္။ ယင္းကသာ “ရပ္တည္ခ်က္ျပႆနာ” ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းရပ္တည္ခ်က္ရွိမွသာ ၂၀၁၀ ကို ရင္ဆိုင္ျဖတ္သန္းႏုိင္ပါလိမ့္မည္။

အခုေတာ့ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို ခံစစ္ေသလို႔ ျမင္ေနသည္။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ပါလားလို႔ မတိုက္တြန္းရဲဘူး။ အားလံုးစုဆံုႏုိင္မယ့္ ဗဟုိခ်က္ကလည္း ေပ်ာက္ေနသည္။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကိုလည္း ေျပလည္ေရးလမ္းေၾကာင္းအျဖစ္ မျမင္မိေသးပါဟုဆိုေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေတာ့ခက္ေနၿပီ။ မိုးေမွာင္က်ၿပီး ထြက္လမ္းဘယ္မျမင္ဆိုသလို ျဖစ္ေနၿပီ။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ၂၀၁၀ ကို ျဖတ္သန္းႏုိင္ဖို႔ “ေအာလ္တာေနးတစ္”တစ္ခုေတာ့ အျခားတစ္ဖက္ကေန ရွာၾကည့္ပါဦး။

x x x x x

တူေမာင္ညိဳ
(၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၁၉ ရက္ )

ေရရွားပါးမႈေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါမ်ား စတင္ျဖစ္ပြားေန

ၿဖိဳးႀကီး

ဘိုကေလးၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ပင္လယ္ဝေက်းရြာမ်ားတြင္ ေရရွားပါးမႈျပႆနာေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါမ်ား စတင္ျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။

ႀကိမ္ေခ်ာင္းႀကီးေက်းရြာ၊ ေရေက်ာ္ႀကီး၊ မုန္တိုင္းေလး၊ ဒညင္းျဖဴႏွင့္ ပင္လယ္ဝေက်းရြာမ်ားတြင္ ေသာက္သံုးေရ မရွိေတာ့သည့္အတြက္ ေရငံဝင္ေနသည့္ ေရမ်ားကို သံုးစြဲေနၾကရၿပီး အခ်ဳိ႕ေက်းရြာမ်ားတြင္ ဝမ္းေလ်ာဝမ္းပ်က္ေရာဂါ၊ ဝမ္းကိုက္ေရာဂါမ်ား စတင္ျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း (NGO)အဖြဲ႔အစည္းတခုတြင္ လုပ္ကိုင္ေနသည့္ ေဒသခံအမ်ဳိးသမီးတဦးက ေျပာသည္။

“ႀကိမ္ေခ်ာင္းႀကီး ေအာက္ဘက္ရြာေတြကို ေမာ္ေတာ္နဲ႔ သယ္ၿပီး ေရပို႔ေပးေနရတယ္၊ လံုလံုေလာက္ေလာက္ေတာ့ မေပးႏိုင္ေသးဘူး၊ ထပ္ေဝေပးႏိုင္ဖို႔ ဝန္ထမ္းအင္အားလဲ ထပ္ေခၚေနတယ္၊ အခုျပႆနာက ေသာက္ေရ ေတာ္ေတာ္ရွားပါးေနတာ၊ ဒီရက္ပိုင္းအတြင္းမွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားလာတယ္၊ အရင္က သူတို႔ရြာေတြမွာ ေသာက္လို႔ရတဲ့ ေရကန္ေတြရွိတယ္၊ ျမစ္ေရကို က်ဳိေသာက္တာလဲရွိတယ္၊ အခု ျမစ္ေရက ေရငံတိုးလာလို႔” ဟု ၎က ေျပာသည္။

လူမႈအေထာက္အကူျပဳ (NGO)အဖြဲ႔က ေသာက္သံုးေရ တအိမ္လွ်င္ ၅ လီတာ ေပးေဝေနေသာ္လည္း လံုေလာက္မႈမရွိသည့္အတြက္ အသြားအျပန္ တေန႔ခရီးၾကာျမင့္သည့္ ကဒံုကနိေက်းရြာဘက္တြင္ ေလွမ်ားျဖင့္ သြားဝယ္ယူေနရေၾကာင္း ေဒသခံတဦးက ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တို႔ကို အကူညီေပးတဲ့ အဖြဲ႔ေတြက ေရေဝတာက မေလာက္ဖူး၊ ကဒံုကနိရြာက တံုကင္မွာ တပံုးကို ၁၀၀ နဲ႔ သြားဝယ္ရတယ္၊ ေရတစည္ကိုဆိုရင္ ၁၂၀၀ ေပးရတယ္၊ က်ေနာ္တို႔ဆီကေနသြားတာ တေနကုန္တယ္၊ ေသာက္ေရအတြက္ ဝယ္ေသာက္ရင္ တလီတကို ၆၀၀ ေပးရတယ္၊ ဘိုကေလးၿမိဳ႕ေပၚမွာေတာ့ ၄၀၀ နဲ႔ ဝယ္ေသာက္ရတယ္” ဟု ေျပာသည္။

ေရေက်ာ္ႀကီးေက်းရြာတြင္ အိမ္ေထာင္စုေပါင္း ၃၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး အျခားေက်းရြာမ်ားတြင္လည္း အိမ္ေျခ ၅၀ မွ ၃၀၀ ဝန္းက်င္အထိရွိကာ ယခုကဲ့သို႔ ေသာက္သံုးေရျပတ္လပ္မႈေၾကာင့္ မလိုလားအပ္သည့္ အျခားက်န္းမာေရးထိခိုက္မ်ား ရွိလာေနေၾကာင္း ေဒသခံက ဆက္ေျပာသည္။

ယင္းကဲ့သို႔ ေသာက္သံုးေရျပတ္လပ္မႈျဖစ္ေနခ်ိန္တြင္ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္မ်ားက အကူညီေပးျခင္းမရွိေသးေၾကာင္းႏွင့္ လက္ရွိ ေရေပးေဝေနသည့္ လူမႈအေထာက္ကူျပဳ (NGO)အဖြဲ႔အေနျဖင့္လည္း လံုေလာက္စြာ ေပးေဝႏိုင္ျခင္းမရွိသည့္အတြက္ စိုးရိမ္ရသည့္အေျခအေနကို ေရာက္ေနသည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ဆုိသည္။

အလားတူ နာဂစ္မုန္တိုင္းဒဏ္ခံခဲ့ရသည့္ လပတၱာၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ေက်းရြာမ်ားတြင္လည္း ေရျပတ္လပ္မႈျပႆနာမ်ား ႀကံဳေတြ႔ေနရၿပီး လံုေလာက္သည့္ အကူအညီမ်ား မရရွိေသးသည့္အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားထံသို႔ ေဒသခံမ်ားက တင္ျပေတာင္းဆိုမႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားသည္ဟု ဆိုသည္။

အလုပ္သမ ၄ ဦးကို ႐ိုင္းစိုင္းစြာ ဆက္ဆံႏွင္ထုတ္လိုက္သည့္အတြက္ သက္ဆိုင္ရာသို႔ တိုင္ၾကားမည္ဟုဆို

႐ိုးမ ၃

အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုမွ အလုပ္သမ ၄ ဦးကို အလုပ္ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴးက ႐ိုင္းစိုင္းစြာေျပာဆိုဆက္ဆံၿပီး ႏွင္ထုတ္လိုက္သည့္အတြက္ သက္ဆိုင္ရာသို႔ တိုင္တန္းမည္ဟု ဆိုသည္။

ရန္ကုန္တိုင္း၊ ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေလးေထာင့္ကန္ရပ္ကြက္ အေရွ႕ပိုင္းရွိ ဟာက်ဴရီ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုတြင္ အလုပ္ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴး ေဒၚေအးေအးေအာင္က အလုပ္သမားကို ႏိုင္ထက္စီးနင္း ခိုင္းေစမႈ၊ ႐ုိင္းျပညစ္ညမ္းစြာ ေျပာဆိုဆက္ဆံမႈ၊ အခ်ိန္ပိုဆင္းၿပီး လုပ္အားခအျပည့္ မေပးသည့္အျပင္ ယခုလ (၁၆) ရက္ေန႔တြင္ အလုပ္မွ ႏွင္ထုတ္လိုက္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

“မနက္ပိုင္းမွာ သမီးက ငိုေနတာကို အလုပ္သမားေခါင္းေဆာင္က နင့္မ်က္ရည္က်တာ က်က္သေရ ႐ုတ္တယ္၊ အျပင္ကိုထြက္ဆိုၿပီး ေျပာတာ၊ နင္မလုပ္ခ်င္ရင္ ျပန္သြားလိုက္၊ နင္မရွိလဲ တျခားလူေတြရွိတယ္၊ သူေျပာတာေတြက ေတာ္ေတာ္႐ိုင္း႐ိုင္းစိုင္းစိုင္း မေအႏွမေတြပါ ပါတယ္” ဟု ကာယကံရွင္ အလုပ္သမတဦးက ေျပာသည္။

ယင္းကဲ့သို႔ ျပႆနာျဖစ္ပြားၿပီး ေန႔လည္ထမင္းစားခ်ိန္တြင္ ၎အလုပ္သမ ၄ ဦးက အိမ္သို႔ ျပန္သြားၿပီး သက္ဆုိင္ရာ ရပ္ကြက္(ရယက)႐ံုးသို႔ တုိင္ၾကားၿပီးေနာက္ အဆိုပါ အလုပ္ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴးကို ေခၚ၍ ေမးျမန္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေသာ္လည္း ဝန္ခံျခင္းမရွိသည့္အျပင္ ရပ္ကြက္႐ံုးလူႀကီးမ်ားကလည္း ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းမရွိေၾကာင္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။

“႐ံုးကိုေရာက္ေတာ့ သူတို႔က မေျပာပါဘူးဆုိၿပီး ဘူးခံေနတယ္၊ ရပ္ကြက္လူႀကီးေတြက အလုပ္သမားေတြရဲ႕ ရသင့္ရထုိက္တာကို မေတာင္းဆိုဘဲနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းတာပဲ လုပ္ေပးတယ္တဲ့အတြက္ မေက်နပ္လို႔ သက္ဆိုင္ရာ အလုပ္သမားဝန္ႀကီးဌာနအထိ တိုင္မယ္” ဟု ေျပာသည္။

အဆိုပါ ဟာက်ဴရီ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမားမ်ားအား လစာထုတ္ေပးရာတြင္ အခ်ိန္ပိုလုပ္အားခကို ထည့္သြင္းရွင္းေပးျခင္းမရွိေၾကာင္း အလုပ္သမတဦးက ဆက္ေျပာသည္။

“ၿပီးခဲ့တဲ့လက လခလဲ အျပည့္မရဘူး၊ ေလးေသာင္းေက်ာ္ရမွာ၊ အခုက ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ပဲ ရွင္းေပးတယ္၊ အခ်ိန္ပိုနဲ႔ဆို ေလးေသာင္းေလာက္ရမယ္၊ သမီးတို႔ ေနမေကာင္းလို႔ အလုပ္တရက္နားတာကို ဆဲဆိုတာေတြ လုပ္ေတာ့ မေက်နပ္ဘူး၊ အလုပ္သမားေတြ အကုန္လံုးက အဲဒီအတိုင္းပါပဲ၊ ဒါေပမဲ့ သႀကၤန္မုန္႔ဖိုးေပးမွာကို ေစာင့္ေနၾကတာ၊ ထြက္မယ္လို႔ ေျပာေနတာေတြကေတာ့ သမီးတို႔ တလုိင္းလံုးပဲ” ဟု ေျပာသည္။

ကိုဖိုးျဖဴကို ေထာင္ခ်လိုက္သည့္ ပုဒ္မမ်ားသည္ ဖ်က္သိမ္းသင့္သည့္ ဥပေဒမ်ားျဖစ္သည္ဟုဆို

ၿဖိဳးႀကီး

ႏိုင္ငံေရးအမႈမ်ားကို လိုက္ပါကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနသည့္ လူငယ္ေရွ႕ေန ကိုဖိုးျဖဴကို ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္လိုက္သည့္ ဥပေဒသည္ တရားမွ်တမႈမရွိသည့္အျပင္ ဖ်က္သိမ္းသင့္သည့္ ဥပေဒမ်ားျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

မေကြးတိုင္းတရား႐ံုးအတြင္း အထူးခံု႐ံုး၌ ယမန္ေန႔က ေထာင္ဒဏ္ေလးႏွစ္ခ်မွတ္လိုက္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၎၏လုပ္ေဖာက္ကိုင္ဖက္ တဦးျဖစ္သူ ေရွ႕ေန ကိုေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္းက ယခုကဲ့သို႔ ေျပာဆိုျခင္းျဖစ္သည္။

“ကိုဖုိးျဖဴကို အခုခ်လိုက္တာက အသင္းအဖြဲ႔ပုဒ္မ (၆) လား၊ ဒါမွမဟုတ္ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈ (၁၇/၁)၊ (၁၇/၂) လားဆိုတာကို ကြဲကြဲျပားျပား မသိရဘူးျဖစ္ေနတယ္၊ ဒါေပမဲ့ အဲဒီပုဒ္မေတြ ႏွစ္ခုစလံုးက ျပင္ဆင္ဖ်က္သိမ္းသင့္တဲ့ ပုဒ္မေတြပါ” ဟု ေျပာသည္။

ကိုဖိုးျဖဴအား ယခုခဲ့သို႔ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္လိုက္ျခင္းကို မိသားစုဝင္မ်ားကလဲ သိခြင့္မရေသးဘဲ အတည္မျပဳႏိုင္ေသးသည့္ သတင္းအရ သရက္ေထာင္တြင္ ထားရွိသည္ဟု မေကြးၿမိဳ႕ခံတဦးက ေျပာသည္။

ကိုဖိုးျဖဴသည္ မေကြးတိုင္းမွ လယ္ေျမသိမ္းဆည္းခံရမႈကို (ILO) သို႔ တိုင္ၾကားခဲ့သည့္အတြက္ အဖမ္းခံခဲ့ရသည့္ ေအာင္လံၿမိဳ႕မွ ကိုေဇာ္ေဌးအမႈကို လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးေနစဥ္ ဖမ္းဆီးခံရၿပီး ယခုကဲ့သို႔ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရျခင္း ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံေရးအမႈမ်ားကို လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးေနသည့္ ေရွ႕ေန ဦးေအာင္သိန္း၊ ဦးခင္ေမာင္ရွိန္၊ လူငယ္ေရွ႕ေန ကိုညီညီေထြးကိုလဲ ေထာင္ဒဏ္မ်ားခ်မွတ္ခဲ့ၿပီး ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္သို႔ တိမ္းေရွာင္လာသည့္ လူငယ္ေရွ႕ေန ကိုေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္းကိုလဲ မ်က္ကြယ္ေထာင္ဒဏ္ (၆) လ ခ်မွတ္ထားသည္။

၂၀၁၀ လြန္ကာလမွာ (နအဖ)စစ္အစိုးရအတြက္ ျပႆနာေတြပိုမ်ားမယ္

အဆိုးျမင္လြန္းတယ္လို႔ ေျပာခ်င္လည္း ေျပာၾကေပေတာ့။ ျမင္တဲ့အတိုင္း ေရးလုိက္ၿပီ။

ျပႆနာအားလံုးကို ေျဖရွင္းႏုိင္မယ့္ ေသာ့ခ်က္ဟာ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလံုးကို ခၽြင္းခ်က္မရွိ လႊတ္ေပးဖုိ႔နဲ႔ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးဖို႔သာလွ်င္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ (နအဖ)စစ္အစုိးရဟာ ကမ္းလွမ္းအဆိုျပဳမႈမွန္သမွ်ကို လစ္လ်ဴ႐ႈခဲ့ၿပီး ငါ့ျမင္းငါစုိင္းခဲ့လုိ႔ တည္ရွိဆဲျပႆနာေတြကို မေျဖရွင္းႏုိင္တဲ့အျပင္ ေနာက္ထပ္ျပႆနာသစ္ေတြကိုလည္း ထပ္မံ ဖန္တီးေနျပန္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ျပည္တြင္းျပည္ပ ကလူတခ်ိဳ႕က ထင္ေယာင္မွားၿပီး ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပႏုိင္ခဲ့ရင္ (နအဖ)စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ ပန္းပန္ႏုိင္ၿပီ၊ ျပည္တြင္းျပည္ပအတုိက္အခံေတြေတာ့ နိဂံုးခ်ဳပ္ေတာ့မယ္လို႔ ထင္ေနၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ “ရတဲ့အေပါက္က ဝင္ၾက၊ ရတဲ့အေပါက္က ဝင္ၾကရမယ္”ဆိုတဲ့ အာေဘာ္ကို ဖန္တီးလာပါတယ္။

ဒီလိုဝင္သြားၾကမယ့္သူေတြဟာ ဂုဏ္သိကၡာပ်က္ယြင္းၿပီး (ျပည္သူလူထုက ရြံရွာမုန္းတီးၿပီး) အနာဂတ္လည္း ေပ်ာက္ဆံုးသြားပါလိမ့္မယ္။

၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲလြန္ကာလ ျဖစ္ႏုိင္ေျခမ်ား

ေအာက္ပါျပႆနာ (၃) မ်ိဳး ျဖစ္ရန္ အလားအလာရွိေနပါတယ္။
၁။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈) က မေျဖရွင္းႏုိင္ခဲ့သည့္ ျပႆနာမ်ား
၂။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈) က ယူေဆာင္ဖန္တီးလာမည့္ ျပႆနာမ်ား
၃။ လက္ရွိကမ႓ာ့စီးပြားေရးကပ္ေၾကာင့္ တႏြယ္ငင္တစင္ပါ သက္ေရာက္လာမည့္ ျပႆနာရပ္မ်ား

၁။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈) က မေျဖရွင္းႏုိင္ခဲ့သည့္ ျပႆနာမ်ား
- ၁၉၉၀ ျပည့္ေရြးေကာက္ပြဲျပႆနာ
- အပစ္ရပ္တုိင္းရင္းသားမ်ား၏ တည္ရွိမႈႏွင့္ဆိုင္ေသာ ျပႆနာမ်ား

အထက္ပါျပႆနာမ်ားကို (န၀တ)လက္ထက္မွာ မေျဖရွင္းႏုိင္ခဲ့သလို (နအဖ)လက္ထက္မွာလည္း ေျဖရွင္းႏုိင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။

ဒီျပႆနာေတြကိုမေျဖရွင္းႏုိင္ခဲ့တဲ့အျပင္ စစ္အုပ္စုအတြင္းပဋိပကၡေတြကို ပိုမိုျပင္းထန္ သည္းသန္လာေစခဲ့ပါေတာ့တယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးေစာေမာင္ ရာထူးက အနားေပးလိုက္ရတာ၊ မူလ (နဝတ)အဖြဲ႕ဝင္ေတြျဖစ္တဲ့ ဗိုလ္ထြန္းၾကည္၊ ဗိုလ္ေက်ာ္ဘ စသူေတြကို အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ အနားေပးလိုက္ရပါတယ္။ အတြင္းေရးမွဴး (၂) ဗိုလ္တင္ဦး ရဟတ္ယာဥ္ပ်က္က်ၿပီး ေသဆံုးခဲ့ရပါတယ္။ စစ္အုပ္စုရဲ႕ေခါင္းကုိင္ဖခင္ႀကီး ဗိုလ္ေနဝင္း မိသားစုအဝန္းဝိုင္းနဲ႔ အရာရွိတခ်ိဳ႕ရဲ႕ အာဏာသိမ္းပုိက္ရန္ လႈပ္ရွားေပၚေပါက္ခဲ့တာ၊ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ဗိုလ္ခင္ၫြန္႔နဲ႔ အမ်ဳိးသားေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕ႀကီးကို ဖယ္ရွားဖ်က္သိမ္းလိုက္ရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အမ်ိဳးသားညီလာခံကို ၁၉၉၅ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၀၄ ခုႏွစ္အထိ မက်င္းပႏုိင္ဘဲ ရပ္ဆုိင္းထားခဲ့ရတာ၊ ဒီပဲယင္း အၾကမ္းဖက္လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္မႈႀကီး ေပၚေပါက္ခဲ့တာေတြဟာ ၁၉၉၀ ျပည့္ေရြးေကာက္ပြဲျပႆနာကို မေျဖရွင္းႏုိင္ရာကေန ဆက္စပ္ျဖစ္ပြားလာခဲ့ရတဲ့ အက်ိဳးဆက္ျပႆနာမ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီျပႆနာ ၂ ရပ္ကို (နအဖ)စစ္အစုိးရက ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းသာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမယ္ဆိုရင္ (တစည)ပါတီက စိုးရိမ္ေနတဲ့ လူထုအံုႂကြမႈေတြ၊ ျပည္တြင္းစစ္အႏၲရာယ္ေတြကို မန္းမႈတ္ေခၚယူလုိက္သလုိ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားတဲ့ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို လႊတ္မေပးႏုိင္တဲ့အျပင္ ေနာက္ထပ္ ဖိႏွိပ္မႈနဲ႔ ဖမ္းဆီးေတြ တသီႀကီး ျဖစ္ေပၚလာစရာ အလားအလာေတြ ရွိေနပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ (နအဖ) စစ္အစိုးရ တည္ရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာေတြကို မေျဖရွင္းႏုိင္ဘဲ သူတုိ႔ခ်မွတ္ထားတဲ့ လမ္းျပေျမပံုအတိုင္း ဆက္လက္ ထင္ရာစုိင္းေနေလေတာ့ ေနာက္ထပ္ျပႆနာသစ္ေတြကို ယူေဆာင္ဖန္တီးေနသလို ျဖစ္ေနပါေတာ့တယ္။

၂။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈) က ယူေဆာင္ဖန္တီးလာမည့္ျပႆနာမ်ား
- သမတႏွင့္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ေရြးခ်ယ္ေရးျပႆနာ
- ႏုိင္ငံေရးအားၿပိဳင္မႈမ်ား
- လႊတ္ေတာ္တြင္းတိုက္ပြဲမ်ား

ဒီျပႆနာဟာ စစ္အုပ္စုအတြင္းမွာ ဖံုးကြယ္ထားလို႔မရႏုိင္တဲ့ ျပႆနာျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္သူသမတလုပ္ၿပီး ဘယ္သူက ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္လုပ္မလဲ၊ ၂၅ % ေသာ စစ္သားအမတ္ေတြ ဘယ္သူေတြျဖစ္မလဲ၊ ဘယ္သူေတြက အဆိုျပဳဆံုးျဖတ္မလဲ၊ အဲဒီလို ဆံုးျဖတ္ႏုိင္တဲ့အာဏာကို ဘယ္သူက ကုိင္ထားမလဲ၊ ဒါေတြဟာ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈)က ယူေဆာင္ဖန္တီးလာမယ့္ ျပႆနာမ်ားအနက္ အဓိကက်တဲ့ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ဖြယ္ရွိပါတယ္။

ဒီအေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈) အာဏာတည္လာတဲ့အခါ တစ္တိုင္းတျပည္လံုးရဲ႕ အာဏာမွန္သမွ်ကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားမယ့္ အဖြဲ႕အစည္းဟာ လႊတ္ေတာ္မဟုတ္ဘဲ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္တဲ့ အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ (မကလ) ျဖစ္ပါတယ္။ သမတနဲ႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္တို႔ ဘယ္ေလာက္ အေပးအယူတည့္မလဲဆိုတာဟာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈) က ယူေဆာင္လာမယ့္ ျပႆနာမ်ားရဲ႕ ေမာင္းခလုတ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈) ဆိုတာ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က အရာရာကို ဆံုးျဖတ္ခ်ယ္လွယ္ထားတဲ့ အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ဒါေၾကာင့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ထာဝစဥ္ သက္ဆိုးရွည္ဖို႔ ေရးဆြဲထားတဲ့ ဥပေဒလို႔ အကဲျဖတ္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ရတဲ့အေပါက္က ဝင္ၾက၊ ရတဲ့အေပါက္က ဝင္ၾကမယ္ဆိုရင္ တစ္သက္လံုး ေခါင္းငံု႔သြားရဖို႔ပဲ ရွိပါတယ္။

အခန္း (၁၀) ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားဆိုတာမွာ ၾကည့္ပါ။ ပုဒ္မ (၆) ခု ရွိပါတယ္။ ပုဒ္မ (၄၀၉) အရ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား ဥပေဒ၊ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ စတာေတြ ျပဌာန္းလာတဲ့အခါ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားရဲ႕ အေနအထားဟာ ဘယ္လိုရွိလာမလဲဆိုတာ အေသအခ်ာ တြက္ခ်က္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ မၾကာခင္ ဒီဥပေဒေတြ ေပၚထြက္လာပါေတာ့မယ္။

ေသခ်ာတာေတာ့ လႈပ္ႏုိင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဝါးလံုးေခါင္းထဲ ဝင္မိတဲ့ ကၽြဲလိုပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ “ရတဲ့အေပါက္က ဝင္ၾက၊ ရတဲ့အေပါက္က ဝင္ၾကရမယ္”လို႔ ဆိုေနသူေတြ သတိျပဳရမယ့္ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။

(၁၉၇၄) မဆလ အေျခခံဥပေဒမွာ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီသည္ တစ္ခုတည္းေသာ ပါတီျဖစ္သည္၊ ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ ဦးေဆာင္သည္လို႔ လုပ္ခဲ့သလိုပဲ။ အခု (နအဖ)စစ္အစိုးရရဲ႕ အေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈) ကလည္း ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က အရာရာကို ဆံုးျဖတ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို ေျပေျပျပစ္ျပစ္နဲ႔ ၾကည့္ေကာင္းေစဖို႔နဲ႔ တုံးတိလည္းမျဖစ္၊ ဒဲ့ဒိုးလည္းမက်ေအာင္ “အမ်ိဳးသားႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈအခန္းတြင္ တပ္မေတာ္က ပါဝင္ေရး”ဆိုၿပီး ေရးထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အႏွစ္သာရက ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က အာဏာအရပ္ရပ္ကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ့ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ “ရတဲ့အေပါက္က ဝင္ၾက၊ ရတဲ့အေပါက္က ဝင္ၾကရမယ္” ဆိုတာ စိတ္ကူးယဥ္တာပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

၃။ လက္ရွိကမ႓ာ့စီးပြားေရးကပ္ေၾကာင့္ တႏြယ္ငင္တစင္ပါ သက္ေရာက္လာမည့္ ျပႆနာရပ္မ်ား
- စီးပြားေရး
- လူမႈေရး
- ပညာေရး
- က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ား

က်ေနာ္တို႔တုိင္းျပည္ဟာ စုိက္ပ်ိဳးေရးထြက္ကုန္နဲ႔ ေျမေပၚေအာက္ ေရေပၚေရေအာက္ သယံဇာတ ေရာင္းစားရတဲ့ တုိင္းျပည္ျဖစ္ပါတယ္။

အဓိကကုန္သြယ္ေနတာကလည္း အာစီယံထဲက ( စကၤာပူ၊ မေလးရွား၊ ထုိင္း) တုိ႔နဲ႔ အိမ္နီးခ်င္း အိႏၵိယ၊ တ႐ုတ္တို႔နဲ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတုိင္းျပည္ေတြဟာ လက္ရွိစီးပြားပ်က္ကပ္ရဲ႕ ဂယက္ကို ခံစားေနရပါၿပီ။ ဒါရဲ႕ ဆင့္ပြားဂယက္ကို က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံ ခံရမွာပါ။ အခု စိုက္ပ်ိဳးေရးထြက္ကုန္ေတြနဲ႔ ေမြးျမဴေရးနဲ႔ ေရထြက္ကုန္ပစၥည္းေတြ ေစ်းက်ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ထုတ္လုပ္ကုန္က်စရိတ္က မက်ပါဘူး။ ဒီေတာ့ စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္သူ ေတာင္သူေတြ နစ္နာပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဘယ္သူမွ တိုးထုတ္ဖို႔ စိတ္မကူးပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ပို႔ကုန္ဆိုတာ ျပည္ပပို႔ကုန္ ပဲမ်ိဳးစံုတို႔၊ ပုဇြန္သားငါးနဲ႔ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕၊ ေက်ာက္ျမက္ရတနာေလာက္ ရွိတာပါ။ စီးပြားပ်က္ကပ္ ႀကံဳေနရသူေတြက ဒါေတြကို သူတို႔ႏုိင္ငံေတြက အခု ဝယ္ဖို႔ စိတ္မဝင္စားပါဘူး။

ျပည္ပတင္ပို႔မႈေတြ ေလ်ာ့နည္းလာတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး “လယ္ယာ႑ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင့္ ထုတ္ကုန္အမယ္မ်ား ထုတ္ လုပ္တင္ပို႔ႏုိင္ေရး ညႇိႏႈိင္းအစည္းအေဝး” (၁ ဒီဇဘၤာ ၂၀၀၈ ေနျပည္ေတာ္) တြင္ ေျပာၾကားသည့္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္သိန္းစိန္ မိန္႔ခြန္းမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ ကိုးကားျပလိုက္ပါတယ္။

- ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလကုန္အထိ ၿပီးခဲ့ေသာ ႏွစ္ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္လွ်င္ လယ္ယာထြက္ကုန္ပစၥည္းအုပ္စုတြင္ ဆန္၊ ေျပာင္း၊ ႏွမ္း တင္ပို႔မႈသည္ ပိုမိုမ်ားျပားေသာ္လည္း ပဲအမ်ိဳးအမ်ိဳး တင္ပုိ႔မႈတန္ဖိုးသည္ ၅ ဒသမ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔၊ ေရာ္ဘာ ၀ ဒသမ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔စီ ေလ်ာ့နည္းပါေၾကာင္း
- တိရစၧာန္ထြက္ပစၥည္းအုပ္စုတြင္ ယခင္ႏွစ္ အလားတူကာလထက္ တန္ဖိုး ၂၅ ဒသမ ၄ ရာခုိင္ႏႈန္း တိုးေသာ္လည္း ေရထြက္ပစၥည္းအုပ္စုတြင္ တန္ဖိုး ၆ ဒသမ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္းေလ်ာ့နည္းပါေၾကာင္း
- ငါးတင္ပို႔မႈမွာ တန္ဖိုး ၁ ဒသမ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔၊
- ပုစြန္တင္ပုိ႔မႈတန္ဖိုးသည္ ၄ ဒသမ ၂ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔ ေလ်ာ့နည္းခဲ့ပါေၾကာင္း
- အလားတူ သစ္ေတာထြက္ပစၥည္းအုပ္စုတြင္ ၀ ဒသမ ၆ ရာခုိင္ႏႈန္း ေလ်ာ့နည္းၿပီး
- စက္မႈကုန္ေခ်ာအုပ္စုတြင္ ၁၅ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့နည္းပါေၾကာင္း
- ဓါတ္ေငြ႕တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈတန္ဖိုးမွာလည္း ၁၈ ဒသမ ၂ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔ ေလ်ာ့နည္းေနေၾကာင္း

ဒီအခ်က္ေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ လနီးပါးကာလက အခ်က္အလက္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဘယ္ေလာက္အထိ က်ဆင္းသြားမလဲဆိုတာ ခန္႔မွန္းတြက္ဆၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။

သူတို႔ေျပာေနတဲ့ စက္မႈဇုန္ (၁၉) ခုဆိုတာကလည္း လွ်ပ္စစ္မီး မွန္မွန္မလာလို႔ မလည္ပတ္ႏုိင္ပါဘူး။ မီးစက္နဲ႔ လည္ဖို႔ဆိုရင္လည္း စရိတ္ေထာင္းလုိ႔ တြက္ေျခမကိုက္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ ေအာက္ပါျပႆနာေတြဟာ တက္လာမွာ ေသခ်ာသေလာက္ပါပဲ။ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတာ့ မလႊတ္ဘဲ ရာဇ၀တ္သား (ခုိးဆိုးႏိႈက္) ေတြကို ေစတနာဗလပြနဲ႔ လႊတ္ေပးေနေတာ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြျဖစ္လာေအာင္ (နအဖ) စစ္အစုိးရကိုယ္တိုင္ ဖန္တီးေပးေနတာကို ရွင္းရွင္းျမင္ႏုိင္ပါတယ္။ အက်ဥ္းသား (၆၃၁၃) ေယာက္ လႊတ္တာမွာ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားက (၂၉ ) ေယာက္ပဲ ပါတယ္လို႔ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူေတြက ေျပာေနပါတယ္။ (နအဖ) စစ္အစုိးရရဲ႕ အက်ဥ္းသားလႊတ္ေပးမယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာပါတဲ့ “လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ၊ သနားခ်စ္ခင္မႈ၊ မိသားစုမ်ားအား ငဲ့ညႇာမႈ” ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြဟာ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြအေပၚမွာ ထားရွိတာမဟုတ္ဘဲ (ခိုးဆိုးႏႈိက္)ဆိုတဲ့ ရာဇဝတ္သားေတြအေပၚမွာ ထားတယ္ဆိုတာ သိပ္ေပၚလြင္ထင္ရွားပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကိုေတာ့ မိသားစုနဲ႔ေဝးတဲ့ ေထာင္ ေျပာင္းတယ္၊ တုိက္ပိတ္ထားတယ္။

ဒီအခ်က္အလက္ေတြကို ေပါင္း႐ုံးသုံးသပ္ၾကည့္လုိက္ရင္ (နဝတ-နအဖ) စစ္အစိုးရဟာ ျပႆနာေဟာင္းေတြကို မေျဖရွင္း ႏုိင္တဲ့အျပင္ ျပႆနာအသစ္ေတြကိုပါ ထပ္မံဖန္တီးေနတာကို ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါ့အျပင္ ဗမာျပည္ဟာ ေပါက္ကြဲေတာ့မယ့္ ယမ္းအိုးႀကီးနဲ႔တူေနတာကို ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။

ခ်ဳပ္ၿပီးေျပာရရင္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲလြန္ကာလမွာ ေျဖရွင္းရမယ့္ ျပႆနာေတြဟာ ပိုမိုးမ်ားျပားသေလာက္ ႐ႈပ္ေထြးပါလိမ့္ဆိုတာပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ ဒီျပႆနာေတြကို ေျပလည္ေကာင္းမြန္စြာ ေျဖရွင္းႏုိင္ေစမယ့္ နည္းလမ္းေတြ (နအဖ) စစ္အစိုးရ အတင္းအၾကပ္ အတည္ျပဳထားတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈) မွာ မပါရွိဘူးဆိုတာပါပဲ။

ဒါေၾကာင့္ ဒီအခ်က္အလက္ေတြေပၚကေျပာရင္ က်ေနာ္တို႔အတြက္ ျပင္ဆင္မႈေကာင္းဖို႔လိုတယ္ဆိုတာနဲ႔ လူထုအံုႂကြမႈဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္ေလာက္ ျပင္ဆင္စည္း႐ံုး စုစည္းထားႏုိင္သလဲဆုိတဲ့ အခ်က္အေပၚမွာသာ တည္မွီေနပါတယ္။

××××××

တူေမာင္ညိဳ (၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ မတ္ ၂ ရက္)

အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပက္သက္မႈ

အစဥ္အလာ၊ ဓေလ့ထံုးစံေတြက အမ်ဳိးသမီးေတြကို အားနည္းသူမ်ားလို႔ သတ္မွတ္ထားခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ မိသားစုအတြင္းမွာေရာ၊ ျပင္ပမွာပါ အမ်ဳိးသားမ်ားအေပၚမွာ မွီခိုေနရသူမ်ားအျဖစ္ ခြဲျခားဆက္ဆံခံခဲ့ၾကရပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြကို မ်ဳိးဆက္သစ္ျပန္႔ပြားေရး၊ အိမ္မႈကိစၥျပဳလုပ္ေရး လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား လုပ္ကိုင္ဖို႔အတြက္သာ သတ္မွတ္ထားခဲ့ၾကၿပီး အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မႈက႑ကို လ်စ္လ်ဴရွဳခံခဲ့ရပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးရာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိတ္ဝင္စားမႈနည္းပါးတယ္လို႔ ယူဆခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မႈသေဘာတရား၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မႈကို ေလ်ာ့နည္းေစတဲ့ အေၾကာင္းတရားမ်ားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မႈကို တိုးျမႇင္႔ေပးႏိုင္မယ္႔ မဟာဗ်ဳဟာမ်ားအေၾကာင္းကို ေရးသားတင္ျပပါမယ္။

ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မႈဆိုရာဝယ္

ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳဆိုတာ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္းကပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အုပ္စုဖြ႔ဲၿပီးျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔ရဲ႕ ဘဝေတြအေပၚမွာ သက္ေရာက္မွဳရွိေစမယ္႔ အစိုးရလုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြအေပၚမွာ တက္ၾကြစြာ ပါဝင္ပတ္သက္မွဳျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုပါဝင္ပတ္သက္ရာမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္တဲ႔ ကိစၥရပ္ေတြမွာ ပါဝင္ရတာ ရွိသလို အတိုက္အခံအျဖစ္ ပါဝင္ပတ္သက္မွဳေတြလဲ ရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပညာရွင္မ်ားက ႏုိင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳဆိုတာကို ပံုသ႑ာန္ႏွစ္မ်ဳိး ခြဲျခားသတ္မွတ္ ထားၾကပါတယ္။ ပထမတမ်ဳိးကေတာ႔ သမရိုးက် ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းေဆာင္တာျဖစ္တဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္း ေတြမွာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္တဲ႔ conventional politics သ႑ာန္ျဖစ္ပါတယ္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာ ဒီလိုသမရိုးက် ႏုိင္ငံေရးရာေတြကို လံုးဝစိတ္ဝင္စားမွဳမရွိတဲ႔ totally inactive လူေတြရွိသလို၊ ႏုိင္ငံေရးသမားဘဝကို အလံုးစံု ခံယူသြားတဲ႔ complete activists ေတြလဲ ရွိပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြကိုပဲ စိတ္ဝင္စားတဲ႔ voting specialsts ေတြ၊ မိမိရဲ႕ကိုယ္ေရးကိုယ္တာနဲ႔ သက္ဆိုင္မယ္႔ ႏုိင္ငံေရးရာေလာက္ကိုပဲ စိတ္ဝင္းစားတဲ႔ parochial participants ေတြ၊ ေဒဆိုင္ရာကိစၥရပ္ေတြကိုပဲ စိတ္ဝင္စားတဲ႔ campaigners ေတြစသည္ျဖင္႔ လူအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ စိတ္အေထြေထြ ရွိပါတယ္။

အခုလို သမ႐ုိးက်ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ပတ္သက္တာမဟုတ္ပဲ ခ်ီတက္ပြဲေတြ၊ ဆႏၵျပပြဲေတြ၊ ေတာ္လွန္းေရးဆင္ႏႊဲမွဳေတြအေနနဲ႔ ပါဝင္တာကိုေတာ႔ Contentious Politics အသြင္သ႑ာန္နဲ႔ ႏွိင္ငံေရးရာ ပါဝင္ပတ္သက္မွဳလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။ ဒီအသြင္သ႑ာန္ႏွစ္မ်ဳိးမွာ တူညီမွဳေတြ ရွိသလို ျခားနားမွဳေတြလဲ ရွိပါတယ္။ တူညီမွဳေတြကေတာ႔ စနစ္တက် ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ထားတဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ ပံုစံႏွစ္မ်ဳိးလံုးမွာ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ေလးစားမွဳရွိတဲ႔ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ပါဝင္ေနတတ္သလို ပံုမွန္စနစ္တက် စီမံခ်က္နဲ႔ ျပဳလုပ္တဲ႔ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြလဲ အသြင္ႏွစ္မ်ဳိးလံုးမွာ ရွိပါတယ္။ ျခားနားခ်က္ကေတာ႔ contentious politics ဟာinstitutionalized political boundaries ရဲ႕ ျပင္ပမွာ လွဳပ္ရွားတာျဖစ္သလို၊ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္သူမ်ားကလဲ ဒီလို institutional channels ေတြဟာ အလုပ္မျဖစ္ဘူးလို႔ ထင္ျမင္ယူဆၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏွစ္ဆယ္ရာစုကာလ မတိုင္ခင္အထိ ဒီအသြင္သ႑ာန္ႏွစ္မ်ဳိးလံုးမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါဝင္ပတ္သက္မွဳအေပၚ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ အမ်ားအျပား ရွိခဲ႔ပါတယ္။ ႏွစ္ဆယ္ရာစုေႏွာင္းပိုင္းကာလေရာင္ေတာ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အေတြးအေခၚေတြ၊ စိတ္ေနစိတ္ထားေတြ တိုးတက္ျမင္႔မားလာတာနဲ႔အမွ် အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ contentious politics မွာ ပါဝင္ပတ္သက္မွဳႏွဳန္းဟာ သိသိသာသာ ျမင္႔တက္လာသလို conventinal politics မွာ ပါဝင္ပတ္သက္လာၾကတဲ႔ အမ်ဳိးသမီးပါလီမန္အမတ္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲေတြလဲေပၚထြက္လာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ဳိ႕ေသာ ေခတ္ေနာက္ျပန္ဆြဲ အေတြးအေခၚေတြရွိေနတဲ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုးတက္ေခတ္မွီမွဳ ေနာက္က်ေႏွးေကြးတဲ႔ အမ်ဳိးသားတစ္စုကသာ အာဏာရေနတဲ႔ ႏိုင္ငံေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြမွာက်ေတာ႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳေတြကို နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတတ္ၾကပါတယ္။

အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳကို ေလ်ာ႔နည္းေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ား

(၁) အေတြးအေခၚ

ႏိုင္ငံေရးသိပၸံေလ႔လာသူ Eisenstein ကေတာ႔ အမ်ဳိးသားေတြ ဦးေဆာင္လႊမ္းမိုးတဲ႔ စနစ္အေနနဲ႔ Patriarchy ဟာ ဇဝေဗဒအရ ကြဲျပားမွဳရွိေနတဲ႔ က်ား၊ မကို အမ်ဳိးသားေတြအေပၚ အေလးေပးထားတဲ႔ လူေနမွဳစနစ္ပံုစံထဲက အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီးေတြအျဖစ္ အစဥ္အဆက္ ခြဲျခားလာမွဳေတြေၾကာင္႔ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ေဝးကြာလာတယ္လို႔ ဆိုထားခဲ႔ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံေလ႔လာသူ Rich ကလဲ Patriarchy ဆိုတာကို အမ်ဳိးသားေတြကေန တိုက္ရိုက္အင္အားေတြ၊ ဖိအားေပးမွဳေတြ၊ ဓေလ႔ထံုးစံေတြ၊ အဆုိအမိန္႔ေတြ၊ ဘာသာစကားေတြ၊ ပညာေရးစာအုပ္စာတမ္းေတြ၊ အလုပ္ခြဲေဝသတ္မွတ္မွဳေတြ၊ ဘာသာတရားအဆိုအမိန္႔ေတြကို အသံုးျပဳၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြကို ဘယ္က႑မွာပါရမယ္၊ မပါရဘူး စသျဖင္႔ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္တဲ႔ လူမွဳေရး၊ ဝါဒျဖန္႔ခ်ိေရး၊ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ စနစ္တခုလို႔ အဓိပၸာယ္ဖြဲ႔ဆိုထားခဲ႔ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင္႔ ဒီလို အေတြးအေခၚေတြဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြကို အိမ္တြင္းဝန္းက်င္မွာသာ မိခင္၊ ဇနီးအေနနဲ႔ ေနထိုင္က်င္လည္ေစၿပီး၊ အမ်ဳိးသားေတြကိုသာ public sphere နဲ႔ ပါဝင္ပတ္သက္ေစခဲ႔ပါတယ္။


ဒါေၾကာင္႔လဲ ကိုယ္႔ဘဝအေပၚမွာပါ သက္ေရာက္မွဳရွိေနတဲ႔ ႏိုင္ငံေရးရာေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးရဲ႕ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခြင္႔ေတြ အားနည္းလာခဲ႔ၾကတာပါ။ အမ်ဳိးသမီး အခြင္႔အေရးလွဳပ္ရွားသူေတြနဲ႔ တိုးတက္တဲ႔ အျမင္ရွိတဲ႔ အမ်ဳိးသားအခ်ဳိ႕ေၾကာင္႔သာ ေနာက္ပိုင္းမွာ တစတစ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ မဲေပးပိုင္ခြင္႔၊ ပါလီမန္အမတ္ေရြးခ်ယ္ခံခြင္႔၊ ဆႏၵျပပြဲမ်ားမွာ ဦးေဆာင္ပါဝင္ခြင္႔ စတဲ႔ အခြင္႔အေရးေတြရရွိလာခဲ႔ၾကတာပါ။ အခြင္႔အေရးဆိုတာ အိမ္ထဲ ထိုင္ေနရံုနဲ႔ အလိုလိုရလာမယ္႔ အရာမဟုတ္ပါဘူး။ ပထမဆံုး မိမိမွာ ရပိုင္ခြင္႔ေတြ၊ အခြင္႔အေရးေတြ ရွိတယ္ဆိုတာ သိရပါမယ္။ ဒီအတြက္ အမ်ဳိးသမီးအခြင္႔အေရး လွဳပ္ရွားသူေတြက အသိပညာေပးရပါမယ္။ ဒီလိုလာၿပီဆိုတဲ႔အခါမွာလဲ ေတာင္းယူ၊ တိုက္ယူရပါမယ္။ ေမြးရာပါ လူ႔အခြင္႔အေရးကို တျခားလူတစ္ေယာက္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္သူတစ္စုရဲ႕ လက္ထဲကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ထိုးအပ္ၿပီး ခ်ဳပ္ကိုင္ျခယ္လွယ္ခြင္႔ေပးထားရင္ လူျဖစ္ရက်ဳိးမနပ္ပဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ လူသားတိုင္းဟာ ေမြးရာပါ လူ႔အခြင္႔အေရးကို ခံစားခြင္႔ ရွိသင္႔ပါတယ္။

(၂) ႏိုင္ငံေရးရာ

ႏိုင္ငံေရးေတြျဖစ္တဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးယဥ္ေက်းမွဳေတြမွာ အမ်ဳိးသားမ်ားကသာ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္မွဳဟာလဲ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳကို ကန္႔သတ္ထားပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြမွာ၊ အစိုးရထဲမွာ အမ်ဳိးသားေတြပဲ ပါဝင္ေနခဲ႔ရင္ ႏိုင္ငံေရးရာ ကိစၥရပ္ေတြကို အမ်ဳိးသားအျမင္နဲ႔သာ ၾကည့္ရွဳဆံုးျဖတ္တတ္ၾကတာေၾကာင္႔၊ လူဦးေရတစ္ဝက္ေက်ာ္ရွိတဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြကို လ်စ္လ်ဴရွဳထားတာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ဒါေၾကာင္႔ ဒီလို ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အစုိးရေတြကို လူထုအားလံုးကို ကိုယ္စားျပဳတယ္လို႔ မသတ္မွတ္ႏုိင္ပါဘူး။ အစဥ္အလာေတြအရ အမ်ဳိးသားေတြဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ဆက္သြယ္လာရင္ေတာင္ ဇနီး၊ မိခင္ေတြအေနနဲ႔သာ ေခၚေဆာင္လာတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါကို contentious politics conventional politics ေတြမွယ အမ်ဴိးသမီးေတြ ပါဝင္လာတယ္လို႔ မသတ္မွတ္ႏိုင္ပါဘူး။

(၃) ယဥ္ေက်းမွဳနဲ႔ စီးပြား၊ လူမွဳေရးရာ

ကမၻာ႔ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ေျမပိုင္ဆိုင္မွဳေတြ၊ စီးပြားေရး လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ခြင္႔ေတြကို ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ ထားၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔လဲ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ပါဝင္ပတ္သက္မွဳ အခြင္႔အလမ္းေတြ နည္းပါးေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခက္က အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ အမ်ဳိးသားေတြအေပၚ မွီခိုသူေတြလို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ႔ အျမင္ေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးေတြ အေပၚ ႏွိမ္႔ခ်ဆက္ဆံမွဳစတာေတြဟာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳကို ကန္႔သတ္ထားပါတယ္။ ႏိုင္ငံအမ်ားစုရဲ႕ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ အလုပ္အကိုင္ရရွိမွဳ၊ ဝင္ေငြ၊ ပိုင္ဆိုင္မွဳစတဲ႔က႑ေတြမွာ အမ်ဳိးသားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအၾကား ကြဲျပားျခားနားမွဳ (gender disparities) ေတြရွိေနဆဲပါပဲ။ တကယ္ေတာ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ဒီႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လူဦးေရ တဝက္ေက်ာ္ကို ကိုယ္စားျပဳေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ဝင္ေငြေတြ ယုတ္ေလ်ာ႔ေနျခင္းဟာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုလံုးရဲ႕၊ တစ္ႏိုင္ငံလံုးရဲ႕ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ဝင္ေငြေတြ ယုတ္ေလ်ာ႔ေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္က အလုပ္ခြဲေဝမွဳနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ အိမ္မွဳကိစၥေတြ၊ ကေလးသူငယ္ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္မွဳေတြကို အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕အလုပ္လို႔ ယူဆထားတဲ႔ အစဥ္အလာေတြေၾကာင္႔ အခ်ိန္ရွားပါးမွဳျပႆနာကို အမ်ဳိးသမီးေတြ ရင္ဆိုင္ေနၾကရပါတယ္။ ဥပမာ- အမ်ဳိးသမီတစ္ေယာက္ဟာ အိမ္မွဳကိစၥေတြ၊ ခ်က္ျပဳတ္ေရးေတြကိုလဲ အလုပ္မသြားခင္ျပဳလုပ္ရမယ္၊ အိမ္ဝင္ေငြအတြက္လဲ အလုပ္လုပ္ရမယ္၊ အလုပ္ကျပန္လာရင္လဲ ကေလးသူငယ္တာဝန္ေတြ၊ ခ်က္ျပဳတ္ေရးတာဝန္ေတြပါ ယူရမယ္၊ သူ႔အမ်ဳိးသားကေတာ႔ အလုပ္ေလးပဲ လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဒီအမ်ဳိးသားဟာ မိသားစုတာဝန္ရဲ႕ သံုးပံုတစ္ပံုကိုသာ တာဝန္ယူႏိုင္တဲ႔ အရည္အခ်င္းအဆင္႔မွာသာ ရွိေနပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္ပဲ အလုပ္တာဝန္ကို ညီညီမွ်မွ်ွ ခြဲေဝေဆာင္ရြက္ျခင္းအားျဖင္႔ မိသားစုအေရးကို က်ား၊ မ မခြဲျခားပဲ အတူတူေဆာင္ရြက္ေနၾကတဲ႔ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာျခင္းဟာ အျပန္အလွန္ေလးစားမွဳ၊ တာဝန္ေက်မွဳေတြအေပၚမွာ အေျခခံၿပီး လူ႔ေဘာင္ေလာက သာယာခ်မ္းေျမ့ေရးကို အားေပးေထာက္ကူျပဳပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ျခင္းအားျဖင္႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ အခ်ိန္ရွားပါးမွဳ၊ ဝန္ပိမွဳ၊ စိတ္ဖိစီးမွဳေတြကို ေျဖေဖ်ာက္ႏိုင္ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ လူအဖြဲ႔အစည္းအေပၚ၊ ႏုင္ငံေရးရာေတြအေပၚ contribution လုပ္ႏိုင္မွဳရာႏွဳန္းေတြ တက္လာပါတယ္။

လူ႔အဖြဲ႔အစည္း တိုးတက္မွဳဆိုတာ ေခ်ာတိုင္တက္တာနဲ႔ အလားသ႑ာန္တူပါတယ္။ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုလံုး တိုးတက္ဖို႔ ပခံုးေပၚပဲနင္းနင္း၊ ေခါင္းေပၚပဲနင္းနင္း ကိုယ္႔လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအျမင္႔ေရာက္ဖို႔ကို အားေပးကူညီၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္ပဲ ဒီေခ်ာတိုင္ေပၚ သူမတက္ရ၊ ငါမတက္ရ ခြဲျခားၿပီး လုပ္ေနၾကမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ပ်က္စီးမွဳေရာဂါ စတင္ေနၿပီလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါ တစတစ ကူးစက္ပ်ံ႕ပြားလာတာနဲ႔အမွ် လူ႔အဖြဲ႔အစည္း တစ္ခုလံုးကို ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးေစေတာ႔တာပါပဲ။

အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳ တိုးျမႇင္႔ေရး မဟာဗ်ဴဟာမ်ား

(၁) Gender quotas

ႏွစ္ဆယ္ရာစုေႏွင္းပိုင္းကစၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဒီမဟာဗ်ဴဟာကို စတင္က်င္႔သံုးလာၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးရာမွာ အမ်ဳိးသားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးအၾကား gender gap ျဖစ္ေနတာကို ျဖည့္ဆည္းဖို႔ အခ်ဳိ႕ေသာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကို power structure အတြင္း ရာခိုင္ႏွဳန္းသတ္မွတ္ၿပီး ထည့္သြင္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမဟာဗ်ဴဟာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျပန္အလွန္ျငင္းခုန္မွဳေတြကေတာ႔ ရွိုေနပါတယ္။ ဘာေၾကာင္႔လဲဆိုရင္ gender gap ျပႆနာဆိုတာက အမ်ဳိးသမီးေတြကို power structure ထဲ မ်ားလာေအာင္ ထည့္သြင္းတာတစ္ခုတည္းနဲ႔ ေျဖရွင္းလို႔ မရႏိုင္တာေၾကာင္႔ပါ။ ေပၚလစီေရးရာ ကိစၥျဖစ္တဲ႔အတြက္ power structure ကို ေထာက္ကူေပးႏုိင္မယ္႔ supporting mechanisms အမ်ားအျပားလဲ လိုအပ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ဒီလိုေဆာင္ရြက္လာတဲ႔ အခါမွာ elite women ေတြပဲ ပါဝါထဲမွာ ပါလာတာမ်ဳိးျဖစ္သြားတတ္ၿပီး၊ လူထုလူတန္းစားအသီးသီးက အမ်ဳိးသမီးေတြကို ကိုယ္စားမျပဳသလို ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အမ်ဳိးသမီးေတြကို political empowermenr လုပ္ရာမွာ gender quotas ဟာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းက လူမွဳေရး၊ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ redistributive justice နဲ႔ ဆက္စပ္ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၂) အမ်ဳိးသမီးႏုိင္ငံေရးကြန္ယက္

ေနာက္တစ္နည္းကေတာ႔ ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အခ်င္းခ်င္း ကြန္ယက္တည္ေဆာက္မွဳျဖစ္ပါတယ္။ ထံုးတမ္းအစဥ္အလာမ်ားေၾကာင္႔ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ကင္းကြာခဲ႔ၾကပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနကေန ရုတ္တရက္ gender quotas ေၾကာင္႔ ႏိုင္ငံေရးထဲ ေရာက္လာတဲ႔အခါမွာ ႏိုင္ငံေရးအသိပညာ အားနည္းမွဳေၾကာင္႔ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ အစိုးရ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြမွာ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိလာတတ္ပါတယ္။ ဒါဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြ ညံ့တာ၊ အသံုးမက်တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္ဆိုတာကို အမ်ဳိးသမီးေတြကသာ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္ခဲ႔ၿပီး၊ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ပါဝင္ခြင္႔ မေပးခဲ႔တာေၾကာင္႔ နားကလည္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုလူေတြကို သင္တန္းေပးမွဳေတြ၊ hands-on experiences ေတြနဲ႔ အမ်ဳိးသားမ်ားက လက္တြဲေခၚရမွာ ျဖစ္သလို၊ အမ်ဳိးသမီး ႏိုင္ငံေရးသမား အခ်င္းခ်င္းကလဲ စည္းလံုးညီညြတ္စြာ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးမွဳ၊ လက္တြဲေခၚေဆာင္မွဳေတြ ျပဳလုပ္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္ကgender quotas နဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အရည္အခ်င္းအရ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ခံရရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ မေလးမစား ဆက္ဆံခံရမွဳေတြ၊ အေရးမစိုက္မွဳေတြ၊ ဖယ္ရွားရန္ ႀကဳိးပမ္းအားထုတ္မွဳေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးအႀကီးအကဲရဲ႕ တာဝန္ေပးမွဳဆိုၿပီး ဂရိမစိုက္မွဳေတြ စတဲ႔ ျပႆနာမ်ားကို ရင္ဆိုင္ၾကရတတ္ျပန္ပါတယ္။ ဒီလိုျပႆနာေတြကို စိတ္ဓာတ္ၾကံ့ခိုင္စြာ ေက်ာ္လႊားႏိုင္ဖို႔ အမ်ဳိးသမီး ႏိုင္ငံေရးကြန္ယက္ေတြ လိုအပ္လွပါတယ္။

နိဂံုး

နိဂံုးခ်ဳပ္ဆိုရရင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းဆိုတာဟာ အမ်ဳိးသားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီး ႏွစ္မ်ဳိးလံုးနဲ႔ ေပါင္းစပ္တည္ေဆာက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အမ်ဳိးသမီးဆိုတာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ အေရးပါတဲ႔ အစိတ္အပိုင္းေတြပဲလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေသာ ႏိုင္ငံေတြမွာဆိုရင္ အမ်ဳိးသမီးလူဦးေရဟာ အမ်ဳိးသားလူဦးေရထက္ကို ပိုၿပီးမ်ားေနပါတယ္။ ဒီလို လူဦးေရ တဝက္ေက်ာ္ရဲ႕ တိုးတက္မွဳ အခြင္႔အလမ္းေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးရာ ပါဝင္ပတ္သက္မွဳေတြကို ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္တာဟာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတခုလံုးကို ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးေအာင္၊ တိုးတက္မွဳ ေႏွာင္႔ေႏွးေအာင္ ျပဳလုပ္တာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ေရျမင္႔မွ ၾကာတင္႔မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳ ေလ်ာ႔နည္းတာဟာ ေရနည္းေနတာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတိုးတက္ျမင္႔မားမွဳဆိုတဲ႔ ၾကာပန္း တင္႔တင္႔တယ္တယ္ပြင္႔လာဖို႔က အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚမွာလဲ အမ်ားႀကီး မူတည္လွပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳကို ေလ်ာ႔က်ေစႏိုင္တဲ႔ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကို ဝိုင္းဝန္းဖယ္ရွားၾကရင္း ျမန္မာ႔လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတိုးတက္မွဳကေန ကမၻာတစ္ဝွမ္းက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအားလံုး တိုးတက္ျမင္႔မားဖို႔ ဝိုင္းဝန္းေဆာင္ရြက္ၾကပါစို႔လို႔ တိုက္တြန္းလိုက္ရပါတယ္။

ခင္မမမ်ဳိး (၉၊ ၃၊ ၂၀၀၉)

ရည္ညႊန္းကိုးကား

* Eisenstein,Z (1984) Contemporary Feminist Tnought, Unwin, London
* Keck, M. & Sikkink, K. (1998) Activit Beyond Borders: Advicacy Networks in International Politics, Cotnell University Press, NY
* Kennedy- Pipe, C. (2007) “Gender and Security“ in Collins, A.(ed.) Contemporary Security Studies, Oxford University Press, Oxford
* Lovenduski, J. (1992) “Gender and Politics“ in Hawkesworth, M. & Kogan. M. ( eds)
* Encyclopedia of Government and Politics, Routledge, London & NY
* Phillops, A. (1998 ) Feminism & Politics, Oxford University Press, Oxford