ဤဘေလာ့သည္ ႐ိုးမ ၃ ၏ မူလ၀ဘ္ဆိုက္ ျပင္ဆင္ေနခ်ိန္တြင္ ယာယီအသံုးျပဳၿပီး ပရိသတ္မ်ားကို တင္ျပေနျခင္းျဖစ္တဲ့အတြက္ စိတ္ခ်လက္ခ် ဝင္ေရာက္ၾကည့္ရွဳ အားေပးႏိုင္ပါသည္။
႐ုိးမ ၃ ဝုိင္းေတာ္သားမ်ား
Showing posts with label atweamyin. Show all posts
Showing posts with label atweamyin. Show all posts

Jul 29, 2010

ေ၀မွဴးသြင္ရဲ႕ အိပ္ခ်င္မူးတူး အေတြးမ်ား

ကုိဇင္။ ၂၉ ဇူလုိင္၊ ၂၀၁၀

ေ၀မွဴးသြင္ေရ... “ေထြရာေလးပါးခံယူခ်က္မ်ား” ဆုိတဲ့ ေဆာင္းပါးကေလးကုိ ဖတ္လုိက္ရတယ္ဗ်ာ။ ဒီမွာေျပာစရာရွိလာတာက သေဘာတူတာေတြေရာ သေဘာမတူတာေတြေရာ ေ၀ဖန္စရာေတြေရာေပါ့။ ဒီစာကုိ ဒီလုိေရးခ်င္တယ္ဗ်ာ။ ခင္ဗ်ားကုိပဲ တုိက္႐ုိက္ ျပန္ေျပာေနတဲ့ပုံစံမ်ဳိးနဲ႔ေပါ့ဗ်ာ။ အဲ ... က်ေနာ္တပ္လိုက္တဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း နည္းနည္းနားလည္ေပးဗ်ာ။ အထူးသျဖင့္ အိပ္ခ်င္မူးတူး အေတြးမ်ား လုိ႔ ခပ္စြာစြာေလး တပ္လုိက္မိတာ။ ႏုိ႔ ... ဒီေခါင္းစဥ္ေလးက ခင္ဗ်ားရင္းႏွီးၿပီးသားလည္း ျဖစ္လိမ့္မယ္ထင္လုိ႔ပါ။

Apr 22, 2010

လက္ေတြ႔က်ေသာ ေျပာင္းလဲေရးျဖစ္စဥ္ကို ရွာေဖြၾကရာဝယ္

ဖိုးသာထူး 

လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းေလာက္မွ စတင္၍ ေရဒီယို၊ အင္တာနက္၊ အီးေမးလ္ အစရွိသည့္ လူထုဆက္သြယ္ေရး သတင္းမီဒီယာမ်ားမွတဆင့္ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္မ်ား၊ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ အမ်ဳိးသမီးေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ လူထုလူတန္းစားအသီးသီးမွ ျပည္သူလူထုအသံအခ်ဳိ႕ကို ေလ့လာမွတ္သားရင္းျဖင့္ စာေရးသူ၏ ေခါင္းထဲသို႔ နိုင္ငံေရးစကားစုနွစ္ရပ္ အျပိဳင္အဆိုင္ဝင္ေရာက္လာခဲ့သည္။

Mar 14, 2009

အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပက္သက္မႈ


အစဥ္အလာ၊ ဓေလ့ထံုးစံေတြက အမ်ဳိးသမီးေတြကို အားနည္းသူမ်ားလို႔ သတ္မွတ္ထားခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ မိသားစုအတြင္းမွာေရာ၊ ျပင္ပမွာပါ အမ်ဳိးသားမ်ားအေပၚမွာ မွီခိုေနရသူမ်ားအျဖစ္ ခြဲျခားဆက္ဆံခံခဲ့ၾကရပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြကို မ်ဳိးဆက္သစ္ျပန္႔ပြားေရး၊ အိမ္မႈကိစၥျပဳလုပ္ေရး လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား လုပ္ကိုင္ဖို႔အတြက္သာ သတ္မွတ္ထားခဲ့ၾကၿပီး အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မႈက႑ကို လ်စ္လ်ဴရွဳခံခဲ့ရပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးရာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိတ္ဝင္စားမႈနည္းပါးတယ္လို႔ ယူဆခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မႈသေဘာတရား၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မႈကို ေလ်ာ့နည္းေစတဲ့ အေၾကာင္းတရားမ်ားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မႈကို တိုးျမႇင္႔ေပးႏိုင္မယ္႔ မဟာဗ်ဳဟာမ်ားအေၾကာင္းကို ေရးသားတင္ျပပါမယ္။

ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မႈဆိုရာဝယ္

ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳဆိုတာ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္းကပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အုပ္စုဖြ႔ဲၿပီးျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔ရဲ႕ ဘဝေတြအေပၚမွာ သက္ေရာက္မွဳရွိေစမယ္႔ အစိုးရလုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြအေပၚမွာ တက္ၾကြစြာ ပါဝင္ပတ္သက္မွဳျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုပါဝင္ပတ္သက္ရာမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္တဲ႔ ကိစၥရပ္ေတြမွာ ပါဝင္ရတာ ရွိသလို အတိုက္အခံအျဖစ္ ပါဝင္ပတ္သက္မွဳေတြလဲ ရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပညာရွင္မ်ားက ႏုိင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳဆိုတာကို ပံုသ႑ာန္ႏွစ္မ်ဳိး ခြဲျခားသတ္မွတ္ ထားၾကပါတယ္။ ပထမတမ်ဳိးကေတာ႔ သမရိုးက် ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းေဆာင္တာျဖစ္တဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္း ေတြမွာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္တဲ႔ conventional politics သ႑ာန္ျဖစ္ပါတယ္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာ ဒီလိုသမရိုးက် ႏုိင္ငံေရးရာေတြကို လံုးဝစိတ္ဝင္စားမွဳမရွိတဲ႔ totally inactive လူေတြရွိသလို၊ ႏုိင္ငံေရးသမားဘဝကို အလံုးစံု ခံယူသြားတဲ႔ complete activists ေတြလဲ ရွိပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြကိုပဲ စိတ္ဝင္စားတဲ႔ voting specialsts ေတြ၊ မိမိရဲ႕ကိုယ္ေရးကိုယ္တာနဲ႔ သက္ဆိုင္မယ္႔ ႏုိင္ငံေရးရာေလာက္ကိုပဲ စိတ္ဝင္းစားတဲ႔ parochial participants ေတြ၊ ေဒဆိုင္ရာကိစၥရပ္ေတြကိုပဲ စိတ္ဝင္စားတဲ႔ campaigners ေတြစသည္ျဖင္႔ လူအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ စိတ္အေထြေထြ ရွိပါတယ္။

အခုလို သမ႐ုိးက်ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ပတ္သက္တာမဟုတ္ပဲ ခ်ီတက္ပြဲေတြ၊ ဆႏၵျပပြဲေတြ၊ ေတာ္လွန္းေရးဆင္ႏႊဲမွဳေတြအေနနဲ႔ ပါဝင္တာကိုေတာ႔ Contentious Politics အသြင္သ႑ာန္နဲ႔ ႏွိင္ငံေရးရာ ပါဝင္ပတ္သက္မွဳလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။ ဒီအသြင္သ႑ာန္ႏွစ္မ်ဳိးမွာ တူညီမွဳေတြ ရွိသလို ျခားနားမွဳေတြလဲ ရွိပါတယ္။ တူညီမွဳေတြကေတာ႔ စနစ္တက် ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ထားတဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ ပံုစံႏွစ္မ်ဳိးလံုးမွာ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ေလးစားမွဳရွိတဲ႔ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ပါဝင္ေနတတ္သလို ပံုမွန္စနစ္တက် စီမံခ်က္နဲ႔ ျပဳလုပ္တဲ႔ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြလဲ အသြင္ႏွစ္မ်ဳိးလံုးမွာ ရွိပါတယ္။ ျခားနားခ်က္ကေတာ႔ contentious politics ဟာinstitutionalized political boundaries ရဲ႕ ျပင္ပမွာ လွဳပ္ရွားတာျဖစ္သလို၊ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္သူမ်ားကလဲ ဒီလို institutional channels ေတြဟာ အလုပ္မျဖစ္ဘူးလို႔ ထင္ျမင္ယူဆၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏွစ္ဆယ္ရာစုကာလ မတိုင္ခင္အထိ ဒီအသြင္သ႑ာန္ႏွစ္မ်ဳိးလံုးမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါဝင္ပတ္သက္မွဳအေပၚ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ အမ်ားအျပား ရွိခဲ႔ပါတယ္။ ႏွစ္ဆယ္ရာစုေႏွာင္းပိုင္းကာလေရာင္ေတာ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အေတြးအေခၚေတြ၊ စိတ္ေနစိတ္ထားေတြ တိုးတက္ျမင္႔မားလာတာနဲ႔အမွ် အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ contentious politics မွာ ပါဝင္ပတ္သက္မွဳႏွဳန္းဟာ သိသိသာသာ ျမင္႔တက္လာသလို conventinal politics မွာ ပါဝင္ပတ္သက္လာၾကတဲ႔ အမ်ဳိးသမီးပါလီမန္အမတ္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲေတြလဲေပၚထြက္လာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ဳိ႕ေသာ ေခတ္ေနာက္ျပန္ဆြဲ အေတြးအေခၚေတြရွိေနတဲ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုးတက္ေခတ္မွီမွဳ ေနာက္က်ေႏွးေကြးတဲ႔ အမ်ဳိးသားတစ္စုကသာ အာဏာရေနတဲ႔ ႏိုင္ငံေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြမွာက်ေတာ႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳေတြကို နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတတ္ၾကပါတယ္။

အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳကို ေလ်ာ႔နည္းေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ား

(၁) အေတြးအေခၚ

ႏိုင္ငံေရးသိပၸံေလ႔လာသူ Eisenstein ကေတာ႔ အမ်ဳိးသားေတြ ဦးေဆာင္လႊမ္းမိုးတဲ႔ စနစ္အေနနဲ႔ Patriarchy ဟာ ဇဝေဗဒအရ ကြဲျပားမွဳရွိေနတဲ႔ က်ား၊ မကို အမ်ဳိးသားေတြအေပၚ အေလးေပးထားတဲ႔ လူေနမွဳစနစ္ပံုစံထဲက အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီးေတြအျဖစ္ အစဥ္အဆက္ ခြဲျခားလာမွဳေတြေၾကာင္႔ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ေဝးကြာလာတယ္လို႔ ဆိုထားခဲ႔ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံေလ႔လာသူ Rich ကလဲ Patriarchy ဆိုတာကို အမ်ဳိးသားေတြကေန တိုက္ရိုက္အင္အားေတြ၊ ဖိအားေပးမွဳေတြ၊ ဓေလ႔ထံုးစံေတြ၊ အဆုိအမိန္႔ေတြ၊ ဘာသာစကားေတြ၊ ပညာေရးစာအုပ္စာတမ္းေတြ၊ အလုပ္ခြဲေဝသတ္မွတ္မွဳေတြ၊ ဘာသာတရားအဆိုအမိန္႔ေတြကို အသံုးျပဳၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြကို ဘယ္က႑မွာပါရမယ္၊ မပါရဘူး စသျဖင္႔ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္တဲ႔ လူမွဳေရး၊ ဝါဒျဖန္႔ခ်ိေရး၊ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ စနစ္တခုလို႔ အဓိပၸာယ္ဖြဲ႔ဆိုထားခဲ႔ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင္႔ ဒီလို အေတြးအေခၚေတြဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြကို အိမ္တြင္းဝန္းက်င္မွာသာ မိခင္၊ ဇနီးအေနနဲ႔ ေနထိုင္က်င္လည္ေစၿပီး၊ အမ်ဳိးသားေတြကိုသာ public sphere နဲ႔ ပါဝင္ပတ္သက္ေစခဲ႔ပါတယ္။


ဒါေၾကာင္႔လဲ ကိုယ္႔ဘဝအေပၚမွာပါ သက္ေရာက္မွဳရွိေနတဲ႔ ႏိုင္ငံေရးရာေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးရဲ႕ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခြင္႔ေတြ အားနည္းလာခဲ႔ၾကတာပါ။ အမ်ဳိးသမီး အခြင္႔အေရးလွဳပ္ရွားသူေတြနဲ႔ တိုးတက္တဲ႔ အျမင္ရွိတဲ႔ အမ်ဳိးသားအခ်ဳိ႕ေၾကာင္႔သာ ေနာက္ပိုင္းမွာ တစတစ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ မဲေပးပိုင္ခြင္႔၊ ပါလီမန္အမတ္ေရြးခ်ယ္ခံခြင္႔၊ ဆႏၵျပပြဲမ်ားမွာ ဦးေဆာင္ပါဝင္ခြင္႔ စတဲ႔ အခြင္႔အေရးေတြရရွိလာခဲ႔ၾကတာပါ။ အခြင္႔အေရးဆိုတာ အိမ္ထဲ ထိုင္ေနရံုနဲ႔ အလိုလိုရလာမယ္႔ အရာမဟုတ္ပါဘူး။ ပထမဆံုး မိမိမွာ ရပိုင္ခြင္႔ေတြ၊ အခြင္႔အေရးေတြ ရွိတယ္ဆိုတာ သိရပါမယ္။ ဒီအတြက္ အမ်ဳိးသမီးအခြင္႔အေရး လွဳပ္ရွားသူေတြက အသိပညာေပးရပါမယ္။ ဒီလိုလာၿပီဆိုတဲ႔အခါမွာလဲ ေတာင္းယူ၊ တိုက္ယူရပါမယ္။ ေမြးရာပါ လူ႔အခြင္႔အေရးကို တျခားလူတစ္ေယာက္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္သူတစ္စုရဲ႕ လက္ထဲကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ထိုးအပ္ၿပီး ခ်ဳပ္ကိုင္ျခယ္လွယ္ခြင္႔ေပးထားရင္ လူျဖစ္ရက်ဳိးမနပ္ပဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ လူသားတိုင္းဟာ ေမြးရာပါ လူ႔အခြင္႔အေရးကို ခံစားခြင္႔ ရွိသင္႔ပါတယ္။

(၂) ႏိုင္ငံေရးရာ

ႏိုင္ငံေရးေတြျဖစ္တဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးယဥ္ေက်းမွဳေတြမွာ အမ်ဳိးသားမ်ားကသာ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္မွဳဟာလဲ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳကို ကန္႔သတ္ထားပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြမွာ၊ အစိုးရထဲမွာ အမ်ဳိးသားေတြပဲ ပါဝင္ေနခဲ႔ရင္ ႏိုင္ငံေရးရာ ကိစၥရပ္ေတြကို အမ်ဳိးသားအျမင္နဲ႔သာ ၾကည့္ရွဳဆံုးျဖတ္တတ္ၾကတာေၾကာင္႔၊ လူဦးေရတစ္ဝက္ေက်ာ္ရွိတဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြကို လ်စ္လ်ဴရွဳထားတာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ဒါေၾကာင္႔ ဒီလို ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အစုိးရေတြကို လူထုအားလံုးကို ကိုယ္စားျပဳတယ္လို႔ မသတ္မွတ္ႏုိင္ပါဘူး။ အစဥ္အလာေတြအရ အမ်ဳိးသားေတြဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ဆက္သြယ္လာရင္ေတာင္ ဇနီး၊ မိခင္ေတြအေနနဲ႔သာ ေခၚေဆာင္လာတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါကို contentious politics conventional politics ေတြမွယ အမ်ဴိးသမီးေတြ ပါဝင္လာတယ္လို႔ မသတ္မွတ္ႏိုင္ပါဘူး။

(၃) ယဥ္ေက်းမွဳနဲ႔ စီးပြား၊ လူမွဳေရးရာ

ကမၻာ႔ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ေျမပိုင္ဆိုင္မွဳေတြ၊ စီးပြားေရး လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ခြင္႔ေတြကို ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ ထားၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔လဲ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ပါဝင္ပတ္သက္မွဳ အခြင္႔အလမ္းေတြ နည္းပါးေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခက္က အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ အမ်ဳိးသားေတြအေပၚ မွီခိုသူေတြလို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ႔ အျမင္ေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးေတြ အေပၚ ႏွိမ္႔ခ်ဆက္ဆံမွဳစတာေတြဟာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳကို ကန္႔သတ္ထားပါတယ္။ ႏိုင္ငံအမ်ားစုရဲ႕ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ အလုပ္အကိုင္ရရွိမွဳ၊ ဝင္ေငြ၊ ပိုင္ဆိုင္မွဳစတဲ႔က႑ေတြမွာ အမ်ဳိးသားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအၾကား ကြဲျပားျခားနားမွဳ (gender disparities) ေတြရွိေနဆဲပါပဲ။ တကယ္ေတာ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ဒီႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လူဦးေရ တဝက္ေက်ာ္ကို ကိုယ္စားျပဳေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ဝင္ေငြေတြ ယုတ္ေလ်ာ႔ေနျခင္းဟာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုလံုးရဲ႕၊ တစ္ႏိုင္ငံလံုးရဲ႕ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ဝင္ေငြေတြ ယုတ္ေလ်ာ႔ေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္က အလုပ္ခြဲေဝမွဳနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ အိမ္မွဳကိစၥေတြ၊ ကေလးသူငယ္ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္မွဳေတြကို အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕အလုပ္လို႔ ယူဆထားတဲ႔ အစဥ္အလာေတြေၾကာင္႔ အခ်ိန္ရွားပါးမွဳျပႆနာကို အမ်ဳိးသမီးေတြ ရင္ဆိုင္ေနၾကရပါတယ္။ ဥပမာ- အမ်ဳိးသမီတစ္ေယာက္ဟာ အိမ္မွဳကိစၥေတြ၊ ခ်က္ျပဳတ္ေရးေတြကိုလဲ အလုပ္မသြားခင္ျပဳလုပ္ရမယ္၊ အိမ္ဝင္ေငြအတြက္လဲ အလုပ္လုပ္ရမယ္၊ အလုပ္ကျပန္လာရင္လဲ ကေလးသူငယ္တာဝန္ေတြ၊ ခ်က္ျပဳတ္ေရးတာဝန္ေတြပါ ယူရမယ္၊ သူ႔အမ်ဳိးသားကေတာ႔ အလုပ္ေလးပဲ လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဒီအမ်ဳိးသားဟာ မိသားစုတာဝန္ရဲ႕ သံုးပံုတစ္ပံုကိုသာ တာဝန္ယူႏိုင္တဲ႔ အရည္အခ်င္းအဆင္႔မွာသာ ရွိေနပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္ပဲ အလုပ္တာဝန္ကို ညီညီမွ်မွ်ွ ခြဲေဝေဆာင္ရြက္ျခင္းအားျဖင္႔ မိသားစုအေရးကို က်ား၊ မ မခြဲျခားပဲ အတူတူေဆာင္ရြက္ေနၾကတဲ႔ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာျခင္းဟာ အျပန္အလွန္ေလးစားမွဳ၊ တာဝန္ေက်မွဳေတြအေပၚမွာ အေျခခံၿပီး လူ႔ေဘာင္ေလာက သာယာခ်မ္းေျမ့ေရးကို အားေပးေထာက္ကူျပဳပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ျခင္းအားျဖင္႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ အခ်ိန္ရွားပါးမွဳ၊ ဝန္ပိမွဳ၊ စိတ္ဖိစီးမွဳေတြကို ေျဖေဖ်ာက္ႏိုင္ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ လူအဖြဲ႔အစည္းအေပၚ၊ ႏုင္ငံေရးရာေတြအေပၚ contribution လုပ္ႏိုင္မွဳရာႏွဳန္းေတြ တက္လာပါတယ္။

လူ႔အဖြဲ႔အစည္း တိုးတက္မွဳဆိုတာ ေခ်ာတိုင္တက္တာနဲ႔ အလားသ႑ာန္တူပါတယ္။ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုလံုး တိုးတက္ဖို႔ ပခံုးေပၚပဲနင္းနင္း၊ ေခါင္းေပၚပဲနင္းနင္း ကိုယ္႔လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအျမင္႔ေရာက္ဖို႔ကို အားေပးကူညီၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္ပဲ ဒီေခ်ာတိုင္ေပၚ သူမတက္ရ၊ ငါမတက္ရ ခြဲျခားၿပီး လုပ္ေနၾကမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ပ်က္စီးမွဳေရာဂါ စတင္ေနၿပီလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါ တစတစ ကူးစက္ပ်ံ႕ပြားလာတာနဲ႔အမွ် လူ႔အဖြဲ႔အစည္း တစ္ခုလံုးကို ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးေစေတာ႔တာပါပဲ။

အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳ တိုးျမႇင္႔ေရး မဟာဗ်ဴဟာမ်ား

(၁) Gender quotas

ႏွစ္ဆယ္ရာစုေႏွင္းပိုင္းကစၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဒီမဟာဗ်ဴဟာကို စတင္က်င္႔သံုးလာၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးရာမွာ အမ်ဳိးသားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးအၾကား gender gap ျဖစ္ေနတာကို ျဖည့္ဆည္းဖို႔ အခ်ဳိ႕ေသာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကို power structure အတြင္း ရာခိုင္ႏွဳန္းသတ္မွတ္ၿပီး ထည့္သြင္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမဟာဗ်ဴဟာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျပန္အလွန္ျငင္းခုန္မွဳေတြကေတာ႔ ရွိုေနပါတယ္။ ဘာေၾကာင္႔လဲဆိုရင္ gender gap ျပႆနာဆိုတာက အမ်ဳိးသမီးေတြကို power structure ထဲ မ်ားလာေအာင္ ထည့္သြင္းတာတစ္ခုတည္းနဲ႔ ေျဖရွင္းလို႔ မရႏိုင္တာေၾကာင္႔ပါ။ ေပၚလစီေရးရာ ကိစၥျဖစ္တဲ႔အတြက္ power structure ကို ေထာက္ကူေပးႏုိင္မယ္႔ supporting mechanisms အမ်ားအျပားလဲ လိုအပ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ဒီလိုေဆာင္ရြက္လာတဲ႔ အခါမွာ elite women ေတြပဲ ပါဝါထဲမွာ ပါလာတာမ်ဳိးျဖစ္သြားတတ္ၿပီး၊ လူထုလူတန္းစားအသီးသီးက အမ်ဳိးသမီးေတြကို ကိုယ္စားမျပဳသလို ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အမ်ဳိးသမီးေတြကို political empowermenr လုပ္ရာမွာ gender quotas ဟာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းက လူမွဳေရး၊ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ redistributive justice နဲ႔ ဆက္စပ္ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၂) အမ်ဳိးသမီးႏုိင္ငံေရးကြန္ယက္

ေနာက္တစ္နည္းကေတာ႔ ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အခ်င္းခ်င္း ကြန္ယက္တည္ေဆာက္မွဳျဖစ္ပါတယ္။ ထံုးတမ္းအစဥ္အလာမ်ားေၾကာင္႔ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ကင္းကြာခဲ႔ၾကပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနကေန ရုတ္တရက္ gender quotas ေၾကာင္႔ ႏိုင္ငံေရးထဲ ေရာက္လာတဲ႔အခါမွာ ႏိုင္ငံေရးအသိပညာ အားနည္းမွဳေၾကာင္႔ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ အစိုးရ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြမွာ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိလာတတ္ပါတယ္။ ဒါဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြ ညံ့တာ၊ အသံုးမက်တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္ဆိုတာကို အမ်ဳိးသမီးေတြကသာ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္ခဲ႔ၿပီး၊ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ပါဝင္ခြင္႔ မေပးခဲ႔တာေၾကာင္႔ နားကလည္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုလူေတြကို သင္တန္းေပးမွဳေတြ၊ hands-on experiences ေတြနဲ႔ အမ်ဳိးသားမ်ားက လက္တြဲေခၚရမွာ ျဖစ္သလို၊ အမ်ဳိးသမီး ႏိုင္ငံေရးသမား အခ်င္းခ်င္းကလဲ စည္းလံုးညီညြတ္စြာ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးမွဳ၊ လက္တြဲေခၚေဆာင္မွဳေတြ ျပဳလုပ္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္ကgender quotas နဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အရည္အခ်င္းအရ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ခံရရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ မေလးမစား ဆက္ဆံခံရမွဳေတြ၊ အေရးမစိုက္မွဳေတြ၊ ဖယ္ရွားရန္ ႀကဳိးပမ္းအားထုတ္မွဳေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးအႀကီးအကဲရဲ႕ တာဝန္ေပးမွဳဆိုၿပီး ဂရိမစိုက္မွဳေတြ စတဲ႔ ျပႆနာမ်ားကို ရင္ဆိုင္ၾကရတတ္ျပန္ပါတယ္။ ဒီလိုျပႆနာေတြကို စိတ္ဓာတ္ၾကံ့ခိုင္စြာ ေက်ာ္လႊားႏိုင္ဖို႔ အမ်ဳိးသမီး ႏိုင္ငံေရးကြန္ယက္ေတြ လိုအပ္လွပါတယ္။

နိဂံုး

နိဂံုးခ်ဳပ္ဆိုရရင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းဆိုတာဟာ အမ်ဳိးသားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီး ႏွစ္မ်ဳိးလံုးနဲ႔ ေပါင္းစပ္တည္ေဆာက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အမ်ဳိးသမီးဆိုတာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ အေရးပါတဲ႔ အစိတ္အပိုင္းေတြပဲလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေသာ ႏိုင္ငံေတြမွာဆိုရင္ အမ်ဳိးသမီးလူဦးေရဟာ အမ်ဳိးသားလူဦးေရထက္ကို ပိုၿပီးမ်ားေနပါတယ္။ ဒီလို လူဦးေရ တဝက္ေက်ာ္ရဲ႕ တိုးတက္မွဳ အခြင္႔အလမ္းေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးရာ ပါဝင္ပတ္သက္မွဳေတြကို ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္တာဟာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတခုလံုးကို ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးေအာင္၊ တိုးတက္မွဳ ေႏွာင္႔ေႏွးေအာင္ ျပဳလုပ္တာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ေရျမင္႔မွ ၾကာတင္႔မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏိုင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳ ေလ်ာ႔နည္းတာဟာ ေရနည္းေနတာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတိုးတက္ျမင္႔မားမွဳဆိုတဲ႔ ၾကာပန္း တင္႔တင္႔တယ္တယ္ပြင္႔လာဖို႔က အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚမွာလဲ အမ်ားႀကီး မူတည္လွပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးပါဝင္ပတ္သက္မွဳကို ေလ်ာ႔က်ေစႏိုင္တဲ႔ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကို ဝိုင္းဝန္းဖယ္ရွားၾကရင္း ျမန္မာ႔လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတိုးတက္မွဳကေန ကမၻာတစ္ဝွမ္းက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအားလံုး တိုးတက္ျမင္႔မားဖို႔ ဝိုင္းဝန္းေဆာင္ရြက္ၾကပါစို႔လို႔ တိုက္တြန္းလိုက္ရပါတယ္။

ခင္မမမ်ဳိး (၉၊ ၃၊ ၂၀၀၉)

ရည္ညႊန္းကိုးကား

* Eisenstein,Z (1984) Contemporary Feminist Tnought, Unwin, London
* Keck, M. & Sikkink, K. (1998) Activit Beyond Borders: Advicacy Networks in International Politics, Cotnell University Press, NY
* Kennedy- Pipe, C. (2007) “Gender and Security“ in Collins, A.(ed.) Contemporary Security Studies, Oxford University Press, Oxford
* Lovenduski, J. (1992) “Gender and Politics“ in Hawkesworth, M. & Kogan. M. ( eds)
* Encyclopedia of Government and Politics, Routledge, London & NY
* Phillops, A. (1998 ) Feminism & Politics, Oxford University Press, Oxford

Feb 1, 2009

အက်ဳိးစီးပြားရွာေဖြၾကသူမ်ား … ဤသို႔ကြဲျပား၏

ကိုေမာ္။ ဇန္နဝါရီ ၅၊ ၂၀၀၉

ေလာက၌ မည္သည့္ သတၱဝါမဆို ခ်မ္းသာလုိၾကသည္ခ်ည္းျဖစ္ေလရာ လူသည္လည္း သတၱဝါအစုတြင္ ပါဝင္သျဖင့္ ခ်မ္းသာလိုၾကသည္ပင္ ျဖစ္၏။ ထိုေၾကာင့္ လူသည္ မိမိဘဝ ခ်မ္းသာဖို႔အတြက္ မလြဲမေသြ ရွာေဖြအားထုတ္ရမည္ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ ဘဝ၏ခ်မ္းသာျခင္းကို ရွာေဖြအားထုတ္ရာတြင္ ေလာဘအေပၚ အေျခတည္၍ အားထုတ္သည္လည္း ရွိသလို အေလာဘအေပၚ အေျခတည္၍ အားထုတ္သည္လည္း ရွိၾက၏။ မည္သို႔ေသာ နည္းလမ္းျဖင့္ ရွာေဖြအားထုတ္သည္ ျဖစ္ေစကာမူ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္သည္ကား မိမိတို႔ဘဝခ်မ္းသာမႈ (ဝါ) ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို ရရွိေအာင္ တည္ေဆာက္လိုျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ဘဝဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ျခင္းဟူသည္ အက်ိဳးစီးပြား မ်ားျပားမႈ အေပၚတြင္ အေျခတည္၏။ ထို႔ေၾကာင့္္ မိမိတို႔ဘဝ ဖြံၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ အက်ဳိးစီးပြား တိုးမ်ားေအာင္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ၾကျခင္းျဖစ္၏။ သို႔ျဖစ္၍ အက်ိဳးစီးပြားတည္းဟူေသာ ဘံုရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ခ်င္း တူညီၾကသည္ဟု ဆိုဖြယ္ရာရွိ၏။

ထိုသုိ႔ ဘံုရည္မွန္းခ်က္တူ အက်ိဳးစီးပြားကို ရွာေဖြရာတြင္ ငါ့အတြက္၊ ငါ့မိသားစုအတြက္ စသျဖင့္ ငါေကာင္းစားဖို႔တည္းဟူေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ ရွာေဖြျခင္း ျဖစ္ပါက ထိုရွာနည္းသည္ မိမိ၏ (အတၱ)ေလာဘကို အေျခခံသည္။ ေလာဘကို အေျခခံသည္ျဖစ္၍ အကုသိုလ္ အရင္းျပဳ၏။ အကုသိုလ္အရင္းျပဳ၍့ရေသာ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားသည္လည္း အကုသိုလ္ဝန္းရံေနေပလိမ့္မည္။ အကုသိုလ္ဝန္းရံေနသည္ ျဖစ္သျဖင့္ တရားမွ်တစြာ ရွာေဖြ၍ရရွိေသာ အက်ိဳးစီးပြား ျဖစ္ဖို႔ရန္ အခြင့္အလမ္းနည္း၏။ သို႔ျဖစ္၍ စစ္မွန္ေသာ ခ်မ္းသာဟု ဆိုႏိုင္မည္မဟုတ္။

အေလာဘကို အေျခခံ၍ အက်ိဳးစီးပြားကို ရွာရာ၌ကား တမ်ိဳးျဖစ္၏၊ အစကတည္းကပင္ သူသည္ နဖူးမွေခြ်း ေျခမထိက်ေအာင္ အပင္ပန္းခံကာ ရွာေဖြပါေသာ္လည္း သူ၏ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားအတြက္ မရည္ရြယ္ဘဲ အမ်ားသူငွာ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ရည္ရြယ္ခ်က္အရင္းခံရွိ၏။ ထိုသို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္အရင္းခံသည္လည္း ကိုယ္က်ိဳးမဲ့မဟုတ္၊ အမ်ားတည္းဟူေသာ အက်ိဳးစီးပြားအတြင္း၌ မိမိအက်ိဳးစီးပြားသည္လည္း ပါဝင္ေနေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္းနား လည္ထားၾကျပီးျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ နားလည္ၾကသည္္ျဖစ္၍ ငါတည္းဟူေသာ အတၱ(ဝါ) တဏွာေလာဘကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ပယ္သတ္ျပီးျဖစ္၏။ တဏွာေလာဘကို ပယ္သတ္ႏုိင္ သည္ႏွင့္အမွ် ေသာကျငိမ္း၏၊ ေသာကျငိမ္းသည္ႏွင့္အမွ် စိတ္ေပါ့ပါးခ်မ္းသာ၏။ စိတ္ေပါ့ပါး ခ်မ္းသာသည္ႏွင့္အမွ် “စိတ္ပ်ိဳေတာ့ ကိုယ္ႏု” ဆိုသည့္ စကားရပ္အရ ဆိုလွ်င္ ႐ုပ္လည္း ခ်မ္းသာမည္ျဖစ္သည္၊ သို႔ျဖစ္ရကား စစ္မွန္ေသာ ဘဝခ်မ္းသာကို ရွာေဖြေနၾက သည္ဟု အမည္ျပဳအပ္၏။

ေလာက၌ အသက္ရွင္ေနသေရြ႔ကာလပတ္လံုး လူသည္ မိမိဘဝခ်မ္းသာေရးအတြက္ မျဖစ္မေန လုပ္ေဆာင္ရမည္ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္ရာ၌ ကိုယ္အားျဖင့္ လုပ္ရသည္လည္း ရွိ၏၊ စိတ္အားျဖင့္ လုပ္ရသည္လည္း ရွိႏိုင္၏၊ ႏႈတ္အားျဖင့္လုပ္ရသည္လည္း ရွိႏိုင္၏၊ မည္သို႔ပင္ရွိရွိ အလုပ္ကို တမ်ိဳးမဟုတ္ တမ်ိဳးေတာ့ မေလ်ာ့ေသာဇြဲလံု႔ုလျဖင့္ လုပ္ရမည္သာျဖစ္သည္၊ ထုိသို႔လုပ္ရာတြင္ တကယ္တမ္း စစ္မွန္ေသာ ဘဝခ်မ္းသာကို ရခ်င္႐ိုးမွန္ပါလွ်င္ ငါေကာင္းစားေရးအတြက္ ေလာကကို အသံုးမခ်ဘဲ ေလာက ေကာင္းစားေရးအတြက္ ငါကိုအသံုးခ်ဖို႔လို၏။ ေလာကေကာင္းစားေရးအတြက္ ငါကိုအသံုးခ်ျခင္းသည္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ က်င့္စဥ္ႏွင့္ ထပ္တူက်သည့္ အဆံုးအမပင္တည္း။

လက္ေတြ႔အားျဖင့္ အမိျမန္မာျပည္ကိုၾကည့္လွ်င္မူ အက်ိဳးစီးပြားကို ရွာေဖြေနႀကသည့္ လူသတၱဝါခ်င္း တူပါေသာ္လည္း ရွာေဖြပံုရွာေဖြနည္းနာအရ ကြဲျပားမႈေတြ မ်ားစြာရွိေနၾက၏။ ၄င္းတို႔အထဲမွ အထင္ကရအားျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္သူႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခံလူတန္းစား ႏွစ္ရပ္္အတြင္း၌ ေတြ႔ျမင္ႏိုင္သည္။

အုပ္ခ်ဳပ္သူလူတန္းစားမ်ားျဖစ္ေနသည့္ စစ္ဗိုလ္တစုသည္ မိမိတည္းဟူေသာ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားအတြက္ အမ်ားသူငွာ၏ အက်ိဳးစီးပြားမ်ားကို စေတးေစကာ အဓမၼ ဗိုလ္က်အႏိုင္က်င့္ေနၾကသည္။ ၄င္းတို႔၏ အာဏာကို ထိပါးလာသူ မည္သူ႔ကိုမဆို ညႇဥ္းဆဲသတ္ျဖတ္ဖို႔ရန္ အသင့္ရွိေနၾက၏။ ၄င္းတို႔ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ရာသည္ အာဏာပါဝါျဖစ္သည္ဟုသာ နားလည္ထားၾကသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္ပါသည္ဟု ဆိုကာ လူသိရွင္ၾကား အက်ယ္တဝင့္ေျပာဆိုေနေသာ ဗုဒၶဘာသာ သာသနာကိုပင္ မေထမဲ့ျမင္ျပဳ အံတု၍ သာသနာ့ဝန္ထမ္း ရွင္ရဟန္းတို႔အား သတ္ျဖတ္ညႇဥ္းဆဲကာ ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်ေနၾကသည္။ ထိုအျပင္ ေရရွည္ ဗိုလ္က်အႏိုင္က်င့္ျခင္းျဖင့္ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားရွာေဖြႏိုင္ရန္အတြက္ လမ္းစဥ္ (၇) ရပ္ ခ်မွတ္ကာ ဖြဲစည္းပံုအေျခခံဥပေဒကိုလည္း အဓမၼ အတည္ျပဳျပဌာန္းခဲ့ေသး၏။ အထင္အရွား ေပၚလြင္ခဲ့သည္ကား နာဂစ္ေဘးဆိုးႀကီးက်ေရာက္ကာ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား အတိဒုကၡ ေရာက္ၾကရပါေသာ္လည္း ဂ႐ုမစိုက္အားဘဲ မိမိတို႔ ေရရွည္ ဗုိလ္က်အႏိုင္က်င့္ႏိုင္ေရးကိုသာ ႀကိဳးစားအားထုတ္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

ဗိုလ္က်အႏိုင္က်င့္ဝါဒဟူသည္ ကိုယ္က်င့္သိကၡာ ကင္းမဲ့မႈအေပၚတြင္ အေျခခံ၍ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ဝါဒပင္ျဖစ္၏။ ထိုေၾကာင့္ မည္သည့္လူသားမဆို ကိုယ္က်င့္သိကၡာကင္းမဲ့ေသာ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ မေနလိုၾကျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ မ်က္ေမွာက္ကာလ၌ကား အဖိႏွိပ္ခံ ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ ဖိႏွိပ္ဗိုလ္က်ခံရမႈ သံသရာ၌ ပို၍နစ္မြန္းကာ က်ပ္တည္းခက္ခဲလာေစခဲ့၏။ ထိုအျပင္ ကမၻာႀကီးတခုလံုး တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခားဖြယ္ရာ ေထာင္ခ်ပြဲႀကီးကိုလည္း လတ္တေလာကာလ၌ စစ္ဗိုလ္တစုက အႀကီးအက်ယ္ ဆင္ႏႊဲေနေလသည္။

ႀကီးမားေသာ ရာဇဝတ္မႈကို က်ဳးလြန္သည့္ ရာဇဝတ္သားလူမိုက္မ်ားအား အျပစ္ေပးရာတြင္ပင္ မၾကားခဲ့ မနာခဲ့ရေသာ တရားစီးရင္ေရး ဥပေဒပုဒ္မေပါင္းမ်ားစြာျဖင့္ စြပ္စြဲပုတ္ခတ္ကာ ကာယကံရွင္ အက်ဥ္းစံ ေခါင္းေဆာင္တို႔ ေနႏိုင္ဖို႔ရန္ က်န္ရွိသည့္ သာမာန္လူ႔သက္တမ္းထက္မကေသာ ေထာင္ဒဏ္မ်ားကို ခ်မွတ္၍ ႏိုင္ငံ့အစြန္းအဖ်ား အက်ဥ္းေထာင္မ်ားသို႔ အဓမၼ ပို႔ေဆာင္ေနၾကသည္။ ထိုသို႔ ပို႔ေဆာင္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ကာယကံရွင္ အက်ဥ္းစံမ်ားတြင္ ေထာင္တြင္း၌ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ညႇဥ္းပန္းႏွိက္စက္မႈမ်ားေႀကာင့္ ပင္ပန္းဆင္းရဲမႈဒါဏ္၊ ေရခံေျမခံ မတူညီေသာေၾကာင့္ က်န္းမာေရးဆိုးဝါးစြာ ခံစားရသည္ဒါဏ္မ်ားအျပင္ ပံုမွန္ေထာင္ဝင္စာေတြ႔ကာ ဂ႐ုတစိုက္ျပဳစုေနၾကသည့္ မိသားစုအားလည္း စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရေရာ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရပါ တၿပိဳင္နက္မွာပင္ ညႇဥ္းပန္းႏွိက္စက္တာ ခံရျပီးသားျဖစ္ေစခဲ့၏။

လူဟူသည္မွာ မိမိတစ္ေယာက္တည္းေန၍ ရသည္မဟုတ္၊ လူ႔ပတ္ဝန္းက်င္ လူ႔အသိုင္းအဝုိင္းမွာေနမွ သင့္ေတာ္သည့္ သတၱဝါမ်ိဳးျဖစ္္၏။ အနီးဆံုး ပတ္ဝန္းက်င္ျဖစ္သည့္ မိမိ၏အိမ္တြင္း၌ပင္ မိမိအျပင္ အျခား အိမ္သူအိမ္သားမ်ား ရွိၾကေသး၏။ ထို႔ေၾကာင့္ မိမိအေနျဖင့္ အျခားေသာ အိမ္သူအိမ္သားမ်ားအေပၚ စိတ္မခ်မ္းမသာ မျဖစ္ရေလေအာင္ (ဝါ) အျခားသူမ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားကို မထိခိုက္ရေလေအာင္ ဆက္ဆံဖို႔လို၏။ အကယ္၍ မိမိ၏ အိမ္သူအိမ္သားမ်ားအေပၚ စိတ္မခ်မ္းမသာျဖစ္သြားေအာင္၊ ထိုသူတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားကို ထိခိုက္သြားေအာင္ ဆက္ဆံမိမည္ဆိုပါလွ်င္ ဗုဒၶေဒသနာေတာ္အရ မိမိ၏ ကိုယ္က်င့္သိကၡာ ညစ္ႏြမ္းသြားႏိုင္သည္။

အလားတူပင္ မိမိအိမ္၏ ျပင္ပ၌လည္း အျခားသူမ်ား ရွိၾကေသး၏။ ထိုေၾကာင့္ ထိုသူမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံရေသာအခါ ထိုသူမ်ား စိတ္မခ်မ္းမသာ ျဖစ္မသြားရေလေအာင္ ထိုသူမ်ား၏ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အက်ိဳးစီးပြားကို ထိခိုက္မႈမရွိေစရန္ သတိျပဳဆက္ဆံဖို႔လို၏။ အကယ္၍ ထိုသူမ်ား စိတ္မခ်မ္းမသာျဖစ္သြားေအာင္ ဆက္ဆံမိျပီဆိုပါလွ်င္ ကိုယ္က်င့္သိကၡာ႐ႈေထာင့္အရ မိမိသည္ လူညံ႔သာျဖစ္၏၊ မယဥ္ေက်းသူသာ ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။

လင္းတငွက္သည္ အေကာင္ပုပ္ကို နတ္သုဒၶါဟု ထင္သကဲ့သုိ႔ ဝက္တိရစၦာန္သည္ မစင္ပုပ္ကို ႏွစ္လိုဖြယ္ရာ အစားအစာဟု မွတ္ယူသကဲ့သို႔ အာဏာရွင္ စစ္ဗုိလ္တစုသည္လည္း ျပည္သူျပည္သား လူအမ်ားတို႔အား ကုိယ္ေရာစိတ္ပါ မခ်မ္းသာရေလေအာင္ ညႇဥ္းဆဲသတ္ျဖတ္ျပီးမွ ရယူထားေသာ အာဏာအစရွိေသာ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားတို႔ကိုလည္း ႏွစ္လိုဖြယ္ရာ အဆင္တန္ဆာအျဖစ္ ထင္မွတ္ကာ ေက်နပ္ေနၾက၏။ ထိုသို႔ ေက်နပ္ေနၾကသည္ျဖစ္၍ အကုသိုလ္ တိုးပြားရာတိုးပြားေၾကာင္း ေျမၾသဇာေကာင္းမ်ားျဖင့္ မိမိတို႔ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားတည္းဟူေသာ အကုသိုလ္ပင္စည္ႀကီး ရွင္သန္ႀကီးထြားေစရန္ ႀကံဖန္ေနႀကကုန္၏။

ေလာက၌ သဘာဝအားျဖင့္ အသာစံျခင္းႏွင့္ အနာခံျခင္းဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးရွိေလရာ အနာခံျခင္းဟူသည္မွာ လြယ္ကူေသာ အလုပ္မဟုတ္၊ တကယ္တမ္းျမင့္ျမတ္သူတို႔သာ လုပ္ႏိုင္ေသာ အလုပ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ (အတၱ)ေလာဘအမွဴးရွိေသာ ကိေလသာမ်ားကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ပါးေအာင္ က်င့္ႏိုင္ပါမွျဖစ္၏၊ ကိေလသာပါးလာသည္ႏွင့္အမွ် အနာခံျခင္းသည္လည္း တိုးပြားလာမည္ျဖစ္သည္။

ဤကဲ့သို႔ ျမင့္ျမတ္သူတို႔သာ အစဥ္တစိုက္ လုပ္ႏိုင္ပါသည္ဟုဆိုေသာ အနာခံျခင္း (ဝါ) ေပးဆပ္ ျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို တစိုက္မတ္မတ္ လုပ္ကိုင္ေနႀကသူမ်ားသည္ ယေန႔ျမန္မာျပည္၌ အမ်ားအျပားရွိၾကကုန္၏။ ထုိသူမ်ားသည္ အဖိႏွိပ္ခံျပည္သူဘက္မွ ရဲဝံ့စြာ ရပ္တည္ေနၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ အဖိႏွိပ္ခံျပည္သူဘက္မွ ရပ္တည္ရင္ဆိုင္ေနျခင္းသည္ အမ်ားစုထဲ၌ သူလိုကိုယ္လို သာမာန္ရပ္တည္ေနၾကျခင္းမဟုတ္၊ ေရွ႕တန္းမွ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႔အနစ္နာခံကာ ဦးေဆာင္ရပ္တည္ျခင္းမ်ဳိးျဖစ္၏။

ထိုသူတို႔သည္ မိမိတို႔ တခဏတာရရွိလာသည့္ လူ႔ဘဝသက္တမ္းကာလ အတိုေလးအတြင္းမွာပင္ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာအက်ိဳး၊ တိုင္းက်ိဳးျပည္က်ိဳးတို႔အား အႏွစ္သာရရွိရွိျဖင့္ ရွင္သန္ႀကီးထြားေအာင္ မိမိအတြက္ မိမိမိသားစုအတြက္တည္းဟူေသာ ရည္မွန္းခ်က္တစံုတရာမရွိဘဲ ႀကိဳးစားအား ထုတ္ေနၾကသည္။ ထိုသို႔ ႀကိဳးစား အားထုတ္ရာတြင္လည္း တရားဓမၼ နည္းလမ္းမ်ားအရ အၾကမ္းမဖက္ သံမဏိစိတ္ဓါတ္ျဖင့္ အမ်ားသူငွာ၏ အက်ိဳးစီးပြားတို႔အား ထိခိုက္နစ္နာမႈ မရွိရေလေအာင္ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႔အနစ္နာခံကာ လုပ္ေဆာင္ေန၏။ သို႔ျဖစ္၍ ထိုေခါင္းေဆာင္တို႔၏ လုပ္ရပ္သည္ ျမတ္ဗုဒၶအလိုေတာ္က် ေမတၱာဝါဒ၌ အက်ံဳးဝင္သည္။ ေမတၱာဝါဒ၌ အက်ံဳးဝင္သည္ျဖစ္ရကား အက်ိဳးမဲ့ ရံႈးနိမ့္ရျခင္းအလ်ဥ္းမရွိ။ အက်ိဳးအျမတ္ရွိရွိ ပိပိရိရိနဲ႔ ေအာင္ျမင္ျခင္းသာ ျဖစ္ေကာင္းရာ၏။

အမွန္အားျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္သူႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခံ လူတန္းစားႏွစ္ရပ္အၾကား အခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံရာတြင္ တိုင္းျပည္ႀကီး ဖြ႔ံျဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင့္ မိမိတို႔ ရွင္သန္ႀကီးထြားရာ လူ႔ေဘာင္ လူ႔ေလာကႀကီး ျငိမ္းခ်မ္းသာယာေရးအတြက္ ေရွးရႈျပီး အခ်င္းခ်င္း ၾကင္နာဖို႔လို၏၊ အနစ္နာခံဖို႔ လို၏၊ တဖက္သား၏ အက်ိဳးကို ရည္စူးဖို႔လို၏။ ဤအဂၤါသံုးရပ္အေပၚ အေျခခံျပီး အခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံရာတြင္ က်င့္သံုးပါက ဗုဒၶအဆံုးအမေတာ္အရ ကိုယ္က်င့္သိကၡာကို အႏွစ္သာရအားျဖင့္ ထိန္းသိမ္းျပီးသား ျဖစ္ေစေတာ့မည္။ ထို႔အျပင္ မိမိ၏ အက်ိဳးစီးပြားကို ေဆာင္ေသာသူမ်ားအေပၚ သက္ေရာက္အားႏွင့္ တန္ျပန္သက္ေရာက္မႈတို႔၏ နိယာမအရ မည္သူမွ မျငိမ္းခ်မ္းေအာင္ ျပဳလုပ္ေတာ့မည္မဟုတ္၊ ထိုအခါ အခ်င္းခ်င္းဆက္ဆံရာ၌ လူမႈ႔ဆက္ဆံေရးသည္ ေခ်ာေမြ႔ျပီး တိုင္းျပည္ (၀ါ) ေလာကႀကီးသည္ ျငိမ္းခ်မ္းသာယာေပ လိမ့္မည္။

×××××

ကိုေမာ္ (14.12.2008)