ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား (၁၆)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

ကိုတင္၀င္း၊ ကိုညီညီမင္းတုိ႔အတြက္ အာမခံေလွ်ာက္ထားျခင္းကို ပလပ္လုိက္သည့္အတြက္ တရား႐ုံးတြင္ တာ၀န္ခံမိတၱဴေလွ်ာက္ထားခဲ့ရာ ထုိတာ၀န္ခံမိတၱဴရရွိသည့္အခါတြင္ တရားသူႀကီးကိုယ္တုိင္ အမိန္႔ခ်မွတ္စဥ္အခါက ေျပာဆုိခဲ့သည့္ “လူအမ်ားစိတ္ပါ၀င္စားသည့္အမႈျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အာမခံမေပးႏုိင္” ဆုိသည့္ စကားရပ္ကို အမႈတြဲမွတ္တမ္းတြင္ ေဖၚျပထားျခင္းမရွိဘဲ “အာမခံေပးရန္ မသင့္ေတာ္သည့္အမႈျဖစ္ေသာေၾကာင့္” ဆုိသည့္ အသုံးအႏႈန္းကို အစားထုိးသုံးႏႈန္းထားသည္။ ထုိအခ်ိန္က ျမန္မာ့တရားစီရင္ေရးေလာကကို ကၽြန္ေတာ္အလြန္ စိတ္ပ်က္သြားမိသည္။

အာဏာစက္ကုိေၾကာက္ရြံ႕ရေသာ စစ္အာဏာရွင္လက္ေအာက္ တရားစီရင္ေရးရွိ တရားသူႀကီးမ်ားသည္ အမႈတြဲမွတ္တမ္းကို လိမ္ညာမွတ္တမ္းတင္ေလာက္ေအာင္အထိ ျမန္မာ့တရားစီရင္ေရးေလာက ခ်ဳိ႕ယြင္းပ်က္စီးခၽြတ္ခ်ဳံ က်ခဲ့ရေပသည္။

Read more »

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား (၁၅)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း 

ေနာက္တစ္ပတ္႐ုံးခ်ိန္းသို႔ေရာက္ေသာအခါတြင္ တရားသူႀကီးသည္ အာမခံေလွ်ာက္ထားျခင္းႏွင့္ ပတ္သတ္၍ ေအာက္ပါအတိုင္း အမိန္႔ခ်မွတ္လုိက္သည္။

“ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ - ၅၀၁ သည္ အာမခံေပးရမည့္ ပုဒ္မ ျဖစ္သည္မွန္ေသာ္လည္း၊ ယေန႔႐ုံးေတာ္ေရွ႕သို႔ က်ေရာက္လွ်က္ရွိေသာအမႈသည္ လူအမ်ားစိတ္ပါ၀င္စားသည့္ အမႈျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အာမခံေပးရန္ ေလွ်ာက္ထားျခင္းကို ခြင့္မျပဳ ပယ္ခ်ေၾကာင္း” အမိန္႔ခ်မွတ္ခဲ့သည္။

Read more »

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား အပုိင္း (၁၄)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း 

အမႈတစ္ခုႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ အာမခံေပးသည္ဆုိရာတြင္ တရား႐ုံးမ်ားအေနျဖင့္ “အာမခံေပးျခင္းကို မူသေဘာသဖြယ္ လက္ခံက်င့္သုံးရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ အာမခံမေပးျခင္းကိုမူ ခၽြင္းခ်က္အေနျဖင့္သာ က်င့္သုံးရမည္” ျဖစ္ သည္။

ျပစ္မႈဆုိင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒ ေနာက္ဆက္တြဲဇယားတြင္ အာမခံေပးရမည္ဟူ၍ အတိအလင္း ျပဌာန္းထားသည့္ ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မျဖင့္ စြပ္စြဲျခင္းခံထားရသူမ်ားကို တရား႐ုံးေတာ္အေနျဖင့္ မျဖစ္မေန အာမခံေပးရမည္ျဖစ္သည္။

Read more »

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပုိင္းအစမ်ား (၁၃)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

ကိုတင္၀င္းႏွင့္ ကိုညီညီမင္းတို႔ကို ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားသည့္ ကာလမွာ ႏွစ္လေက်ာ္ သုံးလနီးပါးၾကာ ျမင့္ခဲ့သည့္အတြက္ ရဲအေရးပိုင္သည့္ အမႈျဖင့္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားျခင္းမ်ဳိးလည္း မဟုတ္၊ ရဲအေရးမပိုင္သည့္ အမႈျဖင့္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားျခင္းမ်ဳိးလည္း မဟုတ္ေၾကာင္းကို ထင္ထင္ရွားရွား ေတြ႔ၾကရမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ၿပီးသည့္ ေနာက္ပိုင္း၊ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားသည့္ကာလမွာ (၂၄) နာရီထက္ ေက်ာ္လြန္ခဲ့သည့္တိုင္ေအာင္ ဆက္လက္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ခြင့္ေပးႏိုင္သည့္ အာဏာပိုင္ တရားသူႀကီးထံသို႔ ပို႔ေဆာင္ၿပီး ရမန္ေတာင္းခံခဲ့ ျခင္းမရွိသည့္အတြက္၊ ယင္းဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ရာ ကာလႏွင့္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္သူ ရဲ၀န္ထမ္းတို႔၏ ျပဳမူေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို “အေၾကာင္းမဲ့ ဖမ္းဆီးျခင္း၊ခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္းႏွင့္ စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္အတြက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားထံသို႔ တင္ျပရန္ ပ်က္ကြက္းျခင္း” ဟု အဓိပါယ္ဖြင့္ဆိုရမည္သာ ျဖစ္ပါသည္။ (ေဆာင္းပါးအမွတ္စဥ္ - ၂ တြင္ ေဖၚျပထားသည့္ စကားရပ္မ်ားကို အလ်ဥ္းသင့္၍ ရွင္းလင္းေဖၚျပအပ္ပါသည္)

Read more »

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား (၁၂)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အဖြဲ႔ဝင္မ်ား၊ ေက်ာင္းသားမ်ား၊ ယုံၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံ၏ေရးရာ ကိစၥရပ္မ်ားတြင္ တနည္းနည္းျဖင့္ ပါဝင္ပတ္သတ္ေနသူမ်ားသည္ ေဆာင္းပါးအမွတ္စဥ္ (၁၁) တြင္ ေရးသားေဖၚျပထားသည့္ “ဖမ္းဆီးခံရၿပီးသည့္ေနာက္ပိုင္း ၂၄ နာရီ ျပည့္သည့္အခ်ိန္တြင္ မိမိအား ဖမ္းဆီးသူတုိ႔က တရား႐ုံးတ႐ုံး႐ုံးသို႔ တင္ပို႔ ရမန္ယူရမည္” ဆုိသည့္အခ်က္ကို ေကာင္းစြာ ဂ႐ုတစိုက္ မွတ္သားထားသင့္သည္ဟု ထင္ျမင္မိသည္။ အေၾကာင္းမွာ စစ္အာဏာရွင္၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ အာဏာရွင္ကို တနည္းနည္းျဖင့္ ဆန္႔က်င္ေနသူမ်ားသည္ အခ်ိန္ႏွင့္အမွ် ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံၾကရႏိုင္ေပသည္။

ထုိသို႔ ဖမ္းဆီးခံလုိက္ရၿပီဆုိသည္ႏွင့္တၿပိဳင္နက္ မိမိလုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ အလုပ္မ်ားအေၾကာင္း စဥ္းစားရင္း မ်ားစြာ စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြံ႕သြားတတ္ၾကပါသည္။ သိမ္ငယ္သည့္ စိတ္မ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚလာတတ္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မိမိ ရသင့္ရထုိက္သည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို ေတာင္းဆုိရန္ ေမ့သြားတတ္ၾကသည္။ အထူးသျဖင့္ မိမိအား စစ္ေၾကာမည့္ ရဲ ၊ ေထာက္လွမ္းေရး စသူတို႔ႏွင့္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္လုိက္ရသည့္ အခ်ိန္တြင္ စိတ္လႈပ္ရွားမႈ လြန္စြာ ျမင့္မားလာတတ္ပါသည္။ စိတ္လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ ေျဖဆုိသည့္ အေျဖမ်ားထဲတြင္ အစြန္းထြက္သည့္ အေျဖမ်ား၊ မွားယြင္းသည့္အေျဖမ်ား ပါသြားတတ္ပါသည္။

Read more »

ဖတ္မိမွတ္မိ သမွ်ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား (၁၁)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

တရားလိုသက္ေသ၏ “ကိုတင္ဝင္း၊ ကိုညီညီမင္းတုိ႔ကို စတင္ဖမ္းစီးသည့္အခ်ိန္က ရဲအေရးပိုင္သည့္ ပုဒ္မျဖင့္ ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္းျဖစ္၍ တရားစြဲဆိုသည့္အခါမွသာလွ်င္ ရဲအေရးမပိုင္သည့္ ပုဒ္မျဖင့္ တရားစြဲတင္ျခင္းျဖစ္ သည္” ဆိုသည့္ တရား႐ုံးေရွ႕ သက္ေသခံ ထြက္ဆုိခ်က္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ဖမ္းဆီးျခင္း မွန္ကန္မႈ ရွိသည္/မရွိသည္ကို စဥ္းစားသုံးသပ္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။

ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူ တဦးတေယာက္ကို ဖမ္းဆီးသည္ဆုိရာတြင္ ရဲအေရးပိုင္သည့္အမႈျဖင့္ ဖမ္းဆီးျခင္းရွိ သကဲ့သို႔ ရဲအေရးမပိုင္သည့္အမႈျဖင့္ ဖမ္းဆီးျခင္းလည္း ရွိေၾကာင္းကို ေဆာင္းပါးအမွတ္စဥ္ (၅) တြင္ ေရးသား တင္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ရဲအေရးမပိုင္သည့္အမႈျဖင့္ ဖမ္းဆီးျခင္းျဖစ္လွ်င္ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ တရားစီရင္ေရးဆုိင္ရာ ဥပေဒလုပ္ထုံးလုပ္နည္းအဆင့္ဆင့္ကိုလည္း ယခင္ေဆာင္းပါးမ်ားတြင္ အေသးစိတ္ေရးသားတင္ျပထားခဲ့ၿပီးျဖစ္ ပါသည္။

Read more »

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား (၉)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

ကိုဖိုးျဖဴအေနျဖင့္ ဥပေဒပိုင္းဆုိင္ရာ ျပႆနာမ်ားကို အေလးေပး၍ ျပန္လွန္စစ္ေဆးျခင္းျဖစ္သည္။ တရား႐ုံး၏ အဝင္ေပါက္ဝတြင္လည္း ကိုတင္ဝင္း၊ ကိုညီညီမင္းတုိ႔၏ မိသားစုမ်ားအျပင္ အမႈစစ္ေဆးသည္ကို လာေရာက္နားေထာင္ၾကေသာ ကိုတင္ဝင္း၊ ကိုညီညီမင္းတို႔အား လာေရာက္အားေပးၾကေသာ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အဖြဲ႕ဝင္မ်ားအျပင္ အာဏာပိုင္တုိ႔မွ ေစခုိင္းထားသည္ အရပ္ဝတ္ စြမ္းအားရွင္ႏွင့္ ႀကံ႕ဖြံ႔မ်ား၊ ေထာက္လွမ္းေရးမ်ားျဖင့္ ျပည့္က်ပ္လ်က္ရွိသည္။

ကုိဖိုးျဖဴ၏ ျပန္လွန္စစ္ေမးခ်က္မ်ားအရ ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ ကိုညီညီမင္းတုိ႔ကို ဥပေဒႏွင့္ ညီညြတ္မႈမရွိဘဲ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေပၚေပါက္ေလသည္။

ကုိဖိုးျဖဴေမးျမန္းသည့္ ျပန္လွန္ေမးခြန္းမ်ားမွာ “႐ုံးေရွ႕စြပ္စြဲခံရသူမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ ကိုညီညီမင္းတုိ႔အား စတင္ဖမ္းဆီးခဲ့စဥ္က ဝရမ္းျပသဖမ္းဆီးခဲ့ပါသလား ”ဟု ေမးျမန္းခဲ့ရာတြင္ တရားလုိမွ “ဝရမ္းျပသ ဖမ္းဆီးျခင္းမဟုတ္” ဟု ေျဖဆိုေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဆက္လက္ေမးျမန္းရန္ ေမးခြန္းမ်ား ထင္ထင္ရွားရွား ေပၚေပါက္လာေပေတာ့သည္။

“ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ (၅၀၅) သည္ ရဲအေရးမပိုင္သည့္ ပုဒ္မျဖစ္သည္ကို သိပါသလား” ဆုိသည့္ ေမးခြန္း၊ “ထိုကဲ့သုိ႔ ရဲအေရးမပုိင္သည့္ ပုဒ္မျဖင့္ တရားစြဲဆိုလိုလွ်င္ ရဲလက္စြဲဥပေဒ အပုိဒ္ (၁၄၅၄) တြင္ ေဖၚျပထားသည့္အတိုင္း တရား႐ုံးတြင္ ပထမဦးစြာ ဦးတုိက္ေလွ်ာက္ထားရမည္ကို သိပါသလား” ဆိုသည့္ ေမးခြန္း စသည့္ေမးခြန္းမ်ားကို ေမးျမန္းခဲ့ရာ တရားလုိသက္ေသမ်ားအေနျဖင့္ ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ ကုိညီညီမင္းတို႔အား စတင္ဖမ္းဆီးသည့္အခ်ိန္တြင္ ရဲအေရးပိုင္သည့္ ပုဒ္မမ်ားႏွင့္ ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးၿပီး ေနာက္ပိုင္း တရားစြဲဆိုေသာ အခါတြင္မွ ရဲအေရးမပိုင္သည့္ ပုဒ္မျဖင့္ တရားစြဲဆိုရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဝန္ခံထြက္ဆုိေလသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ယေန႔တုိင္ေအာင္ ထင္ရွားလ်က္ရွိေသာ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္းမွာ “စစ္ေဆးေမးျမန္းလုိပါသျဖင့္ ခဏေလာက္လိုက္ခဲ့ပါ” ဟု ေျပာဆိုဖမ္္းဆီးေခၚေဆာင္သြားျခင္း ခံၾကရကာ ဖမ္းဆီးၿပီးေနာက္ပိုင္း မည္သည့္အရပ္ေဒသတြင္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားသည္ကိုလည္း မသိရ၊ ေသသလားရွင္သလား ဆိုသည္ကိုလည္း မသိၾကရဘဲ က်န္ရစ္သူမိသားစုမ်ား ပူပင္ေၾကာင့္ၾကရသည့္အျဖစ္သို႔ ေရာက္ရွိေစကာ၊ မိသားစုဝင္တစ္ဦးတစ္ေယာက္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံရပါက က်န္ရစ္သူ မိသားစုမ်ားကိုယ္တိုင္လည္း မ်ားစြာ စိတ္ေသာကေရာက္ၾကရေပသည္္။

ထိုမွ်မကေသး ထိုသို႔ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္းမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား၊ အထူးသတင္းတပ္ဖြဲ႔မ်ားအေနျဖင့္ ၎တို႔ ဖမ္းဆီးမည့္ သူမ်ား၏ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္းကို ေသခ်ာပိုင္ႏိုင္စြာ သိရွိစုံစမ္းထားျခင္းမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ၊ ခုိင္လုံတိက်ေသာ သက္ေသခံအေထာက္အထားမ်ား ရရွိထားျခင္းမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကို သကၤာမကင္းျဖစ္႐ုံမွ်ျဖင့္ ဖမ္းဆီး၍ စစ္ေၾကာေရးလုပ္စဥ္တြင္ အတင္းအက်ပ္ ဝန္ခံေစျခင္း၊ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း စသည့္နည္းလမ္းမ်ားကို အသုံးခ်၍ အမႈတည္ေဆာက္ တရားစြဲတင္ၾကျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အထက္ေဖၚျပပါ ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ ကိုညီညီမင္းတုိ႔၏အမႈတြင္ ကိုဖိုးျဖဴက တရားလုိမ်ားကို ရဲလက္စြဲလုပ္ထုံးလုပ္နည္းတုိ႔ျဖင့္ ထြက္ေပါက္မရွိေအာင္ ေမးျမန္းသည့္အခါတြင္ “ဖမ္းဆီးစဥ္က ရဲအေရးပိုင္သည့္ ပုဒ္မျဖင့္ ဖမ္းဆီးၿပီး၊ တရားစြဲတင္ေသာအခါတြင္မွ ရဲအေရးမပိုင္ေသာ ပုဒ္မျဖင့္ တရားစြဲတင္ျခင္းျဖစ္သည္” ဟု ထြက္ဆိုၾကျခင္းျဖစ္ေပသည္။

ဆက္လက္၍ ကိုဖိုးျဖဴက “ကိုတင္ဝင္း၊ ကိုညီညီမင္းတို႔ကို ဖမ္းဆီးသည့္အခ်ိန္တြင္ ဖမ္းဆီးသည့္အဖြဲ႔၌ ပါဝင္ခဲ့ပါသလား” ဟု ေမးျမန္းသည့္ေမးခြန္းကို တရားလုိသက္ေသက “ပါဝင္ခဲ့ပါသည္” ဟု ေျဖဆုိသျဖင့္ ဆက္လက္ေမးျမန္းရမည့္ ေမးခြန္းျဖစ္သည့္ “႐ုံးေရွ႕စြပ္စြဲထားေသာ အမႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ႐ုံးေတာ္ေရွ႕သို႔ လာေရာက္ သက္ေသထြက္ဆုိျခင္းမတိုင္ခင္က အမႈစစ္ရဲအရာရွိ၏ စစ္ေဆးေမးျမန္းမႈကို ခံခဲ့ရပါသလား” ဟု ေမးျမန္းလုိက္သည့္ အခါတြင္လည္း “မွန္ပါသည္” ဟု ေျဖဆုိေလသည္။ “အမႈစစ္ရဲအရာရွိမွ အမႈႏွင့္စပ္လ်ဥ္းေသာ္ ခင္ဗ်ား၏ ထြက္ဆုိခ်က္မ်ားကို ေရးမွတ္ထားခဲ့ပါသလား” ဟု ေမးျမန္းရာတြင္ “ေရးမွတ္ထားခဲ့ပါသည္” ဟု ထြက္ဆုိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကိုဖိုးျဖဴသည္ တရားလုိ၏ ႐ုံးေတာ္ေရွ႕သို႔ လာေရာက္ထြက္ဆုိေနေသာ ထြက္ဆုိခ်က္မ်ားႏွင့္ ယခင္က အမႈစစ္အရာရွိထံတြင္ ထြက္ဆိုခဲ့ေသာ ထြက္ဆုိခ်က္မ်ားကို တုိက္ဆုိင္စစ္ေဆးလိုေၾကာင္း ႐ုံးေတာ္သို႔ တင္ျပေလွ်ာက္ထားေလေတာ့သည္။

တစ္စုံတစ္ေယာက္ကို ဖမ္းဆီးၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ အမႈႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ စစ္ေဆးခ်က္မ်ားကို ေရးမွတ္ထားသည့္ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို ရဲစကၠဴဟူ၍ ေခၚေဝၚသုံးစြဲၾကသည္။ ကိုဖိုးျဖဴမွာ အဆိုပါ ရဲစကၠဴတြင္ ေရးမွတ္ထားေသာ တရားလုိ၏ ထြက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ယခု ႐ုံးေရွ႕တြင္ ထြက္ဆိုလ်က္ရွိေသာ ထြက္ခ်က္တို႔ ကြဲလြဲလ်က္ရွိေၾကာင္းကို သံသယရွိသည္ျဖစ္၍ တိုက္ဆုိင္စစ္ေဆးခြင့္ျပဳပါရန္ တရား႐ုံးသို႔ တင္ျပေလွ်ာက္ထားျခင္း ျဖစ္ေပသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕ အမႈထမ္းမ်ားအေနျဖင့္ ၎တုိ႔ ထိန္းသိမ္းထားရမည့္ မည္သည့္ စာ၊ မွတ္တမ္း၊ အမႈတြဲ သို႔မဟုတ္ ၎တုိ႔မွ ေရးကူးသည့္ မည္သည့္မိတၱဴ၊ မည္သည့္ထုတ္ႏႈတ္ခ်က္မ်ဳိးကိုမဆို တရားဥပေဒအရ ေတာင္းဆုိခြင့္မရရွိသူ အရပ္သားတစ္ဦးတစ္ေယာက္ သို႔မဟုတ္ အျခား မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကိုမွ် မေပးအပ္ရေၾကာင္းကုိ ရဲလက္စြဲအပုိဒ္ (၁၄၀၇) တြင္ အတိအလင္း ေဖၚျပထားပါသည္။ သို႔ရာတြင္ တရား႐ုံးမွ အမိန္႔ခ်မွတ္၍လည္းေကာင္း၊ အာဏာပိုင္ အစုိးရအရာရွိတဦးဦး၏ အမိန္႔တစုံတရာျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ထုတ္ေပးရန္ သို႔မဟုတ္ ေပးအပ္ရန္ ေတာင္းခံလာမွသာလွ်င္ ထုတ္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။

ကိုဖိုးျဖဴသည္ ယင္းသို႔ ထုတ္ေပးေစရန္အတြက္ တရား႐ုံးေတာ္မွ အမိန္႔တရပ္ ခ်မွတ္ေပးပါရန္ သက္ေသခံဥပေဒပုဒ္မ (၁၄၅) အရ တင္ျပေလွ်ာက္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ သက္ေသတစ္ဦးကို ယခင္က ေရးသားထားေသာ သို႔မဟုတ္ ေရးမွတ္ထားေသာ အစစ္ခံခ်က္ျဖင့္ ျပန္လွန္ေမးျမန္းႏိုင္သည္။ ထုိသုိ႔ေမးျမန္းရာ၌ ရဲစကၠဴတြင္ ၎ကိုယ္တိုင္ အစစ္ခံထြက္ဆုိထားသည့္ ထြက္ဆုိခ်က္မ်ားကို ပထမဦးစြာ ျပန္လည္သတိေပး ေျပာဆုိရသည္။ သို႔မဟုတ္ ျပန္လည္ဖတ္ျပေပးရသည္။ ထုိ႔ေနာက္တြင္မွ အမႈစစ္အရာရွိထံ ထြက္ခ်က္ႏွင့္ တရား႐ုံးေတာ္တြင္ ထြက္ဆုိသည့္ အစစ္ခံခ်က္တုိ႔သည္ မည္သည့္ေနရာတြင္ ကြဲလြဲေၾကာင္းတုိ႔ကို တရား႐ုံးေတာ္မွ အမွန္အတုိင္း သိရွိေစရန္ ေမးျမန္းရျခင္း၊ သက္ေသခံတင္သြင္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရျခင္းျဖစ္ေပသည္။

× × × × ×

ဆက္လက္ေရးသားပါဦးမည္ -
စာဖတ္သူမ်ားကိုအစဥ္ေလးစားလ်က္-
ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း
၂၄.၁၁.၂၀၀၉

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား (၈)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

ကိုဖိုးျဖဴအား အမႈအေျခအေနႏွင့္ ခုခံေရးလမ္းေၾကာင္းအပိုင္းကို အေသးစိတ္ ရွင္းျပလိုက္သည္။ ထုိေန႔ ႐ုံးခ်ိန္းတြင္ ကိုဖိုးျဖဴ ျပန္လွန္စစ္ေမးေလသည္။

တရား႐ုံးစလွ်င္စခ်င္း ကုိဖိုးျဖဴသည္ ရဲလက္စြဲဥပေဒအပိုဒ္ (၁၃၈၂) အပိုဒ္ခြဲ (၂)ႏွင့္ အပုိဒ္ခြဲ (၅)တို႔ကို ကိုးကားလ်က္ ႐ုံးေရွ႕ စြပ္စြဲခံရသူမ်ားကို လက္ထိပ္ခတ္ထားသည့္အတြက္ လက္ထိပ္ျဖဳတ္ေပးရန္ တရား႐ုံးေတာ္ကို တင္ျပေလွ်ာက္ထားေလေတာ့သည္။

ရဲလက္္စြဲဥပေဒ အပိုဒ္ (၁၃၈၂)အပိုဒ္ခြဲ (၂)တြင္ အာမခံေပးခြင့္မရေသာ ျပစ္မႈကို က်ဴးလြန္၍ ဖမ္းဆီးခံရေသာသူ၏ ေနာက္ေၾကာင္းရာဇဝင္ ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ အလုပ္အကိုင္တုိ႔ကို ေထာက္ထား၍ လြတ္ေျမာက္ထြက္ေျပးရန္ သို႔မဟုတ္ ၾကမ္းတမ္းစြာ ခုခံရန္အားထုတ္မည့္ လကၡဏာမရွိလွ်င္ လက္ထိပ္မခတ္ရဟု ေဖၚျပထားၿပီး၊

အပိုဒ္ခြဲ (၅)တြင္ တရား႐ုံးသို႔ ထုတ္ယူေသာ အမႈစစ္ေဆးဆဲရွိေနသည့္ တရားခံမ်ားသည္ ၾကမ္းတမ္းစြာ ျပဳမူလိမ့္မည္။ သို႔မဟုတ္ ထြက္ေျပးရန္ အားထုတ္လိမ့္မည္။ သို႔မဟုတ္ ၎တို႔အား လြတ္ေျမာက္ထြက္ေျပးရန္ ျပဳလုပ္လိမ့္မည္ဟု ယုံၾကည္ရန္ လုံေလာက္ေသာ အေၾကာင္းမရွိလွ်င္ ၎တုိ႔အား ႐ုံးသြား႐ုံးျပန္ လက္ထိပ္မခတ္ရဟု ေဖၚျပထားေပသည္။

အထက္ေဖၚျပခ်က္အရ ကိုဖိုးျဖဴသည္ “႐ံုးေရွ႕ စြပ္စြဲခံရသူမ်ား၏ ေနာက္ေၾကာင္းရာဇဝင္ႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာတို႔ကို ၾကည့္ပါက အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဝင္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားသည္ မိမိတုိ႔ ယုံၾကည္ခ်က္အတြက္ စြန္႔လႊတ္အနစ္နာခံေနၾကသူမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထုိသူတို႔၏ ဂုဏ္သိကၡာသည္ သံသယျဖစ္ဖြယ္ လုံးဝ မရွိပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔အျပင္ တရား႐ုံးေတာ္ေရွ႕တြင္ အမႈရင္ဆိုင္ေနၾကသူမ်ားျဖစ္ကာ ႐ုံးထဲတြင္လည္း လုံၿခဳံေရးအေစာင့္အေရွာက္မ်ား ရွိေနပါေသာေၾကာင့္ လြတ္ေျမာက္ထြက္ေျပးရန္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ၾကမ္းတမ္းစြာ ခုခံရန္ေသာ္လည္းေကာင္း မျဖစ္ႏိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ား ရွိေနပါသျဖင့္ တရားစစ္ေဆးေနသည့္အခ်ိန္တြင္ လက္ထိပ္ျဖဳတ္ေပးပါရန္” တင္ျပေလွ်ာက္ထားသည္။

ကိုဖိုးျဖဴသည္ လက္ထိပ္ျဖဳတ္ေပးရန္တစ္ခုတည္းကိုပင္ တင္ျပေလွ်ာက္ထားရာ ေလွ်ာက္ထားခ်ိန္ နာရီဝက္မွ် ၾကာျမင့္ေလသည္။

ကိုဖိုးျဖဴ ထုိသို႔လက္ထိပ္ျဖဳတ္ေပးရန္ ေလွ်ာက္ထားေနေသာအခ်ိန္တြင္ ကၽြန္ေတာ္သည္ အလုပ္သင္ ေရွ႕ေနျဖစ္ခါစ၊ ေညာင္တုန္းၿမိဳ႕နယ္မွ ကိုသန္းထြန္းႏွင့္ ကိုတင္ေဌးတို႔အမႈမွ ျဖစ္ရပ္ကေလးတစ္ခုကို အမွတ္မထင္ သတိရမိလိုက္သည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြင္းက ျဖစ္သည္။ ရဲအုပ္ ေက်ာ္ျမသန္းႏွင့္ ကိုသန္းထြန္း၊ ကိုတင္ေဌးတုိ႔ အမႈျဖစ္သည္။ ဆရာဦးခင္ေမာင္ရွိန္က ကိုတင္ေဌးအတြက္ လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ ကိုသန္းထြန္းအတြက္ ဦးမ်ဳိးတင့္ဆုိသည့္ ဗဟိုတရား႐ုံးခ်ဳပ္ေရွ႕ေနတစ္ဦးက လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း ျဖစ္ေလသည္။

“စိန္စီေသာည” အေခြ သိမ္းဆည္းရမိေသာအမႈ ျဖစ္သည္။ ကိုသန္းထြန္းကို ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ (၅၀၅)(ခ) ႏွင့္ ဗီဒီယိုအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ (၃၂)၊ ပုဒ္မ (၃၆)တို႔ျဖင့္ တရားစြဲဆိုျခင္းျဖစ္ကာ ကိုတင္ေဌးကို ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ (၅၀၅)(ခ) ျဖင့္ တရားစြဲဆုိေသာ အမႈျဖစ္သည္။

အမႈစတင္စစ္ေဆးေသာေန႔တြင္ တာဝန္က်ရဲသားမ်ားက ကိုသန္းထြန္းႏွင့္ ကိုတင္ေဌးကို တရား႐ုံးသို႔ လက္ထိပ္တန္းလန္းျဖင့္ ေခၚေဆာင္လာသည့္ အခ်ိန္တြင္ျဖစ္သည္။ ၿမိဳ႕နယ္တရားသူႀကီး ေဒၚေစာႏြဲ႕ႏြဲ႕၀င္းမွ လက္ထိပ္ျဖဳတ္ေပးေစရန္ ခ်က္ခ်င္းညႊန္ၾကား လုိက္သည္ကို ကၽြန္ေတာ္ အမွတ္မထင္ မွတ္မိေနခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ယခု ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ ကိုညီညီမင္းတို႔အား စစ္ေဆးလ်က္ရွိေသာ တရား႐ုံးတြင္မူ ကိုဖိုးျဖဴမွ လက္ထိပ္ျဖဳတ္၍ အမႈသည္မ်ား သက္ေတာင့္သက္သာျဖင့္ တရားစစ္ေဆးစီရင္သည္ကို ခံယူႏိုင္ရန္ တင္ျပေလွ်ာက္ထားပါေသာ္လည္း တရား႐ုံးေတာ္က လက္ထိပ္ျဖဳတ္ခြင့္မျပဳေၾကာင္း အမိန္႔ခ်မွတ္လုိက္သည္။

လက္ထိပ္ျဖဳတ္၍ တရားစစ္ေဆးစီရင္သည္ကို ခံယူရန္ ဆုိသည္မွာ သာမန္အားျဖင့္ၾကည့္လွ်င္ မည္သို႔မွ် အေရးမႀကီးေသာ ကိစၥတစ္ရပ္ကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနသည္။ သုိ႔ရာတြင္ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ ေလွ်ာ္ညီစြာ ရပ္တည္ေနထုိင္လ်က္ရွိေသာ လူသားတစ္ဦးအေနျဖင့္ ဆိုလွ်င္ ဥပေဒတစ္ရပ္ရပ္ကို က်ဴးလြန္ပါသည္ဟု စြပ္စြဲလ်က္ တရား႐ုံးတင္ စစ္ေဆးလွ်က္ရွိေသာ အခ်ိန္တြင္ လက္ထိပ္တန္းလန္းျဖင့္ အမ်ားျပည္သူ၏ ျမင္ကြင္းထဲတြင္ လက္ထိပ္ခတ္ခံရျခင္းသည္ ႀကီးစြာေသာ စိတ္အားညႇိဳးငယ္ျခင္းကို ျဖစ္ေပၚေစမည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ လက္ထိပ္ခတ္ျခင္းခံထားရသည္ကို ျမင္ရသူအေပါင္းအေနျဖင့္လည္း အထင္ေသး အျမင္ေသးေသာ မ်က္လုံးမ်ားျဖင့္ ၾကည့္ရႈၾကမည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ ကဲ့ရဲ႕ၾကမည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။

လူသားျဖစ္စဥ္ထဲ၌ လူတုိင္းလူတိုင္းအား လူသားျဖစ္တည္မႈ၏ ဂုဏ္သိကၡာကို အသိအမွတ္ျပဳေလးစား၊ တန္ဖိုးထားၾကရမည္မွာ ၂၁ ရာစု ယဥ္ေက်းေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၀င္တိုင္း ကိုယ္ပိုင္အသိတရားျဖင့္ သိသင့္၊ သိထုိက္၊ သိအပ္လွသည့္ ျပဌာန္းစရာမလိုေသာ ဝတၱရားပင္ျဖစ္သည္။

ရဲလက္စြဲဥပေဒအား ျပဳစုျပဌာန္းခဲ့ၾကေသာ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားသည္ ယင္းအခ်က္ကို ေကာင္းစြာသတိျပဳလွ်က္ ရဲမ်ားအေနျဖင့္ လက္ထိပ္မ်ားကို အမွန္တကယ္လိုအပ္မွသာ အသုံးျပဳေစရန္အတြက္ ရဲလက္စြဲဥပေဒထဲတြင္ လက္ထိပ္ခတ္ျခင္းဆိုသည့္ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ သီးသန္႔ထည့္သြင္းျပဌာန္းေပးထားျခင္းျဖစ္ေပသည္။

သုိ႔ေသာ္ ရဲမ်ား၏ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းႏွင့္ ညီညြတ္မႈမရွိေသာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီျခင္းမရွိေသာ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ အမႈစြဲတင္ စစ္ေဆးလိုက္ေသာအခ်ိန္တြင္ သက္ဆုိင္ရာ တရား႐ုံးတြင္ ထင္ထင္ရွားရွား ေပၚေပါက္လ်က္ရွိၾကေသာ္လည္း၊ သက္ဆုိင္ရာ တရား႐ုံးမ်ားက အေလးအနက္ထား ေျဖရွင္းျခင္း မရွိၾကေတာ့ေပ။ တခ်ဳိ႕တရား႐ုံးမ်ားသည္ပင္လွ်င္ ရဲလုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ား မွားယြင္းစြာ လုပ္ေဆာင္ထားၾကသည္မ်ားကို ရဲမ်ားဘက္မွေန၍ ကာကြယ္ေျဖရွင္းေပးတတ္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရဲမ်ားအေနျဖင့္လည္း ၎တုိ႔ကိုယ္တုိင္ လိုက္နာၾကရမည့္ ရဲဥပေဒမ်ား၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားကုိ အေလးအနက္ထား လိုက္နာၾကေတာ့ျခင္းမရွိဘဲ ၎တုိ႔စိတ္ထင္သည့္အတိုင္း လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ၾကသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႔၏ ဂုဏ္သိကၡာသည္လည္း တစ္စထက္တစ္စ က်ဆင္းလာခဲ့ရာ ယေန႔အခ်ိန္အခါတြင္မူ ကုန္းေကာက္စရာ မရွိေအာင္ပင္ ျဖစ္ေနေပေတာ့သည္။



× × × × ×
ဆက္လက္ေရးသားပါအုံးမည္။

စာဖတ္သူမ်ားကိုအစဥ္ေလးစားလ်က္ -
ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း
၁၄.၉.၂၀၀၉

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား (၈)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

ကိုဖိုးျဖဴအား အမႈအေျခအေနႏွင့္ ခုခံေရးလမ္းေၾကာင္းအပိုင္းကို အေသးစိတ္ ရွင္းျပလိုက္သည္။ ထုိေန႔ ႐ုံးခ်ိန္းတြင္ ကိုဖိုးျဖဴ ျပန္လွန္စစ္ေမးေလသည္။

တရား႐ုံးစလွ်င္စခ်င္း ကုိဖိုးျဖဴသည္ ရဲလက္စြဲဥပေဒအပိုဒ္ (၁၃၈၂)အပိုဒ္ခြဲ (၂)ႏွင့္ အပုိဒ္ခြဲ (၅)တို႔ကို ကိုးကားလ်က္ ႐ုံးေရွ႕ စြပ္စြဲခံရသူမ်ားကို လက္ထိပ္ခတ္ထားသည့္အတြက္ လက္ထိပ္ျဖဳတ္ေပးရန္ တရား႐ုံးေတာ္ကို တင္ျပေလွ်ာက္ထားေလေတာ့သည္။

ရဲလက္္စြဲဥပေဒ အပိုဒ္ (၁၃၈၂)အပိုဒ္ခြဲ (၂)တြင္ အာမခံေပးခြင့္မရေသာ ျပစ္မႈကို က်ဴးလြန္၍ ဖမ္းဆီးခံရေသာသူ၏ ေနာက္ေၾကာင္းရာဇ၀င္ ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ အလုပ္အကိုင္တုိ႔ကို ေထာက္ထား၍ လြတ္ေျမာက္ထြက္ေျပးရန္ သို႔မဟုတ္ ၾကမ္းတမ္းစြာ ခုခံရန္အားထုတ္မည့္ လကၡဏာမရွိလွ်င္ လက္ထိပ္မခတ္ရဟု ေဖၚျပထားၿပီး၊

အပိုဒ္ခြဲ(၅)တြင္ တရား႐ုံးသို႔ ထုတ္ယူေသာ အမႈစစ္ေဆးဆဲရွိေနသည့္ တရားခံမ်ားသည္ ၾကမ္းတမ္းစြာ ျပဳမူလိမ့္မည္။ သို႔မဟုတ္ ထြက္ေျပးရန္ အားထုတ္လိမ့္မည္။ သို႔မဟုတ္ ၎တို႔အား လြတ္ေျမာက္ထြက္ေျပးရန္ ျပဳလုပ္လိမ့္မည္ဟု ယုံၾကည္ရန္ လုံေလာက္ေသာ အေၾကာင္းမရွိ္လွ်င္ ၎တုိ႔အား ႐ုံးသြား႐ုံးျပန္ လက္ထိပ္မခတ္ရဟု ေဖၚျပထားေပသည္။

အထက္ေဖၚျပခ်က္အရ ကိုဖိုးျဖဴသည္ “႐ံုးေရွ႕စြပ္စြဲခံရသူမ်ား၏ ေနာက္ေၾကာင္းရာဇ၀င္ႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာတို႔ကို ၾကည့္ပါက အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဝင္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားသည္ မိမိတုိ႔ယုံၾကည္ခ်က္အတြက္ စြန္႔လႊတ္အနစ္နာခံေနၾကသူမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထုိသူတို႔၏ ဂုဏ္သိကၡာသည္ သံသယျဖစ္ဖြယ္ လုံးဝ မရွိပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔အျပင္ တရား႐ုံးေတာ္ေရွ႕တြင္ အမႈရင္ဆိုင္ေနၾကသူမ်ားျဖစ္ကာ ႐ုံးထဲတြင္လည္း လုံၿခဳံေရးအေစာင့္အေရွာက္မ်ား ရွိေနပါေသာေၾကာင့္ လြတ္ေျမာက္ထြက္ေျပးရန္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ၾကမ္းတမ္းစြာ ခုခံရန္ေသာ္လည္းေကာင္း မျဖစ္ႏိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ား ရွိေနပါသျဖင့္ တရားစစ္ေဆးေနသည့္အခ်ိန္တြင္ လက္ထိပ္ျဖဳတ္ေပးပါရန္” တင္ျပေလွ်ာက္ထားသည္။

ကိုဖိုးျဖဴသည္ လက္ထိပ္ျဖဳတ္ေပးရန္တစ္ခုတည္းကိုပင္ တင္ျပေလွ်ာက္ထားရာ ေလွ်ာက္ထားခ်ိန္ နာရီဝက္မွ် ၾကာျမင့္ေလသည္။

ကိုဖိုးျဖဴ ထုိသို႔ လက္ထိပ္ျဖဳတ္ေပးရန္ ေလွ်ာက္ထားေနေသာအခ်ိန္တြင္ ကၽြန္ေတာ္သည္ အလုပ္သင္ ေရွ႕ေနျဖစ္ခါစ၊ ေညာင္တုန္းၿမိဳ႕နယ္မွ ကိုသန္းထြန္းႏွင့္ ကိုတင္ေဌးတို႔အမႈမွ ျဖစ္ရပ္ကေလးတစ္ခုကို အမွတ္မထင္ သတိရမိလိုက္သည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြင္းက ျဖစ္သည္။ ရဲအုပ္ ေက်ာ္ျမသန္းႏွင့္ ကိုသန္းထြန္း၊ ကိုတင္ေဌးတုိ႔ အမႈျဖစ္သည္။ ဆရာဦးခင္ေမာင္ရွိန္က ကိုတင္ေဌးအတြက္ လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ ကိုသန္းထြန္းအတြက္ ဦးမ်ဳိးတင့္ဆုိသည့္ ဗဟိုတရား႐ုံးခ်ဳပ္ေရွ႕ေနတစ္ဦးက လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း ျဖစ္ေလသည္။

“စိန္စီေသာည” အေခြ သိမ္းဆည္းရမိေသာအမႈ ျဖစ္သည္။ ကိုသန္းထြန္းကို ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ (၅၀၅)(ခ)ႏွင့္ ဗီဒီယိုအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ (၃၂)၊ ပုဒ္မ (၃၆)တို႔ျဖင့္ တရားစြဲဆိုျခင္းျဖစ္ကာ ကိုတင္ေဌးကို ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ (၅၀၅)(ခ)ျဖင့္ တရားစြဲဆုိေသာ အမႈျဖစ္သည္။

အမႈစတင္စစ္ေဆးေသာေန႔တြင္ တာဝန္က်ရဲသားမ်ားက ကိုသန္းထြန္းႏွင့္ ကိုတင္ေဌးကို တရား႐ုံးသို႔ လက္ထိပ္တန္းလန္းျဖင့္ ေခၚေဆာင္လာသည့္ အခ်ိန္တြင္ျဖစ္သည္။ ၿမိဳ႕နယ္တရားသူႀကီး ေဒၚေစာႏြဲ႕ႏြဲ႕ဝင္းမွ လက္ထိပ္ျဖဳတ္ေပးေစရန္ ခ်က္ခ်င္းညႊန္ၾကားလုိက္သည္ကို ကၽြန္ေတာ္အမွတ္မထင္ မွတ္မိေနခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ယခု ကိုတင္၀င္းႏွင့္ ကိုညီညီမင္းတို႔အား စစ္ေဆးလ်က္ရွိေသာ တရား႐ုံးတြင္မူ ကိုဖိုးျဖဴမွ လက္ထိပ္ျဖဳတ္၍ အမႈသည္မ်ား သက္ေတာင့္သက္သာျဖင့္ တရားစစ္ေဆးစီရင္သည္ကို ခံယူႏိုင္ရန္ တင္ျပေလွ်ာက္ထားပါေသာ္လည္း တရား႐ုံးေတာ္က လက္ထိပ္ျဖဳတ္ခြင့္မျပဳေၾကာင္း အမိန္႔ခ်မွတ္လုိက္သည္။

လက္ထိပ္ျဖဳတ္၍ တရားစစ္ေဆးစီရင္သည္ကို ခံယူရန္ဆုိသည္မွာ သာမန္အားျဖင့္ၾကည့္လွ်င္ မည္သို႔မွ် အေရးမႀကီးေသာ ကိစၥတစ္ရပ္ကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနသည္။ သုိ႔ရာတြင္ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ ေလွ်ာ္ညီစြာ ရပ္တည္ေနထုိင္လ်က္ရွိေသာ လူသားတစ္ဦးအေနျဖင့္ဆိုလွ်င္ ဥပေဒတစ္ရပ္ရပ္ကို က်ဴးလြန္ပါသည္ဟု စြပ္စြဲလ်က္ တရား႐ုံးတင္ စစ္ေဆးလွ်က္ရွိေသာ အခ်ိန္တြင္ လက္ထိပ္တန္းလန္းျဖင့္ အမ်ားျပည္သူ၏ ျမင္ကြင္းထဲတြင္ လက္ထိပ္ခတ္ခံရျခင္းသည္ ႀကီးစြာေသာ စိတ္အားညႇိဳးငယ္ျခင္းကို ျဖစ္ေပၚေစမည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ လက္ထိပ္ခတ္ျခင္းခံထားရသည္ကို ျမင္ရသူအေပါင္းအေနျဖင့္လည္း အထင္ေသး အျမင္ေသးေသာ မ်က္လုံးမ်ားျဖင့္ ၾကည့္ရႈၾကမည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ ကဲ့ရဲ႕ၾကမည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။

လူသားျဖစ္စဥ္ထဲ၌ လူတုိင္းလူတိုင္းအား လူသားျဖစ္တည္မႈ၏ ဂုဏ္သိကၡာကို အသိအမွတ္ျပဳေလးစား၊ တန္ဖိုးထားၾကရမည္မွာ ၂၁ ရာစု ယဥ္ေက်းေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၀င္တိုင္း ကိုယ္ပိုင္အသိတရားျဖင့္ သိသင့္၊ သိထုိက္၊ သိအပ္လွသည့္ ျပဌာန္းစရာမလိုေသာ ဝတၱရားပင္ျဖစ္သည္။

ရဲလက္စြဲဥပေဒအား ျပဳစုျပဌာန္းခဲ့ၾကေသာ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားသည္ ယင္းအခ်က္ကို ေကာင္းစြာသတိျပဳလွ်က္ ရဲမ်ားအေနျဖင့္ လက္ထိပ္မ်ားကို အမွန္တကယ္လိုအပ္မွသာ အသုံးျပဳေစရန္အတြက္ ရဲလက္စြဲဥပေဒထဲတြင္ လက္ထိပ္ခတ္ျခင္းဆိုသည့္ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ သီးသန္႔ ထည့္သြင္းျပဌာန္းေပးထားျခင္းျဖစ္ေပသည္။

သုိ႔ေသာ္ ရဲမ်ား၏ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းႏွင့္ ညီညြတ္မႈမရွိေသာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီျခင္းမရွိေသာ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ အမႈစြဲတင္ စစ္ေဆးလိုက္ေသာအခ်ိန္တြင္ သက္ဆုိင္ရာ တရား႐ုံးတြင္ ထင္ထင္ရွားရွား ေပၚေပါက္လ်က္ရွိၾကေသာ္လည္း၊ သက္ဆုိင္ရာ တရား႐ုံးမ်ားက အေလးအနက္ထား ေျဖရွင္းျခင္း မရွိၾကေတာ့ေပ။ တခ်ဳိ႕တရား႐ုံးမ်ားသည္ပင္လွ်င္ ရဲလုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ား မွားယြင္းစြာ လုပ္ေဆာင္ထားၾကသည္မ်ားကို ရဲမ်ားဘက္မွေန၍ ကာကြယ္ေျဖရွင္းေပးတတ္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရဲမ်ားအေနျဖင့္လည္း ၎တုိ႔ကိုယ္တုိင္ လိုက္နာၾကရမည့္ ရဲဥပေဒမ်ား၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားကုိ အေလးအနက္ထား လိုက္နာၾကေတာ့ျခင္းမရွိဘဲ ၎တုိ႔စိတ္ထင္သည့္အတိုင္း လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ၾကသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႔၏ ဂုဏ္သိကၡာသည္လည္း တစ္စထက္တစ္စ က်ဆင္းလာခဲ့ရာ ယေန႔အခ်ိန္အခါတြင္မူ ကုန္းေကာက္စရာ မရွိေအာင္ပင္ ျဖစ္ေနေပေတာ့သည္။


× × × × ×
ဆက္လက္ေရးသားပါအုံးမည္။

စာဖတ္သူမ်ားကိုအစဥ္ေလးစားလ်က္
ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း
၁၄.၉.၂၀၀၉

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား (၇)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

ကုိတင္၀င္း၊ ကိုညီညီမင္းတို႔အား တရားစြဲဆုိထားေသာ အမႈတြင္ တရား႐ုံးေတာ္ေရွ႕တြင္ ေပၚေပါက္လ်က္ရွိေသာ ဥပေဒျပႆနာမ်ားမွာ တရား႐ုံးေတာ္မွ ဖမ္း၀ရမ္း (သို႔မဟုတ္) သမၼန္စာ ထုတ္ဆင့္ေပးသည့္အခါမွသာ တရား႐ုံးေတာ္သို႔ လာေရာက္အမႈရင္ဆုိင္ေစျခင္း သို႔မဟုတ္ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ အမႈရင္ဆုိင္ေစျခင္း ဟုတ္သည္/မဟုတ္သည္၊ ကဗ်ာစာသားမ်ားကို ေရးသားၿပီး ျဖန္႔ခ်ီေ၀ငွျခင္းမရွိဘဲ သိမ္းဆည္းထားသည္မွာ ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၅၀၅(ခ) ကို က်ဴးလြန္ျခင္း ဟုတ္သည္/မဟုတ္သည္ စသည္တုိ႔မွာ ဥပေဒျပႆနာမ်ားအျဖစ္ သက္ဆုိင္ရာ တရား႐ုံးေတာ္တြင္ ေပၚေပါက္လ်က္ရွိေပသည္။

အေၾကာင္းခ်င္းရာျပႆနာမ်ားအျဖစ္ ကိုညီညီမင္း၏ ေနအိမ္တြင္လည္းေကာင္း၊ ကိုတင္၀င္း၏ ေနအိမ္တြင္လည္းေကာင္း ကဗ်ာစာရြက္ႏွစ္ရြက္ႏွင့္ မူရင္းကဗ်ာစာအုပ္တစ္အုပ္ စသည္တို႔ကိုလည္းေကာင္း သိမ္းဆည္းရမိၿပီး ကိုညီညီမင္း၊ ကိုတင္၀င္းတုိ႔ကို ဖမ္းဆီးသည့္အခါတြင္မူ ထုိကဗ်ာစာရြက္မ်ားကို ျဖန္႔ေ၀ေနသည့္အခ်ိန္တြင္ ဖမ္းဆီးရမိျခင္းမဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၅၀၅(ခ) ျပဌာန္းခ်က္ပါ ျပစ္မႈေျမာက္ေစသည့္ အဂၤါရပ္မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ ရွိ/မရွိ စသည့္အေၾကာင္းခ်င္းရာျပႆနာမ်ားသည္ တရား႐ုံးေတာ္မွ ေျဖရွင္းဆုံးျဖတ္ေပးရမည့္ ျပႆနာမ်ားအျဖစ္ ေပၚေပါက္လ်က္ရွိေနေပသည္။


ထုိ႔အျပင္ တရားလို ဒုရဲမွဴး တင္ေမာင္ေအးသည္ ကိုတင္၀င္းႏွင့္ ကုိညီညီမင္းတုိ႔သည္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ၎တုိ႔အား ဖမ္းဆီးေသာအခ်ိန္တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္မွ ျပည္လုံးကၽြတ္ ဆႏၵခံယူပြဲ က်င္းပျပဳလုပ္မည့္ အခ်ိန္ျဖစ္သည့္အျပင္ ထုိအခ်ိန္တြင္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ၿငိမ္ေရးပ်က္ျပားေအာင္ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေၾကာင္း စသည္တို႔ျဖင့္ တရား႐ုံးေတာ္တြင္ စြပ္စြဲထြက္ဆုိေလေတာ့သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား မွတ္ပုံတင္ျခင္းဥပေဒျဖင့္ တရား၀င္ မွတ္ပုံတင္ ရပ္တည္လ်က္ရွိေသာ ႏိုင္ငံေရးပါတီျဖစ္သည္ကို သိပါသလားဆုိသည့္ ျပန္လွန္ေမးခြန္းမ်ဳိးျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ ၁၉၉၀ ပါတီစုံဒီမုိကေရစီ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ၈၂% ေက်ာ္ျဖင့္ အႏုိင္ရရွိခဲ့ေသာ အႏိုင္ရ ႏိုင္ငံေရးပါတီႀကီး ျဖစ္သည္ကို သိပါသလားဆုိသည့္ ျပန္လွန္ေမးခြန္းမ်ဳိးျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ကိုတင္၀င္း၊ ကိုညီညီမင္းတုိ႔အား ဖမ္းဆီးလုိက္သည့္ အခ်ိန္တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ မၿငိမ္မသက္ျဖစ္ေနပါသည္ ဆုိေသာ စြပ္စြဲခ်က္ႏွင့္ပတ္သတ္၍လည္း ထုိအခ်ိန္က ႏိုင္ငံေတာ္အႏွံအျပားတြင္လည္းေကာင္း၊ သို႔မဟုတ္ မၿငိမ္မသက္ျဖစ္ပါသည္ဆုိသည့္ ကိုတင္၀င္း၊ ကိုညီညီမင္းတုိ႔ ေနထုိင္ရာ ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္တြင္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္မွ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကျငာထားျခင္းမ်ဳိး ရွိပါသလားဆုိသည့္ ျပန္လွန္ေမးခြန္းမ်ဳိးျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ထုိ႔ျပင္ သက္ေသခံအျဖစ္ တင္ျပထားေသာ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး တီရွပ္အက်ႌႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍လည္း အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဆုိသည္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရကိုယ္တုိင္ တိုင္းရင္းသားစည္းလုံးညီညြတ္ေရး ေဆာင္ပုဒ္ကို တာ၀န္တစ္ရပ္အေနျဖင့္ စြဲကိုင္လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းျဖစ္သျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ တာ၀န္ကို တာ၀န္သိျပည္သူမ်ားမွ ကူညီပံ့ပိုး လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္၍ ေကာင္းမြန္ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္သာျဖစ္သည္ဆိုလွ်င္ မွန္ပါသလား ဆိုသည့္ ျပန္လွန္ေမးခြန္းမ်ဳိးျဖင့္လည္းေကာင္း၊ FREE AUNG SAN SUU KYI အက်ႌႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဆုိသည္မွာ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ အထင္ကရ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သည့္အျပင္၊ လူထုေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးလည္း ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၀င္မ်ားအေနျဖင့္ မိမိေခါင္းေဆာင္ လြတ္ေျမာက္ေစရန္ ေတာင္းဆုိျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ လူတုိင္းလူတုိင္းအေနျဖင့္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေတြးေခၚခြင့္၊ ေရးသားေတာင္းဆုိခြင့္၊ ဆႏၵထုတ္ေဖၚခြင့္မ်ား ရွိသည္မွာ လူတုိင္း၏ ေမြးရာပါအခြင့္အေရးမ်ားျဖစ္သည္ကို သိပါသလားဆုိသည့္ ျပန္လွန္ေမးခြန္းမ်ဳိးျဖင့္လည္းေကာင္း ေခ်ဖ်က္ေမးျမန္းရေလေတာ့သည္။

ပထမ႐ုံးခ်ိန္းသည္ တရားလုိ ဒုရဲမွဴး တင္ေမာင္ေအး စြပ္စြဲထားေသာ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားကို ျပန္လွန္ေမးခြန္းေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာျဖင့္ ေခ်ဖ်က္ေမးျမန္းရျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ႐ုံးခ်ိန္းတစ္ခ်ိန္းႏွင့္မေလာက္ဘဲ ေနာက္တစ္ရက္သို႔ ထပ္မံခ်ိန္းဆိုလုိက္ရေလသည္။

ကၽြန္ေတာ့္အေနျဖင့္လည္း ေနာက္႐ုံးခ်ိန္းတြင္ ပိုမိုထိေရာက္ ေခ်ဖ်က္ႏိုင္စြမ္းရွိေသာ ေမးခြန္းမ်ား ေမးျမန္းႏိုင္ရန္အတြက္ ပုိမိုျပင္ဆင္ရေလေတာ့သည္။

ေနာက္႐ုံးခ်ိန္းတြင္ ဥပေဒျပႆနာပိုင္းဆုိင္ရာမ်ားကို ပိုမုိထိေရာက္စြာ ေမးျမန္းႏိုင္ရန္အတြက္ လုိအပ္ေနေၾကာင္း စိတ္တြင္ အလုိလုိသိရွိေနေပသည္။ ကၽြန္ေတာ္သည္ တရားခြင္စစ္ေဆးမႈ အေတြ႕အႀကံဳ လုံး၀မရွိေသာ သူတစ္ေယာက္သာျဖစ္သည့္အျပင္ တရားခြင္စစ္ေဆးေနသည့္ အခ်ိန္တြင္လည္း နေဘးမွ ေထာက္ျပေျပာဆုိ အႀကံေပးမည့္သူ တစ္ဦးတစ္ေလမွ် မရွိေသာေၾကာင့္ စိတ္တထင့္ထင့္ျဖင့္သာ စစ္ေဆးေမးျမန္းေနရျခင္းျဖစ္ေလသည္။ သက္ေသအေနျဖင့္ အမွန္အတိုင္း ၀န္ခံထြက္ဆုိလာေစရန္လည္း ျပန္လွန္စစ္ေဆးျခင္း နည္းပညာမ်ားကို တတ္ကၽြမ္းသိနားလည္မႈလည္း လုံး၀မရွိဟု မိမိကိုယ္ကို နားလည္လာမိသည္။ အထူးသျဖင့္ ဥပေဒျပႆနာမ်ားကို ေမးျမန္းရမည္ဆိုလွ်င္ မိမိ၌ရွိေသာ အရည္အခ်င္း၊ ေလ့လာလုိက္စားမႈမ်ားႏွင့္ မလုံေလာက္ေတာ့ဟု အလုိလုိ နားလည္လာမိသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ဆရာ ဦးခင္ေမာင္ရွိန္အား ေျပာဆုိတုိင္ပင္မိသည့္အားေလ်ာ္စြာ ဆရာမွလည္း ေမးျမန္းရမည့္ ေမးခြန္းမ်ားကို အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစားျပင္ဆင္ေပးေလသည္။ မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ မည္သည့္ေမးခြန္းမ်ဳိး၊ မည္သည့္ အေျခအေနတြင္ မည္သည့္ေမးခြန္းမ်ဳိးကို ေမးျမန္းသင့္ေၾကာင္းကို သင္ျပေပးေလသည္။ သို႔ေသာ္ ဆရာ့အေနျဖင့္ ထုိအမႈကို သူကိုယ္တုိင္ လုိက္ပါစစ္ေဆးေပးခ်င္ပါေသာ္လည္း ေထာင္တြင္းတရား႐ုံးတြင္ စစ္ေဆးလ်က္ရွိေသာ အမႈမ်ားႏွင့္ ႐ုံးခ်ိန္းခ်င္း တုိက္ဆုိင္ေနပါေသာေၾကာင့္ လုိက္ပါႏိုင္ျခင္းမရွိ ျဖစ္ေနေလသည္။

ေနာက္႐ုံးခ်ိန္းသို႔ ေရာက္ေသာအခါတြင္ လုံး၀ေမွ်ာ္လင့္မထားဘဲ လူငယ္ေရွ႕ေန ကိုဖိုးျဖဴ ေရာက္ရွိလာေလသည္။ ကိုဖိုးျဖဴႏွင့္အတူ ကိုညီညီေထြးပါ ေရာက္ရွိလာေသာေၾကာင့္ စြပ္စြဲခံရသူမ်ားဘက္မွ လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ၾကမည့္ ေရွ႕ေနအင္အားမွာ အလြန္ေတာင့္တင္းသြားေလေတာ့သည္။

× × × × ×
ဆက္လက္ေရးသားပါအုံးမည္

စာဖတ္သူမ်ားကို အစဥ္ေလးစားလ်က္-
ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း
(၈.၉.၂၀၀၉)

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား (၆)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

ယခင္ေဆာင္းပါးတြင္ ေဖၚျပထားသည့္အတုိင္း စုံစမ္းေထာက္လွမ္းရန္ အခြင့္ေပးျခင္းခံရေသာ ရဲအရာရွိ (သုိ႔မဟုတ္) တရား႐ုံးမွ သင့္သည္ထင္ျမင္ေသာ တစုံတဦးသည္ ၎တုိ႔စုံစမ္းေထာက္လွမ္းသည့္ ေတြ႔ရွိခ်က္ကို တရား႐ုံးေတာ္သုိ႔ ျပန္လည္တင္ျပေသာအခါတြင္ တရား႐ုံးသည္ ယခုအဆင့္တြင္မွသာ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၀၄(၁) အရလည္းေကာင္း၊ တရား႐ုံးမ်ားလက္စြဲ အပိုဒ္ (၄၂၉) အရလည္းေကာင္း ျပစ္မႈတစုံတရာကို အေရးယူသည့္ ရာဇဝတ္တရားသူႀကီးတစ္ဦးသည္ အမႈကို အေရးယူေဆာင္ရြက္ရန္ လုံေလာက္သည့္ အေၾကာင္းရွိသည္ဟု ထင္ျမင္လွ်င္၊ ျပစ္မႈဆုိင္ရာက်င့္ထုံးဥပေဒ ဒုတိယဇယားတြင္ ျပဌာန္းထားသည့္အတိုင္း သမၼန္စာထုတ္ေပးရမည္ဟု ျပဌာန္းထားလွ်င္ သမၼန္စာထုတ္ဆင့္ေပးရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ဝရမ္းထုတ္ဆင့္ေပးရမည္ဟု ျပဌာန္းထားပါက ဝရမ္းထုတ္ဆင့္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။

ျပစ္မႈဆုိင္ရာဥပေဒပုဒ္မ ၅၀၅(ခ) သည္ ဖမ္းဝရမ္းထုတ္ဆင့္ေပးရမည္ဟု ျပဌာန္းထားေလသည္။ ထုိသို႔ တရား႐ုံးမွ ဖမ္းဝရမ္းထုတ္ဆင့္ေပးလုိက္သည့္ အခါတြင္မွသာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သည္ဟု စြပ္စြဲျခင္းခံရသူတုိ႔ကို ဝရမ္းျပသ ဖမ္းဆီးခြင့္ရွိေပသည္။

သုိ႔ရာတြင္ ျပစ္မႈဆုိင္ရာက်င့္ထုံးဥပေဒက ဝရမ္းထုတ္ဆင့္ရမည္ဟု ျပဌာန္းထားသည္မွန္ေသာ္လည္း တရားသူႀကီးက ၎၏ ဆင္ျခင္တုံတရားအရ အမႈအသီးသီး၏ အေၾကာင္းျခင္းရာအေျခအေနတို႔ကို ေထာက္၍ စြပ္စြဲခံရသူကို တရား႐ုံးေတာ္သို႔ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္းမျပဳဘဲ လာေရာက္အမႈရင္ဆုိင္ႏိုင္ရန္ ဖမ္းဝရမ္းအစား သမၼန္စာကိုလည္း ထုတ္ဆင့္ေပးႏိုင္ေပသည္။

ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ ကိုညီညီမင္းတို႔အမႈကို ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္ေတာင္ပိုင္းတရား႐ုံးတြင္ ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၅၀၅(ခ) ျဖင့္ တရားစြဲဆုိေသာအခါတြင္ တရားလုိ ဒုရဲမွဴး တင္ေမာင္ေအးမွ ဦးတုိက္ေလွ်ာက္ထား တရားစြဲဆိုေနသည့္အခ်ိန္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္တည္း ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ ကိုညီညီမင္းတုိ႔ကိုလည္း လက္ထိပ္တန္းလန္းျဖင့္ တရား႐ုံး တရားသူႀကီးေရွ႕ေမွာက္သို႔ ပို႔ေဆာင္ထားသည္ကို ေတြ႔ရမည္ျဖစ္သည္။ ယခင္ေဆာင္းပါးတြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအဆင့္ဆင့္၊ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္အဆင့္ဆင့္ကို လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ျခင္းမရွိေၾကာင္း ေပၚေပါက္လ်က္ရွိေပသည္။

အမွန္အတုိင္းဝန္ခံရပါလွ်င္ ထုိအခ်ိန္က ကၽြန္ေတာ့္ေနျဖင့္ အထက္ေဖၚျပပါ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအဆင့္ဆင့္ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိရွိထားျခင္းမရွိေသးေပ။ ယခုမွသာ ျပန္လည္ေလ့လာဖတ္႐ႈ သိရွိလာျခင္းျဖစ္သည္။ အမႈတခုကို တရား႐ုံးတစ္႐ုံးသို႔ စြဲဆုိတင္ပို႔ စစ္ေဆးၾကေသာအခါတြင္ ဥပေဒျပႆနာႏွင့္ အေၾကာင္းျခင္းရာ ျပႆနာဟူ၍ ျပႆနာႏွစ္ရပ္ကို ရင္ဆုိင္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။

ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ ကိုညီညီမင္းတုိ႔ကို အမႈစတင္မစစ္ေဆးမီ တရား႐ုံးအခ်ဳပ္တြင္ ခုခံကာကြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းအျဖစ္ ေျပာဆုိေဆြးေႏြးခြင့္ ရေသာအခါတြင္လည္း ကၽြန္ေတာ္သည္ အေၾကာင္းျခင္းရာျပႆနာမ်ားကိုသာ ေျပာဆုိေဆြးေႏြးမိသည္။

ကိုတင္ဝင္းအေနျဖင့္ တရားစြဲဆိုသည့္ ကဗ်ာမ်ားသည္ ၎ကိုယ္တိုင္ ေရးသားသည္မွန္ေသာ္လည္း အမ်ားျပည္သူသို႔ ထုတ္ေဖၚျဖန္႔ခ်ီျခင္းမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ မိခင္ပါတီျဖစ္သည့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္မွ က်င္းပေပးေလ့ရွိေသာ ေန႔ႀကီးရက္ႀကီးအခါသမယ အခမ္းအနားပြဲမ်ားတြင္ နံရံကပ္စာေစာင္ၿပိဳင္ပြဲမ်ားႏွင့္ ကဗ်ာၿပိဳင္ပြဲမ်ားတြင္ ေပးပို႔ယွဥ္ၿပိဳင္ရန္ ရည္ရြယ္ေရးသားထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းကဗ်ာစာရြက္ႏွစ္ရြက္ ကိုညီညီမင္းေနအိမ္ ေရာက္ရွိေနရသည္မွာလည္း ကိုညီညီမင္းအေနျဖင့္ ကိုတင္ဝင္းေရးသားေသာ ကဗ်ာစာသားမ်ားကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္လြန္းအားႀကီးသျဖင့္သာ သိမ္းဆည္းထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းတုိ႔ကို အဓိကထား ခုခံကာကြယ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုေဆြးေႏြးျဖစ္ေလသည္။

ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ ကိုညီညီမင္းတို႔ႏွစ္ဦးသည္ ဖမ္းဆီးခံရပုံခ်င္း မတူညီသကဲ့သို႔ စစ္ေၾကာေရးလုပ္သည့္ ေနရာမွာလည္း မတူညီေၾကာင္း သိရွိရေလသည္။ ကိုညီညီမင္းကို ရန္ကုန္တုိင္းရဲ႐ုံးခ်ဳပ္တြင္ (ရန္ကုန္တိုင္းစုေပါင္းတရား႐ုံးအေပၚထပ္) ထ.လ.ရ (ႏိုင္) မွ ဖမ္းဆီးစစ္ေၾကာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ကိုညီညီမင္း၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ ညႇဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားလည္း လုပ္ခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။ ကိုတင္ဝင္းကိုမူ ၿမိဳ႕နယ္ရဲအခ်ဳပ္တြင္သာ ထားရွိျခင္းျဖစ္ေပသည္။

ကၽြန္ေတာ္လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ရသည့္ ပထမဆုံးအမႈျဖစ္ေသာေၾကာင့္ စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြံ႕မိသည္မွာ အမွန္ျဖစ္သည္။ တရားခြင္တြင္ ကိုယ္စားလွယ္လႊဲစာတင္သည့္ အခ်ိန္ကတည္းကပင္ တုန္တုန္ယင္ယင္ျဖစ္ေနေပသည္။ ၎အမႈစစ္ေဆးမည္ကို လာေရာက္ၾကည့္႐ႈၾကေသာ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဝင္မ်ားကလည္း တရား႐ုံးအေပါက္ဝတြင္ ေစာင့္ဆုိင္းၾကည့္႐ႈေနၾကျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တိုက္ပုံအနက္ဝတ္ ေခါင္းေပါင္းေဆာင္းထားေသာ ကၽြန္ေတာ့္အေနျဖင့္ တရားခြင္ေရွ႕တြင္ ဟန္ကိုယ့္ဖို႔ဆိုသည့္အတုိင္း တရားခြင္မွ ထြက္ေျပးခ်င္သည့္ စိတ္ကို မနဲမ်ဳိသိပ္ထားရေပသည္။

ပထမဆုံး ႐ုံးခ်ိန္းရက္တြင္ တရားလုိ ဒုရဲမွဴး တင္ေမာင္ေအး လာေရာက္အစစ္ခံမည္ဆုိေသာ္လည္း ၿမိဳ႕နယ္ဥပေဒအရာရွိက အမႈတြဲ မေလ့လာရေသးဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ကၽြန္ေတာ့္အေနျဖင့္လည္း အမႈတြဲေလ့လာခ်င္ပါေသးသည္ဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္လည္းေကာင္း တရား႐ုံးသို႔ တင္ျပၾကရာ တရား႐ုံးမွ အမႈမစစ္ေဆးေသးဘဲ ေနာက္တပတ္သို႔ ႐ုံးခ်ိန္းခ်ိန္းဆိုလိုက္ေလသည္။

×××××
(ဆက္လက္ေရးသားပါအုံးမည္)

စာဖတ္သူမ်ားကိုအစဥ္ေလးစားလွ်က္-
ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း
(၂၂.၇.၂၀၀၉)

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား (၅)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

ကၽြန္ေတာ္ ေရွ႕ေနလုိက္ပါခြင့္လိုင္စင္ ရရွိၿပီး ပထမဆုံး စ၍လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ရေသာ အမႈမွာ ဒဂုံၿမိဳ႕ သစ္ေတာင္ပုိင္းၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ုံးတြင္ျဖစ္သည္။ တရားလုိ ဒုရဲမွဴး တင္ေမာင္ေအးႏွင့္ စြပ္စြဲခံရသူမ်ားမွာ ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ ကုိညီညီမင္းတုိ႔ ျဖစ္ၾကသည္။ ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ ကိုညီညီမင္းတို႔ကို ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၅၀၅(ခ) ျဖင့္ ၿမိဳ႕နယ္ရဲမွဴး ဦးတင္ေမာင္ေအးက တရားလုိျပဳလုပ္ တရားစြဲဆုိျခင္းျဖစ္ကာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ျပစ္မႈႀကီးမႈအမွတ္ ၄၉၄ ျဖင့္ ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္ေတာင္ပုိင္း ၿမိဳ႕နယ္တရားသူႀကီး႐ုံးမွ လက္ခံကာ အမႈကို စစ္ေဆးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ သႀကၤန္ပြဲေတာ္တြင္ ကိုတင္ဝင္းႏွင့္အတူ ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္ၿမိဳ႕နယ္မွ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဝင္ လူငယ္မ်ားသည္ “NO” မ႑ပ္ကုိ ေဆာက္လုပ္ ေရကစားၾကသည္။ ထုိအခ်ိန္က လူထုဆႏၵခံယူပြဲ က်င္းပေပးမည္ဟု န.အ.ဖအစိုးရက ေၾကျငာထားၿပီး အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကလည္း မဲ႐ုံကိုသြား၍ ကန္႔ကြက္မဲေပးၾကရန္ ျပည္သူလူထုကို ပန္ၾကားခ်က္ထုတ္ျပန္ထားေသာ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဝင္ လူငယ္မ်ားက ေရကစားမ႑ပ္ကို “NO” ဟူေသာ အမည္ျဖင့္ ဖြင့္လွစ္ေရကစားျခင္းမွာ ၿမိဳ႕နယ္အာဏာပုိင္မ်ားအတြက္ ႀကီးစြာေသာ စိုးရိမ္ပူပန္မႈ၊ တုန္လႈပ္မႈကို ျဖစ္ေပၚေစမည္မွာ မလြဲဧကန္ပင္ျဖစ္သည္။

သုိ႔ေသာ္ သႀကၤန္ကာလတြင္ ေရကစားမ႑ပ္ကုိ ပိတ္ခုိင္း၍မရသကဲ့သို႔ “NO” ဟူေသာ အမည္မေပးပါႏွင့္ဟူ၍လည္း တားဆီးပိတ္ပင္၍ မရေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ အာဏာရွင္တို႔၏ထုံးကုိ ႏွလုံးမူကာ ကိုတင္ဝင္းကို တနည္းမဟုတ္တနည္း ဖမ္းဆီးရန္ ႀကံရြယ္လုပ္ၾကေတာ့သည္။

ဒုရဲမွဴး တင္ေမာင္ေအးေခါင္းေဆာင္ေသာ အဖြဲ႔သည္ နယ္ေျမတည္ၿငိမ္ေရးဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ဧည့္စာရင္းစစ္သည္။ ကိုညီညီမင္း၏ ေနအိမ္တြင္မူ ဧည့္စာရင္းစစ္ပါမည္ဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ဝင္ေရာက္ရွာေဖြေတာ့သည္။ ထုိသို႔ရွာေဖြရာတြင္ ကဗ်ာရွင္ တင္ဝင္းဟူ၍ ေရးသားထားေသာ ကဗ်ာစာရြက္ႏွစ္ရြက္ကို စာအုပ္စင္၏ စာအုပ္ႏွစ္အုပ္ၾကားတြင္ ညႇပ္ထားသည္ကို ေတြ႔ရွိသိမ္းဆည္းလုိက္သည္။ ယင္းအခ်ိန္တြင္ ကိုညီညီမင္းမွာ ေနအိမ္တြင္မရွိေသာေၾကာင့္ အဖမ္းမခံရေသးေပ။

ထုိ႔ေနာက္ ကိုတင္ဝင္းေနအိမ္သို႔ လည္းသြားေရာက္ကာ ဧည့္စာရင္းစစ္ပါမည္ဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ႏွင့္ပင္ ဝင္ေရာက္ရွာေဖြျပန္သည္။ ထုိကဲ့သုိ႔ရွာေဖြရာတြင္ ကိုတင္ဝင္းကိုယ္တုိင္ လက္ေရးျဖင့္ေရးသားထားေသာ မူရင္းကဗ်ာမ်ားပါဝင္သည့္ စာအုပ္ႏွင့္အတူ 'FREE AUNG SAN SUU KYI' စာတမ္းပါ တီရွပ္တစ္ထည္၊ 'အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး' စာတမ္းပါ တီရွပ္တစ္ထည္ စသည္တုိ႔ကို ေတြ႕ရွိသိမ္းဆည္းလုိက္သည္။ ကိုတင္ဝင္းကို ေနာက္တေန႔တြင္ ဖမ္းဆီးၿပီး ကိုညီညီမင္းကိုမူ တစ္ပတ္ေက်ာ္ေက်ာ္အၾကာတြင္မွ ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။

ယင္းကဗ်ာစာရြက္ႏွစ္ရြက္၊ မူရင္းကဗ်ာမ်ား ေရးသားထားသည့္ စာအုပ္တစ္အုပ္၊ တီရွပ္ႏွစ္ထည္တုိ႔ကို အေျခခံ၍ အမႈတည္ေဆာက္ကာ ကိုတင္ဝင္းႏွင့္ ကိုညီညီမင္းတုိ႔ကို ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၅၀၅(ခ) ျဖင့္ တရားစြဲဆိုလုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ေရးသားထားေသာ ကဗ်ာမ်ားမွာ “ခြပ္ေဒါင္းအားမာန္” ႏွင့္ တျခားကဗ်ာမ်ား ပါဝင္ေလသည္။

ကၽြန္ေတာ့္အေနျဖင့္ ထုိအမႈကို လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ရန္ အခြင့္တုိက္ဆုိင္လာသည္။ အေၾကာင္းမွာ ထုိအခ်ိန္တြင္ ကၽြန္ေတာ္၏ ဆရာမ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ ကၽြန္ေတာ့္ထက္ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားသည့္ လူငယ္ေရွ႕ေနမ်ားသည္လည္းေကာင္း ႏိုင္ငံေရးအမႈမ်ားကို အားလပ္ခ်ိန္မရွိေလာက္ေအာင္ပင္ လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ေနရေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ဆရာဦးခင္ေမာင္ရွိန္မွ ေရွ႕ေနကိုယ္စားလွယ္ လႊဲစာေပၚတြင္ ပူးတြဲလက္မွတ္ ေရးထိုးေပးၿပီး ကၽြန္ေတာ့္အား လုိက္ခုိင္းေတာ့သည္။

ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၅၀၅(ခ) ၏ အဓိပၸာယ္ဖြံ႕ဆုိခ်က္အက်ဥ္းမွာ “အမ်ားျပည္သူ၏ အက်ဳိးပ်က္စီးမႈကို ျဖစ္ေစမႈ” ျဖစ္သည္။ အက်ယ္မွာ မည္သူမဆုိ ေဖၚျပခ်က္/ေကာလဟာလ သတင္းကို ထုတ္ျပန္ေၾကျငာရာတြင္ သို႔မဟုတ္ ျဖန္႔ခ်ီရာတြင္၊ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ/ ၿငိမ္ဝပ္ေရး ထိခိုက္သည့္ျပစ္မႈကို တဦးေယာက္ေသာသူက က်ဴးလြန္ခ်င္လာေအာင္၊ အမ်ားျပည္သူ/ သီးျခားလူတစုကုိ ေၾကာက္ျခင္း၊ ထိတ္လန္႔ျခင္း၊ တခုခုျဖစ္ေစရန္ အႀကံရွိလွ်င္၊ သို႔မဟုတ္ ထိုသုိ႔ျဖစ္ေစတန္ရာသည့္ အေၾကာင္းရွိလွ်င္ ျပစ္မႈေျမာက္သည္ဟု ျပဌာန္းထားေလသည္။

ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူ တဦးတေယာက္ကို ဖမ္းဆီးမည္ဆုိရာတြင္ ရဲအေရးပိုင္သည့္ အမႈရွိသကဲ့သုိ႔ ရဲအေရးမပိုင္သည့္ အမႈလည္း ရွိေပသည္။ ရဲအေရးမပိုင္သည့္အမႈကို ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒ ဇယား (၂) စာတုိင္ (၃) ျပန္ဌာန္းခ်က္ပါ ဝရမ္းမပါဘဲ ဖမ္းဆီးခြင့္မရွိဟု အတိအလင္း ျပဌာန္းထားသည္။ ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၅၀၅(ခ) သည္ ရဲအေရးမပိုင္ေသာ အမႈပင္ျဖစ္သည္။

ရဲအေရးယူပုိင္ခြင့္မရွိေသာ အမႈမ်ားတြင္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္း ရဲတပ္ဖြဲ႕စခန္းမွဴးထံ သတင္းေပးလာလွ်င္ ရဲအရာရွိသည္ ထိုသတင္းေပးခ်က္အက်ဥ္းခ်ဳပ္ကို သတ္မွတ္ထားသည့္ ပုံစံအတိုင္း ထားရွိသည့္ မွတ္တမ္းစာအုပ္တြင္ ေရးသြင္း၍ ထိုသတင္းေပးသူကို ရာဇဝတ္တရားသူႀကီးထံ သြားေရာက္ရန္ လမ္းညႊန္ေပးရမည္ဟု ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒပုဒ္မ ၁၅၅(၁) တြင္ ျပဌာန္းထားေပသည္။ ရဲလက္စြဲဥပေဒ အပုိဒ္ ၁၄၅၄ တြင္လည္း ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားသည္ ဆင္ျခင္တုိင္းထြာၿပီး အမ်ားျပည္သူတို႔အက်ဳိးအတြက္ လိုအပ္လွ်င္ (လူတဦး သုိ႔မဟုတ္ လူအခ်ဳိ႕ အက်ဳိးခံစားရန္အတြက္ မဟုတ္ေခ်) အခြင့္အာဏာရွိ ရာဇဝတ္တရားသူႀကီးမ်ားထံ ရဲအေရးမယူပုိင္ေသာ အမႈမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာဥပေဒႏွင့္ ပုဒ္မမ်ားအရ စြဲဆုိေလွ်ာက္ထားရမည္ဟု ေဖၚျပထားေလသည္။

ယင္းကဲ့သုိ႔ ရာဇဝတ္တရားသူႀကီးထံ သြားေရာက္ေလွ်ာက္ထား အမႈစြဲဆုိသည့္အခါမွသာ ရာဇဝတ္တရားသူႀကီးက ျပစ္မႈဆုိင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒပုဒ္မ ၂၀၀ အရ တိုင္တန္းသူကို က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုေစ၍ ခ်က္ျခင္းစစ္ေဆးရမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းကို တရား႐ုံးေတာ္၌ ဦးတုိက္ေလွ်ာက္ထား တရားစြဲဆုိသည္ဟု ေခၚဆိုေလသည္။ တရား႐ုံးမ်ားလက္စြဲ အပုိဒ္ ၄၂၅ တြင္လည္း အထက္ပါအတုိင္း ေဖၚျပထားေလသည္။ ထို႔ျပင္ တရား႐ုံးမ်ားလက္စြဲ အပုိဒ္ ၄၂၅(ခ) တြင္ တိုင္ေလွ်ာက္သူ တရားလုိ၏ စစ္ေမးခ်က္မွာ စစ္ေမးသည္ဆုိ႐ုံမွ်သာ မျဖစ္ေစရ။ အမႈဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ရန္ လုံေလာက္ေသာ အေျခခံရွိမရွိကို ရာဇဝတ္တရားသူႀကီးက ခ်င့္ခ်ိန္ဆုံးျဖတ္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ တုိင္ေလွ်ာက္ခ်က္ပါ အေၾကာင္းအရာႏွင့္တကြ ထိုတိုင္ေလွ်ာက္ခ်က္ကို အေထာက္အခံအျဖစ္ တင္ျပႏိုင္မည့္ သက္ေသခံခ်က္တို႔ကိုပါ ဉာဏ္အေျမာ္ျမင္ျဖင့္ စုံစမ္းစစ္ေဆးျခင္းျဖစ္ေစရမည္ဟု ေဖၚျပထားေလသည္။

ယခုအဆင့္အထိ ဦးတုိက္ေလွ်ာက္ထား တရားစြဲဆုိသည့္ ရဲအရာရွိသည္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သည္ဟု သံသယရွိသူကို ဖမ္းဆီးရန္ေဝးစြ၊ ယင္းအမႈကို စုံစမ္းရန္ပင္ အခြင့္အဏာမရွိေသးေခ်။ ျပစ္မႈဆုိင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒပုဒ္မ ၁၅၅(၂) တြင္ ရာဇဝတ္တရားသူႀကီး၏အမိန္႔ မရရွိဘဲ မည္သည့္ရဲအရာရွိကမွ် ရဲအေရးယူပုိင္ခြင့္မရွိေသာ အမႈကို စုံစမ္းေထာက္လွမ္းျခင္းမျပဳရဟု အတိအလင္း ျပဌာန္းထားေပသည္။

အထက္ပါကဲ့သို႔ ဦးတိုက္ေလွ်ာက္ထား တရားစြဲဆိုသည့္ အမႈကို ရာဇဝတ္တရားသူႀကီးက လက္ခံလုိက္ေသာအခါတြင္မွသာ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒပုဒ္မ ၂၀၂ အရလည္းေကာင္း၊ တရား႐ုံးမ်ားလက္စြဲ အပုိဒ္ ၄၂၆ အရလည္းေကာင္း မိမိလက္ေအာက္ရွိ ရာဇဝတ္တရားသူႀကီး တဦးဦးကိုျဖစ္ေစ၊ သင့္သည္ထင္ျမင္သည့္ တျခားသူတဦးတေယာက္ကိုျဖစ္ေစ၊ ရဲအရာရွိတဦးဦးကိုျဖစ္ေစ တိုင္တန္းခ်က္မွန္မမွန္ သိသာရန္ကိစၥအလို႔ငွာ စုံစမ္းေထာက္လွမ္းျခင္း သုိ႔မဟုတ္ စုံစမ္းစစ္ေဆးျခင္း ျပဳလုပ္ရမည့္အေၾကာင္း ညႊန္ၾကားႏိုင္ေပသည္။

ညႊန္ၾကားခ်က္ရရွိေသာ အခါတြင္မွသာ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒပုဒ္မ ၁၅၅(၃) ျပဌာန္းခ်က္ပါအတုိင္း စုံစမ္းေထာက္လွမ္းရန္ အမိန္႔မ်ဳိးရရွိမွသာ မည္သည့္ရဲအရာရွိမဆို ရဲအေရးယူပုိင္ခြင့္ရွိေသာ အမႈ၌ သုံးစြဲႏိုင္ေသာ ျပည္သူ႔ရဲတပ္ဖြဲ႕စခန္းမွဴးတစ္ဦးရရွိေသာ အာဏာမ်ားကို သုံးစြဲလွ်က္ စုံစမ္းေထာက္လွမ္းႏိုင္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ဝရမ္းမပါဘဲ ဖမ္းဆီးရန္ အာဏာမရွိေပဟု ျပဌာန္းထားသည့္အတိုင္း ယခုအဆင့္မွသာ စတင္၍ ရာဇဝတ္တရားသူႀကီးတဦးဦး၏ ခြင့္ျပဳမိန္႔ႏွင့္အညီ စတင္စုံစမ္းေထာက္လွမ္းရမည္ျဖစ္ေပသည္။ သုိ႔ရာတြင္ စုံစမ္းေထာက္လွမ္း၍ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္း ထင္ရွားသည့္တိုင္ေအာင္ ရဲအရာရွိ၌ ၎၏သေဘာဆႏၵအတိုင္း ဖမ္းဆီးရန္ အခြင့္အာဏာမရွိေသးေပ။
xxxxxx
(ဆက္လက္ေရးသားပါအုံးမည္)

စာဖတ္သူမ်ားကိုအစဥ္ေလးစားလွ်က္-
ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း
(၂၄.၆.၀၉)

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား (၄)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

ယခင္ေဆာင္းပါးတြင္ ရဲမ်ား၏ စြပ္စဲြခံရသူတဦးဦးအေပၚတြင္ ေျဖာင့္ခ်က္ရယူျခင္းမွာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ျခင္းပင္ျဖစ္ေၾကာင္းကို ဥပေဒအေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ တင္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သို႔ ရဲထံေပးေသာ ေျဖာင့္ခ်က္ကို တရား႐ုံးမ်ားတြင္ သက္ေသခံအျဖစ္ တင္သြင္းလာလွ်င္ တရား႐ုံးမ်ားအေနျဖင့္ တရားဥပေဒႏွင့္အညီ ပယ္ခ်ရမည္သာျဖစ္ေလသည္။

ရဲထံေပးေသာ ေျဖာင့္ခ်က္သည္ သက္ေသခံမဝင္ေသာ္လည္း တရားသူႀကီး တဦးဦးထံေပးေသာ ေျဖာင့္ခ်က္သည္ တရားဝင္ သက္ေသခံအျဖစ္ တင္ျပခြင့္ရွိေပသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ေျဖာင့္ခ်က္ယူေသာ တရားသူႀကီး လုိက္နာရမည့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း ေျမာက္မ်ားစြာ ရွိေပသည္။ ထိုစည္းမ်ည္းစည္းကမ္းမ်ားထဲမွ တခုခုကို ေဖါက္ဖ်က္မိ႐ုံ (သို႔မဟုတ္) သတိခၽြတ္ေခ်ာ္ မလိုက္နာမိ႐ုံကာမွ်ျဖင့္ ထိုတရားသူႀကီးထံတြင္ ေပးထားေသာ (သုိ႔မဟုတ္) ထိုတရားသူႀကီး ရယူထားေသာ ေျဖာင့္ခ်က္တခုလုံး ပ်က္ျပယ္သြားတတ္ၾကသည္မဟုတ္ေသာ္လည္း အေရးႀကီးေသာ အေၾကာင္းအရာ၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားကိုမူ မလြဲမေသြ လုိက္နာက်င့္သုံးၾကရမည္ျဖစ္ကာ မွားယြင္းခၽြတ္ေခ်ာ္သြားပါက ေျဖာင့္ခ်က္တခုလုံး ပ်က္ျပယ္သြားတတ္သည္။

ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူတဦးဦးသည္ ၎က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ ျပစ္မႈကို တရားသူႀကီးတဦးဦးထံတြင္ ဝန္ခံထြက္ဆိုျခင္းမွာ လြန္စြာအေရးႀကီးေသာ ကိစၥျဖစ္ေပသည္။ မိမိကိုယ္တိုင္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မိခဲ့သည့္အတြက္ ေနာင္တြင္ မိမိအေပၚသို႔ က်ေရာက္မည့္ ျပစ္ဒဏ္ကို ခံယူပါ့မည္ဟူေသာ သေဘာသက္ေရာက္ေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္း ဝန္ခံခ်က္ (သို႔မဟုတ္) ေျဖာင့္ခ်က္သည္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူ၏ သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ေပးသည့္ ဝန္ခံခ်က္မ်ဳိး (သုိ႔မဟုတ္) ေျဖာင့္ခ်က္မ်ဳိးျဖစ္ရန္ လိုအပ္ေပသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူကိုယ္တိုင္ ၎၏ သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ေပးသည့္ ေျဖာင့္ခ်က္မ်ဳိးကို ရရွိႏိုင္ရန္အတြက္ ဥပေဒျဖင့္ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား သတ္မွတ္ကာကြယ္ေပးထားရျခင္းျဖစ္သည္။ တနည္းအားျဖင့္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူအတြက္ ဥပေဒအရ ရသင့္ရထိုက္ေသာ အခြင့္အေရးကို သတ္မွတ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။

ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူကိုယ္တိုင္၏ အမွန္တကယ္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျဖာင့္ဆိုဝန္ခံခ်က္ျဖစ္သည္ဟု ယုံၾကည္လက္ခံႏိုင္မွသာလွ်င္ ၎၏ ေျဖာင့္ဆိုဝန္ခံခ်က္ကို ေရးမွတ္ယူခြင့္ျပဳေလသည္။

ေျဖာင့္ဆိုဝန္ခံခ်က္သည္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူကိုယ္တိုင္၏ သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ေပးေသာ ေျဖာင့္ဆိုဝန္ခံခ်က္မဟုတ္ပါက သက္ေသခံမဝင္ေပ။ “ေျဖာင့္ခ်က္ယူသည့္ တရားသူႀကီးအား ေျဖာင့္ခ်က္မယူမီ တရားခံအား ေမးျမန္းခဲ့ျခင္းရွိမရွိ၊ ထိုသုိ႔ ေမးျမန္းသည့္အခါ တရားခံသည္ ၎၏ သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ေျဖာင့္ဆိုသည္ဟု ယုံၾကည္ခဲ့ျခင္းရွိမရွိ၊ ေရးယူေသာ ေျဖာင့္ခ်က္သည္ တရားခံေျပာသည့္အတုိင္း အမွန္အကန္ အျပည့္အစုံ ပါရွိျခင္းရွိမရွိ စစ္ေမးရသည္” ဟု ေမာင္ဝဲအမႈ၊ ေအာက္ျမန္မာျပည္စီရင္ထုံး အတြဲ ၂၊ စာမ်က္ႏွာ ၃၁၇ တြင္လည္းေကာင္း၊ “တရားခံသည္ မိမိသေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ေျဖာင့္ခ်က္ေပးျခင္းဟုတ္မဟုတ္ သိရွိရန္ လုံေလာက္ေသာ ေမးျမန္းစစ္ေဆးမႈ မျပဳလုပ္ပါက ေျဖာင့္ခ်က္သည္ သက္ေသခံမဝင္” ဟု သိန္းေအာင္အမႈ၊ ေအာက္ျမန္မာျပည္ စီရင္ထုံး အတြဲ ၃၊ စာမ်က္ႏွာ ၁၇၃ တြင္လည္းေကာင္း အတိအလင္း စီရင္ထုံးဖြဲ႔ထားေပသည္။

ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူတဦးဦးထံမွ ေျဖာင့္ခ်က္ယူရာတြင္ လိုက္နာရမည့္ နည္းဥပေဒမ်ားကို ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒပုဒ္မ (၁၆၄) ႏွင့္ (၃၆၄) တို႔တြင္ အတိအလင္း ျပဌာန္းထားသည္။ ေျဖာင့္ခ်က္ေရးမွတ္ရယူေသာ တရားသူႀကီးတိုင္းသည္ ေျဖာင့္ခ်က္ကိုေရးသြင္းရန္ ပုံစံ (၆၉) ကိုသာ အသုံးျပဳရမည္ျဖစ္ကာ ထုိပုံစံ (၆၉) တြင္ ေရးသြင္းရန္ အေၾကာင္းအရာတုိင္းကို ထိုတရားသူႀကီးသည္ အေလးအနက္ ဂ႐ုျပဳေရးသြင္းရမည္ျဖစ္ေပသည္။ ထိုတရားသူႀကီး၏ အေရးအႀကီးဆုံး တာဝန္ဝတၱရားမွာ ေျဖာင့္ဆိုဝန္ခံခ်က္ေပးမည့္သူသည္ ၎ကိုယ္တုိင္ ၎၏ သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ေပးသည့္ ေျဖာင့္ဆိုဝန္ခံခ်က္ ဟုတ္မဟုတ္ဆိုသည္ကို ယုံၾကည္ေက်နပ္ႏုိင္ရန္အတြက္ နည္းလမ္းအမ်ဳိးမ်ဳိးကို အသုံးျပဳ၍ ေမးျမန္းျခင္း၊ စစ္ေဆးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရေပသည္။ ထို႔ျပင္ ထိုသုိ႔ ယုံၾကည္ေက်နပ္ပါကလည္း ေျဖာင့္ခ်က္ေပးရန္ အေၾကာင္းျဖစ္ေပၚလာသည့္ အေၾကာင္းျခင္းရာ အတိအက်တို႔မွစတင္၍ တရားခံသည္ ရဲအခ်ဳပ္တြင္ အခ်ိန္မည္မွ်ၾကာေအာင္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံထားရျခင္း၊ ေျဖာင့္ခ်က္ေပးဆိုရန္အတြက္ ရဲက ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္းရွိမရွိ၊ မေတာ္ၾသဇာလြမ္းမိုးမႈရွိမရွိ၊ ႐ိုက္ႏွက္ညႇဥ္းပမ္း ႏွိပ္စက္ျခင္းရွိမရွိ စသည္တို႔ကို ေမးျမန္းစုံစမ္း၍ အတိအက် ေရးမွတ္ရယူရမည္ျဖစ္ေပသည္။

ေျဖာင့္ခ်က္မရယူမီအခ်ိန္ကပင္ တရားသူႀကီးသည္ ေျဖာင့္ဆိုဝန္ခံခ်က္ေပးမည့္သူအား ရဲ၏ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈမရွိသည့္ အေျခအေနႏွင့္ ေနရာေဒသတြင္ အခ်ိန္ေပး၍ စဥ္းစားဆင္ျခင္ခြင့္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ရဲက ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္သည္ဟု အလိုအေလ်ာက္ေျပာဆိုလာလွ်င္ ေျဖာင့္ခ်က္ယူမည့္ တရားသူႀကီးသည္ အခ်ိန္မဆိုင္း ေရးသြင္းမွတ္တမ္းတင္ရမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ မေတာ္မေလွ်ာ္ အက်ပ္အတည္းျဖစ္ေစရန္ ျပဳလုပ္ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရပါက ခ်က္ခ်င္း စုံစမ္းစစ္ေဆးရမည္ျဖစ္သည္။ ေျဖာင့္ခ်က္ေပးၿပီးေသာ သူကိုလည္း ရဲစခန္းအခ်ဳပ္သို႔ ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခြင့္မရွိေပ။

အထက္ေဖၚျပပါ အေၾကာင္းျခင္းရာမ်ားအနက္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူကို ရဲအခ်ဳပ္တြင္ အခ်ိန္မည္မွ်ၾကာၾကာ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားသည္ ဆုိသည့္အခ်က္က ၎ကိုယ္တိုင္ သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ထြက္ဆိုသည့္ ေျဖာင့္ခ်က္ဟုတ္မဟုတ္ဆိုသည္ကို စိစစ္ရာတြင္ အလြန္အေရးပါသည့္ အခ်က္ျဖစ္ေပသည္။ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သည္ဟု စြပ္စဲြခံရသူတဦးသည္ ရဲအခ်ဳပ္တြင္ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္မ်ားအတုိင္း ညီညြတ္မႈမရွိဘဲ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံထားရၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္မွ ေျဖာင့္ဆိုဝန္ခံခ်က္ေပးလွ်င္ ေျဖာင့္ခ်က္ကိုရယူမည့္ တရားသူႀကီးသည္ လြန္စြာ စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္ရမည္ျဖစ္သည္။

ကၽြန္ေတာ္လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ခဲ့ရေသာ အမႈအခ်ဳိ႕တြင္ ေျဖာင့္ခ်က္ေပးထားေသာ အမႈမ်ားလည္း ပါဝင္ေလသည္။ ထိုအမႈမ်ားတြင္ ေျဖာင့္ခ်က္ရယူၾကေသာ တရားသူႀကီးမ်ားသည္ ရဲအခ်ဳပ္တြင္ရွိစဥ္က စြပ္စြဲခံရသူမ်ားကို ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္းမ်ား၊ ေျဖာင့္ခ်က္ေပးရန္အတြက္ ေသြးေဆာင္စည္း႐ုံးျခင္းမ်ား၊ မေတာ္ၾသဇာ လႊမ္းမိုးမႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု သိရွိထားသည့္အျပင္ မေတာ္မေလ်ာ္ အက်ပ္အတည္းျဖစ္ေစရန္ ျပဳလုပ္မႈမ်ားရွိေၾကာင္းကုိလည္း ေျဖာင့္ခ်က္ေပးမည့္ စြပ္စြဲခံရသူမ်ားက ေျပာဆုိသျဖင့္ သိရိွထားၾကကာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားသည့္ ကာလမွာလည္း ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္မညီဘဲ ကာလၾကာျမင့္စြာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းတုိ႔ကို သိရွိေသာ္လည္း ထိုအခ်က္မ်ားကို အေလးမထား၊ ဂ႐ုမျပဳ၊ စြပ္စြဲခံရသူမ်ားထံမွ ဝန္ခံခ်က္ရရန္ကိုသာ အေလးထား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႔ရေပသည္။

တရားသူႀကီးမ်ားသည္ တရားဥပေဒျပဌာန္းခ်က္မ်ားအတုိင္း တရားမွ်တမႈကို ေဖၚေဆာင္ေပးၾကရသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံတႏိုင္ငံ၏ တရားဥပေဒစုိးမိုးေရးကုိ ေဖၚေဆာင္ရာတြင္ တရား႐ုံးမ်ားသည္ အေရးအႀကီးဆုံးေသာ အခန္းက႑မွ ပါဝင္လွ်က္ရွိေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ တရားသူႀကီးမ်ား၏ ကိုယ္က်င့္သိကၡာ ေကာင္းမြန္မႈ၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ျပည့္စုံမႈတို႔ျဖင့္ ဆင္ျခင္တုံတရားရွိရွိ အဂတိတရားကင္းစင္စြာ စဥ္းစားဆုံးျဖတ္ႏိုင္စြမ္းတုိ႔သည္ ယေန႔ျမန္မာႏုိင္ငံ တရားစီရင္ေလာကတြင္ အထူးလုိအပ္လ်က္ရွိေသာ လိုအပ္ခ်က္တရပ္ ျဖစ္ေပသည္။ ထို႔ျပင္ စြပ္စြဲခံရသူတဦးဦးသည္ အမွန္တကယ္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ျခင္းမရွိဘဲ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ျခင္းခံလိုက္ရပါက ထိုသူ၏ ဘဝသည္ လြန္စြာ ထိခိုက္နစ္နာသြားေပလိမ့္မည္။ ဘဝပင္ပ်က္သြားႏိုင္သည္ကို ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ၾကေသာ တရားသူႀကီးမ်ား၏ ပင္ကိုယ္အသိတရားအရပင္ သိရွိထားၾကၿပီးျဖစ္ေပသည္။

တရားဥပေဒ၏ေက်ာ႐ိုးမွာ တရားမွ်တမႈပင္ျဖစ္သည္။ တရားမွ်တမႈဆုိသည္မွာလည္း နစ္နာသူတို႔၏ ကုစားခြင့္ကို အာမခံေပးရန္ႏွင့္ က်ဴးလြန္သူကုိ က်ဴးလြန္သည္ႏွင့္ညီမွ်ေသာ ျပစ္ဒဏ္ေပးရန္၊ အျပစ္မဲ့သူတို႔ကို ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူတို႔၏ ရန္မွ အကာအကြယ္ေပးရန္တို႔ပင္ျဖစ္ေတာ့သည္။
×××××
ဆက္လက္ေရးသားပါအုံးမည္

စာဖတ္သူမ်ားကို အစဥ္ေလးစားလ်က္ -
ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း
၅.၅.၂၀၀၉

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပိုင္းအစမ်ား (၃)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

ယခင္ေဆာင္းပါးတြင္ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ၊ ႐ုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ညႇဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ျခင္းသည္ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္ျခင္းပင္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၁၉၉၅ ခု ရဲတပ္ဖြဲ႔စည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရး ဥပေဒျဖင့္ သုံးသပ္ေဖၚျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ အမႈစစ္ (သုိ႔) ရဲအရာရွိတေယာက္အေနျဖင့္ အမႈတခုကို ေမးျမန္းစုံေထာက္သည့္အခါတြင္ ပထမသတင္းေပးတုိင္ခ်က္တြင္ပါရွိေသာ အခ်င္းအရာမ်ား မွန္မမွန္၊ မိမိေမးျမန္းစုံေထာက္ေနစဥ္ ေတြ႔ရွိရသည့္ အခ်င္းအရာမ်ားႏွင့္ အေျခအေနမ်ားက ျပစ္မႈတစုံတခုကို ေဖာ္ထုတ္ေပးႏိုင္မႈ ရွိ/မရွိႏွင့္ မည္သူမည္ဝါတို႔က အမွန္တကယ္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ထားသူမ်ား ျဖစ္သည္/မျဖစ္သည္ကို သိရွိႏိုင္ရန္အတြက္ ေမးျမန္းစုံစမ္းရျခင္းျဖစ္ေပသည္။ အေရးအႀကီးဆုံး တာဝန္မွာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူကို ေဖာ္ထုတ္ဖမ္းဆီး အေရးယူႏိုင္ေရးအတြက္ပင္ ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ဖမ္းဆီးရာတြင္လည္း နည္းမွန္လမ္းမွန္ျဖင့္ တရားဥပေဒႏွင့္အညီ ေဖာ္ထုတ္ၾကရမည္ျဖစ္ေပသည္။

ျပစ္မႈတခုကို စုံစမ္းေထာက္လွမ္းရသည့္ ရဲဝန္ထမ္းတဦး၏ အဓိကတာဝန္ႏွင့္ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ အမွန္တရား ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ရန္အတြက္ပင္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အမွန္တရားကို တရားဥပေဒ လမ္းေၾကာင္းမ်ားႏွင့္အညီ ေဖၚထုတ္ၾကရာတြင္ အပင္ပန္းအဆင္းရဲ ခံၾကရမည္မွာ ဓမၼတာပင္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ယေန႔ကာလတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲအေတာ္မ်ားမ်ားသည္ ထိုကဲ့သို႔ အပင္ပန္းအဆင္းရဲ မခံၾကေတာ့ဘဲ တရားဥပေဒႏွင့္မညီေသာ ရဲထံေပးသည့္ ေျဖာင့္ခ်က္မ်ားကို ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္သည့္ နည္းလမ္းအမ်ဳိးမ်ဳိး အသုံးျပဳ၍ ရယူလာၾကသည္။ ထိုကဲ့သို႔ အျပစ္ရွိေၾကာင္း ဝန္ခံခ်က္ကို ရေအာင္ယူျခင္းမွာ ႀကီးေလးေသာ တာဝန္ဝတၱရားပ်က္ကြက္မႈပင္ျဖစ္ေပသည္။

ရဲေရွ႕အစစ္ခံခ်က္သည္ တရား႐ုံးေတာ္တြင္ သက္ေသခံမဝင္ေၾကာင္းကို သက္ေသခံဥပေဒပုဒ္မ ၂၄၊ ၂၅၊ ၂၆ တို႔တြင္ အတိအလင္း ျပဌာန္းထားသည္။ သက္ေသခံဥပေဒပုဒ္မ ၂၄ တြင္ ေျဖာင့္ခ်က္ကို ေသြးေဆာင္/ၿခိမ္းေျခာက္/ကတိျပဳ၍ ရယူျခင္း။

ထိုသုိ႔ ေသြးေဆာင္/ၿခိမ္းေျခာက္/ကတိျပဳသူမွာ အခြင့္အာဏာရွိသူတဦးက ျပဳလုပ္ျခင္း။ ထိုသို႔ျပဳလုပ္သျဖင့္ အမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ အက်ဳိးတစုံတရာခံစားရမည္ (သုိ႔မဟုတ္) ေလာကီအႏၲရာယ္ရာယ္ တခုခုမွ ကင္းလြတ္လိမ့္မည္ဟု တရားခံက ယူဆႏိုင္ရန္အေၾကာင္းရွိျခင္း၊ စသည့္ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ား ရွိပါက သက္ေသခံမဝင္ေၾကာင္း အတိအလင္းျပဌာန္းထားသည္။

သက္ေသခံဥပေဒပုဒ္မ ၂၅ တြင္ ရဲအရာရွိထံတြင္ျပဳလုပ္ေသာ ေျဖာင့္ခ်က္က မည္သည့္ျပစ္မႈျဖင့္ျဖစ္ေစ စြပ္စြဲျခင္းခံရေသာ တရားခံတဦးအေပၚ၌ သက္ေသခံတင္ျပျခင္းမျပဳရဟု အတိအလင္းျပဌာန္းထားသည္။ သက္ေသခံဥပေဒပုဒ္မ ၂၆ တြင္လည္း မည္သူမဆို ရဲထံတြင္ အခ်ဳပ္ခံေနရစဥ္အတြင္း ျပဳလုပ္ေသာ ေျဖာင့္ခ်က္သည္ ရာဇဝတ္တရားသူႀကီးတဦးေရွ႕ေမွာက္တြင္ ေျဖာင့္ဆုိျခင္းမဟုတ္လွ်င္ ထိုသူအေပၚ သက္ေသခံတင္ျပျခင္းမျပဳရဟု အတိအလင္းျပဌာန္းထားသည္။

ထိုကဲ့သို႔ ရဲထံတြင္ေပးေသာ ေျဖာင့္ခ်က္မွာ သက္ေသခံမဝင္ေၾကာင္းကို ဥပေဒမ်ား ျပဌာန္းထားရျခင္းမွာ ဖမ္းဆီးခံရသူမ်ားအတြက္ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ေပးထားျခင္းျဖစ္ကာ ဖမ္းဆီးခံရစဥ္အတြင္း ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံရျခင္းေဘးမွ ကင္းေဝးေစရန္အတြက္လည္းေကာင္း၊ လြယ္လင့္တကူ ေျဖာင့္ခ်က္ရယူတတ္ေသာ ရဲမ်ား၏ ညာဥ္ဆိုးအႏၲရာယ္မွ ကင္းေဝးေစရန္လည္းေကာင္း၊ ရဲထံေပးေသာ ေျဖာင့္ခ်က္သည္ အမွန္တရားေပၚေပါက္ႏိုင္ရန္ လြန္စြာအားနည္းသည္ကို ဥပေဒပညာရွင္မ်ားက သိရွိ၍လည္းေကာင္း၊ အကယ္၍ ရဲထံေပးေသာ ေျဖာင့္ခ်က္မွာ အမွန္ဟု ယူဆ သက္ေသခံတင္သြင္းေစပါက တရား႐ုံးေတာ္၏ တရားမွ်တစြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မႈ အခန္းက႑သည္ လြန္စြာ အားေပ်ာ့ႏုိင္သည္ျဖစ္၍လည္းေကာင္း ျပဌာန္းထားရျခင္းျဖစ္ေပသည္။

ေျဖာင့္ခ်က္ကို ေျခာက္လွန္႔ေတာင္းယူျခင္းမွာ လုံးဝ တရားဝင္ျခင္းမရွိသည္သာမက ေျဖာင့္ခ်က္ေတာင္းယူေသာ ရဲအဖို႔လည္း လြန္စြာ အႏၱရာယ္ႀကီးေလသည္။ ေျဖာင့္ခ်က္ကို ညႇဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္ျခင္း၊ ေျခာက္လွန္႔ေတာင္းယူျခင္းေဘးမွ အကာအကြယ္ ေပးႏိုင္ရန္အတြက္ ျပစ္မႈဥပေဒတြင္ ပုဒ္မႏွစ္ရပ္ ထည့္သြင္းျပဌာန္းထားသည္ကို ေတြ႔ရွိရသည္။

ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၃၃၀ တြင္ အျပဳခံရသူထံမွျဖစ္ေစ၊ အျပဳခံရသူႏွင့္ အက်ဳိးသက္ဆုိင္သူထံမွျဖစ္ေစ ျပစ္မႈ သို႔တည္းမဟုတ္ အက်င့္ပ်က္ျပားမႈ ေပၚေစႏုိင္ေသာ ေျဖာင့္ခ်က္ကို သို႔တည္းမဟုတ္ ထိုသို႔ေသာ သတင္းေပးခ်က္ကို ေျခာက္လွန္႔ေတာင္းရန္ေသာ္္လည္းေကာင္း၊ အျပဳခံရသူအား သို႔တည္းမဟုတ္ အျပဳခံရသူႏွင့္ အက်ဳိးသက္ဆုိင္သူအား အဖိုးတန္ စာတမ္းအမွတ္အသားကိုျဖစ္ေစ ျပန္ေပးေအာင္ သို႔တည္းမဟုတ္ ျပန္ေပးေစေအာင္၊ သုိ႔တည္းမဟုတ္ ေတာင္းဆုိခ်က္ကိုျဖစ္ေစ၊ လိုလားခ်က္ကိုျဖစ္ေစ ေပးေအာင္ သို႔တည္းမဟုတ္ ပစၥည္းကိုျဖစ္ေစ အဖိုးတန္ စာတမ္းအမွတ္အသားကိုျဖစ္ေစ ျပန္ရေစႏိုင္ေသာ သတင္းကို ေပးေအာင္ အဓမၼျပဳေစရန္ေသာ္လည္းေကာင္း မည္သူမဆို မိမိအလိုအေလ်ာက္ နာက်င္ေစမႈကိုျပဳလွ်င္ ထိုသူကို ခုနစ္ႏွစ္ထိ ေထာင္ဒဏ္တမ်ဳိးမ်ဳိး ခ်မွတ္ႏိုင္သည့္အျပင္ ေငြဒဏ္လည္း ခ်မွတ္ႏုိင္သည္ဟု အတိအလင္း ျပဌာန္းထားသည္။

ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၃၃၁ တြင္ အျပဳခံရသူထံမွျဖစ္ေစ အျပဳခံရသူႏွင့္ အက်ဳိးသက္ဆိုင္ေသာ သူထံမွ ျဖစ္ေစ ျပစ္မႈ သို႔တည္းမဟုတ္ အက်င့္ပ်က္ျပားမႈ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ေသာ ေျဖာင့္ခ်က္ကို သို႔တည္းမဟုတ္ ထိုသို႔ေသာ သတင္းေပးခ်က္ကို ေျခာက္လွန္႔ေတာင္းရန္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အျပဳခံရသူအား သို႔တည္းမဟုတ္ အျပဳခံရသူႏွင့္ အက်ဳိးသက္ဆိုင္သူအား ပစၥည္းကိုျဖစ္ေစ အဖိုးတန္ စာတမ္းအမွတ္အသားကိုျဖစ္ေစ ျပန္ေပးေအာင္ သို႔တည္းမဟုတ္ ျပန္ေပးေစေအာင္ သို႔တည္းမဟုတ္ ေတာင္းဆုိခ်က္ကိုျဖစ္ေစ လိုလားခ်က္ကိုျဖစ္ေစ ေပးအပ္ေအာင္ သို႔တည္းမဟုတ္ ပစၥည္းကိုျဖစ္ေစ အဖိုးတန္ စာတမ္းအမွတ္အသားကိုျဖစ္ေစ ျပန္ရေစႏိုင္ေသာ သတင္းကို ေပးေအာင္ အတင္းအဓမၼ ျပဳေစရန္ေသာ္လည္းေကာင္း မည္သူမဆို မိမိအလိုအေလ်ာက္ အျပင္းအထန္ နာက်င္ေစမႈကို ျပဳလွ်င္ ထိုသူကို ဆယ္ႏွစ္ထိ ေထာင္ဒဏ္တမ်ဳိးမ်ဳိး ခ်မွတ္ရမည့္အျပင္ ေငြဒဏ္လည္း ခ်မွတ္ႏိုင္သည္ဟု အတိအလင္း ျပဌာန္းထားသည္။

ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၅၀၆ တြင္လည္း မည္သူမဆုိ ရာဇဝတ္မကင္းေသာ ေျခာက္လွန္႔မႈကို က်ဴးလြန္လွ်င္ ထိုသူကို ႏွစ္ႏွစ္ထိ ေထာင္ဒဏ္တမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ေစ၊ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လုံးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ရမည္ဟု ျပဌာန္းထားသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ေျဖာင့္ခ်က္ကို ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္နည္း အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ေတာင္းယူၾကေသာ ရဲမ်ားအေနျဖင့္ အထက္ေဖၚျပပါ ျပစ္မႈမ်ားကို က်ဴးလြန္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းမွာ လြန္စြာထင္ရွားေပသည္။ ရာဇဝတ္မႈဟူသည္ ေဟာင္းႏြမ္းေဆြးေျမ႕သြားသည္ဟူ၍မရွိေပ။ အထူးသျဖင့္ ျပစ္မႈဆုိင္ရာဥပေဒပါ ျပဌာန္းခ်က္တရပ္ရပ္ကို က်ဴးလြန္ထားပါက၊ ၎ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္ခ်ိန္မွစတင္ကာ မည္သည့္အခ်ိန္ကာအတြင္း၌သာ တရားစြဲဆိုခြင့္ရွိသည္ဟု အခ်ိန္ကာလ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္ ျပဌာန္းထားျခင္းမရွိေသာေၾကာင့္ ယေန႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအရပ္ရပ္ရွိ ေျဖာင့္ခ်က္ရယူျခင္း ရာဇဝတ္မႈကို က်ဴးလြန္ထားၾကေသာ ရဲမ်ား၏ အနာဂတ္သည္ မ်ားစြာ ရင္ေလးဖြယ္ရာပင္ ျဖစ္ေပေတာ့သည္။
xxxxx
(ဆက္လက္ေရးသားပါအုံးမည္)

စာဖတ္သူမ်ားကိုအစဥ္ေလးစားလ်က္-
ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း
၂၉.၄.၂၀၀၉

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပုိင္းအစမ်ား (၂)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

ယခင္ေဆာင္းပါး အမွတ္ (၁) ၌ ရဲမ်ားတြင္လည္း ၎တို႔လုိက္နာရမည့္ ‘ရဲဥပေဒ’ ရွိသည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ယေန႔ေခတ္ကာလတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲမ်ား လုိက္နာက်င့္သုံးရမည့္ ဥပေဒ အမ်ားအျပားရွိသည့္အနက္ ၎တို႔ႏွင့္ အနီးစပ္ဆုံး၊ အသက္ဆိုင္ဆုံး ဥပေဒတစ္ရပ္ကို ယခုေဆာင္းပါးတြင္ ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

ယင္းဥပေဒမွာ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ၿငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖဲြ႔က ျပဳလုပ္ျပဌာန္းလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္ၿငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႔(ယခု ႏိုင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ) သည္ “ျပည္သူ႔ရဲတပ္ဖြဲ႔ စည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရး ဥပေဒ” ကို ၁၉၉၅ ခု၊ ဧၿပီလ (၂၆) ရက္ေန႔တြင္ ျပဳလုပ္ျပဌာန္းခဲ့သည္။

ယင္းဥပေဒ ျပဌာန္းလိုက္သည့္အခ်ိန္က “ျပည္သူ႔ရဲ” အျဖစ္ ေခၚေဝၚသုံးစြဲခဲ့ေသာ္လည္း ယေန႔အခ်ိန္တြင္ “ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ” အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ေခၚေဝၚသုံးစြဲေနၿပီျဖစ္သည္။ ယင္းဥပေဒ၏ ပုဒ္မ- ၂ ျပဌာန္းခ်က္အရ “ျပည္သူ႔ရဲတပ္ဖြဲ႔တြင္ အမႈထမ္းေနၾကေသာ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္အားလုံးသည္ မည္သည့္အရပ္၌ ေရာက္ရွိေနေစကာမူ ဥပေဒကို လိုက္နာၾကရမည္” ဟု ျပဌာန္းထားသည္မွာ အဓိပၸာယ္ကို ရွင္းလင္းတင္ျပရန္ မလိုေအာင္ပင္ ေပၚလြင္လွပါသည္။

ယင္းဥပေဒ ပုဒ္မ - ၁၇(က)တြင္ ဥပေဒအရ ဖမ္းဆီးခြင့္မရေသာ သူအား အေၾကာင္းမဲ့ဖမ္းဆီး ထားလွ်င္၊ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားလွ်င္ (သုိ႔မဟုတ္) ထိုသူ၏အမႈကို စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္အတြက္ ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားထံ တင္ျပရန္ ပ်က္ကြက္လွွ်င္ …… ဟု ျပဌာန္းထားသည္။

ပုဒ္မ - ၁၇(ဆ)တြင္ အက်ဥ္းသား၊ အခ်ဳပ္သား (သုိ႔မဟုတ္) ဖမ္းဆီးထားသူတစ္ဦးအား ႐ိုက္ပုတ္လွ်င္ (သုိ႔မဟုတ္) အျခားနည္းျဖင့္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္လွ်င္ …… ဟု ျပဌာန္းထားၿပီး ယင္းျပစ္ခ်က္တစ္ရပ္ရပ္ကို က်ဴးလြန္ပါက ၃ ႏွစ္ထိ ေထာင္ဒဏ္က်ခံေစရမည္ဟု အတိအလင္း ေဖၚျပထားသည္။

အထက္ေဖၚျပခ်က္မ်ားကို ေလ့လာပါက ႏိုင္ငံသားတစ္ဦးအတြက္ အေၾကာင္းမဲ့ ဖမ္းဆီးျခင္းမွ ကင္းလြတ္ခြင့္၊ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံထားရျခင္းမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ စသည့္အခြင့္အေရးမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားက မလြဲမေသြ ေလးစားလုိက္နာ ကာကြယ္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ (အေၾကာင္းမဲ့ဖမ္းဆီးျခင္း၊ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္း၊ စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္အတြက္ ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားထံ တင္ျပရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္း စသည့္စကားရပ္မ်ားကို ေနာက္ပိုင္းတြင္ အလ်ဥ္းသင့္သလုိ ရွင္းလင္းတင္ျပသြားပါမည္။)

ပုဒ္မ - ၁၇(ဆ) တြင္ “႐ိုက္ပုတ္လွ်င္ (သုိမဟုတ္) အျခားနည္းျဖင့္ ညႇဥ္းပန္းႏွ္ိပ္စက္လွ်င္” ဟု ျပဌာန္းထားခ်က္အရ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈဆိုရာတြင္ “စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ” ႏွင့္ “႐ုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ” ဟု နားလည္လက္ခံရမည္ ျဖစ္သည္။

ထို႔ျပင္ “အက်ဥ္းသား၊ အခ်ဳပ္သား (သို႔မဟုတ္) ဖမ္းဆီးထားသူ” ဟု ျပဌာန္းထားျခင္းအားျဖင့္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္း ခံထားရသူ မည္သူကိုမဆို ႐ိုက္ႏွက္ခြင့္၊ ညႇဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္ခြင့္ မရွိေၾကာင္း ေတြ႔ရေပသည္။

ယင္းမွာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံရျခင္းမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားက မလြဲမေသြ ေလးစားလုိက္နာ ကာကြယ္ေပးရမည္ဟု ယင္းဥပေဒက ျပဌာန္းေပးထားျခင္းျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ရာတြင္ “ရဲတပ္ဖြဲ႔” ဟူသည္ အေရးႀကီးေသာ အစိတ္အပိုင္းတရပ္မွ ပါဝင္လ်က္ရွိေပသည္။ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားက အဂတိလိုက္စားသျဖင့္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူတို႔ တရားဥပေဒေဘာင္မွ ကင္းလြတ္ခြင့္ရေနလွ်င္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ထိခိုက္နစ္နာေစသည့္အျပင္ အက်င့္စရိတၱ ေကာင္းမြန္သူတို႔ပင္ အက်င့္စာရိတၱ ပ်က္ျပားလာေစႏိုင္သည္ကို အေလးအနက္ထား ဂ႐ုျပဳရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ထို႔ျပင္ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈကိုပင္ ထိခိုက္ေစႏိုင္သည္။

အျပန္အလွန္အားျဖင့္ ျပစ္္မႈက်ဴးလြန္ျခင္းမရွိသူတို႔ တရားဥပေဒ၏ အကာအကြယ္ကို မရရွိပါကလည္း တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈမရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပရာေရာက္ေပသည္။

အထူးသျဖင့္ ယုံၾကည္ခ်က္တစ္ခုခုေၾကာင့္ ႏိုင္ငံ၏ ေရးရာကိစၥရပ္တစ္ခုခုတြင္ ပါဝင္လႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္ၾကသူမ်ားသည္ မိမိတို႔ရသင့္ရထိုက္ေသာ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ေပးမႈမ်ားကို လုံေလာက္စြာ မရရွိပါက တိုင္းျပည္အတြက္ လြန္စြာ ထိခိုက္နစ္နာမည္ ျဖစ္ေပသည္။

လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ျမႇင့္တင္သူမ်ားကြန္ယက္၏ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဦးျမင့္ေအးကို ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ စစ္ေဆးခဲ့သည့္အခ်ိန္၌ ေန႔စဥ္ရက္ဆက္ မတ္တပ္ရပ္ခိုင္းၿပီး စစ္ေဆးေမးျမန္းျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ျမႇင့္တင္သူမ်ားကြန္ယက္ အဖဲြ႔ဝင္ ကိုသန္းေဇာ္ျမင့္ကို ႐ိုက္ႏွက္ညႇဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္ျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ထိုကဲ့သို႔ ႐ိုက္ႏွက္ညႇဥ္းပန္းမႈကိို ဦးျမင့္ေအးျမင္ေအာင္ ျပသမႈျဖင့္လည္းေကာင္း ႐ုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားကို စစ္ေဆးေမးျမန္းေသာ ရဲတပ္ဖြဲ႔င္မ်ားက က်ဴးလြန္ခဲ့ဲၾကေပသည္။

ထိုနည္းတူ အျခား ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံရသူေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာ ရွိေပေသးသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံရေၾကာင္းကုိ သက္ဆိုင္ရာ တရား႐ုံးမ်ားတြင္ အမႈရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းရစဥ္ အခ်ိန္မ်ား၌ တင္ျပခဲ့ၾကေသာ္လည္း လ်စ္လ်ဴ႐ႈ ပစ္ပယ္ျခင္းကို ခံခဲ့ၾကရေပသည္။

ဆုံး႐ႈံးနစ္နာသူတို႔၏ ဥပေဒအရ ရသင့္ရထိုက္ေသာ အခြင့္အေရးမ်ားကို အကာအကြယ္ မေပးႏိုင္ေသာ တရား႐ုံးေတာ္မ်ားအေနျဖင့္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကိုလည္း ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏိုင္လိမ့္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း သိရွိခဲ့ရေပသည္။

×××××
(ဆက္လက္ေရးသားပါအုံးမည္)

စာဖတ္သူမ်ားကိုအစဥ္ေလးစားလွ်က္
ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း
(၂၅.၄.၂၀၀၉)

ဖတ္မိမွတ္မိသမွ် ဥပေဒအပုိင္းအစမ်ား (၁)

ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း
(၁)
ဥပေဒဟုေျပာလုိက္လွ်င္ ၾကားရသူတိုင္း၏စိတ္ထဲတြင္ ေလးပင္သြားတတ္သည္။ ျမန္မာလိုအဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုထားေသာ ဥပေဒစာပိုဒ္မ်ားကိုပင္ ဖတ္၍နားမလည္ႏိုင္ေအာင္ ေရးသားထားသည့္ ဥပေဒစာအုပ္အထူႀကီးမ်ားကို ေျပး၍ ျမင္ေယာင္တတ္ၾကသည္။ မွန္ပါသည္။ ဥပေဒပညာကို ေလ့လာလိုက္စားၾကသူမ်ားပင္လွ်င္ တခါတရံ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ ျဖစ္သြားေစႏိုင္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ဥပေဒဟူသည္မွာ လူ႔ေဘာင္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္လွပါသည္။ အေရးႀကီးေသာ အခန္းက႑မွ ပါဝင္လ်က္ရွိပါသည္။

ထို႔အျပင္ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ၌ ျပဌာန္းထားေသာ ဥပေဒမ်ားကို ၎ႏိုင္ငံသားမ်ားက ေလးစားလုိက္နာရသည္။ ထိုေၾကာင့္ ႏိုင္ငံသားတုိင္းသည္ ၎ႏုိင္ငံ၌ ျပဌာန္းထားေသာ ဥပေဒမ်ားကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေလ့လာသိရွိႏိုင္ရန္ လုိအပ္သကဲ့သို႔ ဥပေဒပညာရွင္မ်ား၊ ဥပေဒပညာႏွင့္ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းျပဳၾကသူမ်ား၊ ဥပေဒပညာကို ေလ့လာလုိက္စားၾကသူမ်ား အားလုံးသည္လည္း မိမိႏိုင္ငံအတြင္းရွိ ႏိုင္ငံသူႏုိင္ငံသားမ်ားအေပၚ ေမတၱာ၊ ေစတနာထား၍ ဥပေဒပညာရပ္မ်ားကို ျဖန္႔ေဝေပးသင့္ပါသည္။
(၂)
ကၽြန္ေတာ္ အလုပ္သင္ေရွ႕ေနျဖစ္ကာစက ဆရာက ကၽြန္ေတာ့္ကို "ဥပေဒပညာဆိုတာ အရမ္းက်ယ္ျပန္႔တယ္၊ ေလ့လာလိုက္စားရတာကို၌က သမုဒၵရာထဲ လက္လက္ပစ္ကူးေနရသလိုပဲ" ဟု ေျပာဖူးပါသည္။ ဆရာေျပာသည္မွာ မွန္သင့္သေလာက္ မွန္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ႏိုင္ငံ၌ပင္ ဥပေဒအေျမာက္အမ်ား ျပဌာန္းထားပါသည္။ ရာဇသတ္ႀကီး၊ သစ္ေတာဥပေဒ၊ ေလာင္းကစားဥပေဒ … စသည့္ဥပေဒမ်ားအျပင္ ဓေလ့ထုံးတမ္းဥပဒ … စသည္အားျဖင့္ ဥပေဒအမ်ားအျပား ရွိသည္။ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒ၌ပင္ ပုဒ္မ ၅၁၁ ခုရွိသည္။ ထိုသည္မွာ ျပည္တြင္းဥပေဒပင္ ရွိေသးသည္။ global ေခတ္ႀကီး၌ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒကလည္း မပါမၿပီး ပါရေသးရာ ဥပေဒပညာသေဘာသည္ ဆရာေျပာသကဲ့သို႔ "သမုဒၵရာထဲ လက္ပစ္ကူး" စရာပင္ ျဖစ္သည္။

သုိ႔ေသာ္ ဥပေဒကို လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္က က်ဴးလြန္သည္ ခ်ဳိးေဖာက္သည္ဆုိရာတြင္ "ျပဳလုပ္မႈ" ျဖင့္ က်ဴးလြန္ျခင္းရွိသကဲ့သုိ႔ "ပ်က္ကြက္မႈ" ျဖင့္ က်ဴးလြန္ျခင္းလည္း ရွိသည္။ ခ်ဳိးေဖာက္က်ဴးလြန္ျခင္း အေျခခံသေဘာ၌ ၎ (၂) မ်ဳိးသာ ရွိသည္။
(၃)
ကၽြန္ေတာ္ငယ္စဥ္က ယူနီေဖာင္းဝတ္ ရဲကုိ ေၾကာက္ရြံ႕မိသည္။ အေၾကာင္းမွာ ရဲဟူသည္ ရာဇဝတ္သားကို ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္ခြင့္ရွိသည္ဟု လူႀကီးမိဘမ်ားက ေျခာက္လွန္႔ထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ငယ္စဥ္က စိတ္ထဲ၌ စြဲမွတ္မႈသည္ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္သည္အထိ အသိအျမစ္တြယ္ေနသည္။ ယူနီေဖာင္းဝတ္ ရဲ ျမင္လွ်င္ ေစ့ေစ့မၾကည့္ရဲ။

ကၽြန္ေတာ္ (၁၀) တန္းေအာင္၍ ဥပေဒပညာကို သင္ယူရန္ ဆုံးျဖတ္လိုက္ေသာအခ်ိန္တြင္ မိမိ နားလည္ႏိုင္မည္ထင္ေသာ ဥပေဒစာအုပ္မ်ားကို စုေဆာင္းဖတ္႐ႈမိသည္။ ထိုသုိ႔ ေလ့လာဖတ္႐ႈမိသည္ႏွင့္တၿပိဳင္နက္ အထက္ေဖၚျပပါ ဥပေဒကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ရာ အေျခခံသေဘာကို ျမည္းစမ္းမိလာသည္။

"ျပဳလုပ္မႈျဖင့္က်ဴးလြန္ျခင္း" ဆိုရာတြင္ ေမာင္နီကို မတရားသင္းႏွင့္ ဆက္သြယ္သည္ဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ဒုရဲအုပ္ ေမာင္ျဖဴက ဖမ္ဆီးသည္။ စစ္ေဆးရာတြင္ ရရွိထားေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားအတုိင္း ေမာင္နီကို ဝန္ခံေစသည္။ ေမာင္နီက ဝန္မခံေသာေၾကာင့္ နားရင္းကို ႏွစ္ခ်က္႐ိုက္သည္။ နံပါတ္တုတ္ျဖင့္ ေက်ာကုန္းကို ေလးငါးႀကိမ္ ႐ုိက္ၿပီး ဝန္ခံေစသည္။ ထိုကဲ့သုိ႔ ႐ုိက္ႏွက္စစ္ေဆးခြင့္ မရွိေၾကာင္းကို ဒုရဲအုပ္ ေမာင္ျဖဴက သိရွိၿပီးလည္းျဖစ္သည္။ ထိုသည္မွာ ဒုရဲအုပ္ ေမာင္ျဖဴသည္ "နာက်င္ေစမႈ" ဟူသည့္ ျပစ္မႈကို "ျပဳလုပ္မႈ"ျဖင့္ က်ဴးလြန္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

"ပ်က္ကြက္မႈျဖင့္က်ဴးလြန္ျခင္း" ဆိုရာတြင္ ေမာင္နီကို ဒုရဲအုပ္ ေမာင္ျဖဴက ႐ုိက္ႏွက္စစ္ေဆးေနေၾကာင္း စခန္းမွဴး ေက်ာ္ျမသန္းက သိလည္းသိ၊ ျမင္လည္းျမင္သည္။ မိမိ လက္ေအာက္ငယ္သားတစ္ေယာက္က ရဲက်င့္ဝတ္ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ဥပေဒကုိ ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ေၾကာင္းကုိ သိရွိျမင္ေတြ႔ရခ်ိန္၌ တားျမစ္ရန္ တာဝန္မွာ မိမိအေပၚ၌ရွိသည္ကိုလည္း ကိုယ္တိုင္သိသည္။ သို႔ေသာ္ မတားျမစ္ေပ။ ထိုသုိ႔ မတားျမစ္ဘဲ ပ်က္ကြက္သည့္အတြက္ ဥပေဒကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္သူႏွင့္ အလိုတူရာေရာက္သည္။ ထိုသည္မွာ စခန္းမွဴး ရဲအုပ္ေက်ာ္ျမသန္းသည္ ဥပေဒကုိ "ပ်က္ကြက္မႈ"ျဖင့္ က်ဴးလြန္လိုက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

ကၽြန္ေတာ္သည္ အထက္ပါသေဘာတရားကို နားလည္လာသည့္ အခ်ိန္မွစ၍ ယူနီေဖာင္းဝတ္ ရဲကို ေၾကာက္သည့္စိတ္ တစတစ လြင့္စင္ပေပ်ာက္သြားသည္။ ရဲတြင္လည္း လုိက္နာရမည့္ ရဲဥပေဒရွိသည္ကို ကၽြန္ေတာ္ နားလည္လာသည္။ ဖမ္းဆီး၍ ႏွိပ္စက္ခ်င္တိုင္း ႏွိပ္စက္၍မရသည္ကို ကြ်န္ေတာ္ သေဘာေပါက္လာသည္။ ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးခံရသည့္ အခ်ိန္မ်ား၌ပင္ မိမိကိုယ္ကို ယုံၾကည္မႈအျပည့္ျဖင့္ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းႏို္င္ခဲ့သည္။
×××××
(ဆက္လက္ေရးသားပါအုံးမည္)

စာဖတ္သူမ်ားကုိ အစဥ္ေလးစားလ်က္-
ေစာေက်ာ္ေက်ာ္မင္း